Cải cách tiền lương:

“Trả lương theo cơ chế mới, doanh nghiệp nhà nước sẽ tuyển được người tài”

Dân trí “Khu vực doanh nghiệp nhà nước cần có sự thay đổi về cách xây dựng mức lương, trả lương, đãi ngộ nhân sự cấp cao. Nếu đột phá sẽ thu hút được người tài. Bên cạnh đó, khu vực doanh nghiệp tư nhân cần đẩy mạnh việc trả lương theo công việc, hiệu quả hoạt động”.
>>Cải cách tiền lương: Phải mạnh dạn cho người yếu kém nghỉ việc
>>Chính sách tiền lương mới: Cải cách mang tính cách mạng
>>Cải cách tiền lương: Không để "phụ" thành "chính"

Ông Phạm Minh Huân - Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH góp ý về những điểm mới trong xây dựng chính sách tiền lương, liên quan tới sự kiện Hội nghị Trung ương 7 (Khoá XII) đang bàn về Đề án cải cách tiền lương.

Ngoài khu vực hành chính công, Đề án cải cách tiền lương có nhắc tới khu vực doanh nghiệp, vậy điều này liệu sẽ tác động ra sao tới các doanh nghiệp nhà nước trong việc trả lương cũng như tạo đột phá khi xây dựng tiền lương, thưa ông?

- Bàn về lương ở khu vực doanh nghiệp nhà nước có lẽ đây là một trong những điểm nổi bật nhất trong chính sách xây dựng tiền lương của doanh nghiệp.

Bởi từ năm 1993 tới nay, khu vực doanh nghiệp tư nhân vẫn được “chăm sóc” về chính sách lương khá đều. Bởi vậy, tôi cho rằng việc hình thành sự “đột phá” về chính sách trả lương ở khu vực doanh nghiệp tư nhân không nhiều.

Với khu vực doanh nghiệp nhà nước, điều tôi kỳ vọng là khu vực này sẽ được “cởi trói” để có những điều chỉnh, hoàn thiện khi thực sự chuyển sang áp dụng cơ chế thị trường.

Đơn cử như việc thuê giám đốc trong doanh nghiệp nhà nước theo cơ chế ra sao? Mức lương của giám đốc thuê sẽ xây dựng thế nào cho hợp lý với thị trường? việc tách lương của hội đồng thành viên do cơ quan chủ sở hữu trả, gắn trách nhiệm lãnh đạo quản lý với tiền lương hiệu quả quy định thế nào?

Đồng thời, liệu có nên bỏ việc khống chế mức lương thành viên hội đồng quản trị hay không? Nếu không thì cơ chế gắn kết giữa lương trả cao, giám sát công việc và đo đếm hiệu quả của thành viên đó như thế nào?...

pham minh huan

Ông Phạm Minh Huân - Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH

Đây là những điểm chưa được bàn thảo kỹ lưỡng trước đây. Tới nay, những điều này thực sự cần được tính toán sao cho hợp lý và tạo hiệu quả thực chất.

Vậy còn câu chuyện có nên bỏ khoảng cách “cứng” 5 % giữa các bậc lương trong doanh nghiệp theo Nghị định 49/2013/NĐ-CP, liệu sẽ được quan tâm, thưa ông?

- Về nguyên tắc thị trường, người sử dụng lao động và người lao động sẽ phân định tiền lương trên cơ sở đối thoại thương lượng. Nhưng năng lực thương lượng của hai bên đang có vấn đề và cần sự hỗ trợ của Nhà nước.

Tôi cho rằng nên giảm khoảnh cách “cứng” giữa các bậc lương từ 5 % xuống còn 3% là hợp lý.

Điều này vừa để doanh nghiệp có điều kiện tập hợp và sử dụng nguồn lực. Mặt khác, người lao động vẫn có cơ sở trong đàm phán xây dựng bảng lương. Nếu giảm xuống 3 %, khoảng cách “cứng” giữa các bậc lương là trên 100.000 đồng.

Trong tương lai, năng lực thương lượng hai bên tăng lên thì phải bỏ quy định “cứng” như trên để tự thương lượng. Nhà nước chỉ can thiệp vào “sàn dưới” của câu chuyện tiền lương, còn ở mức trên sẽ do doanh nghiệp và người lao động tự thoả thuận.

Việc xây dựng lương trong doanh nghiệp sẽ có xu hướng trả lương theo công việc thay cho việc chú trọng vào thâm niên, thưa ông?

- Về cơ chế trả lương, nhiều doanh nghiệp trả lương đã thực hiện trả lương theo vị trí việc làm, theo năng lực người lao động, theo hiệu quả làm việc từ lâu rồi.

Chúng ta đều hiểu rằng, doanh nghiệp không bỏ tiền túi ra trả lương cho người lao động chỉ để ngồi chơi, hoặc làm ít mà được hưởng nhiều. Điều họ quan tâm là đảm bảo tăng trưởng hài hòa hơn, doanh nghiệp có lợi nhuận mà người lao động cũng được đảm bảo đời sống.

Để đảm bảo hiệu quả thực chất, doanh nghiệp chú trọng thiết kế lương theo công việc, chức danh hơn là thiết kế theo thâm niên. Một công việc có thể nhiều người làm. Một chức danh thì một người quản lý, người làm quản lý. Một chức danh có thể làm nhiều công việc.

Phân biệt như thế và phải thiết kế lương theo việc để đảm bảo nguyên tắc việc như nhau thì lương như nhau.

Vậy, yếu tố “thâm niên” sẽ được hiểu ra sao khi một bên cho đó là sự đóng góp lâu dài của người lao động và cần trân trọng. Một bên thì cho rằng thâm niên đôi khi lại chưa thể hiện được năng suất làm việc ở khi so sánh 2 người lao động trẻ - già làm cùng 1 công việc, thưa ông?

- Tôi cho rằng chúng ta cần ưu tiên việc trả lương theo công việc. Còn trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp nếu cần sự gắn bó của người lao động, đánh giá được giá trị của người lao động qua sự gắn bó thì sẽ không ngại chi ngoài chế độ lương có thêm phụ cấp thâm niên, phụ cấp đóng góp hoặc có tiền thưởng.

Ví dụ như người lao động làm 5 năm ở doanh nghiệp, chủ sử dụng lao động có thể xây dựng thêm mức thưởng, 10 năm cống hiến thì thưởng bao nhiêu. Có nhiều cách nhưng xin nhắc lại là nên áp dụng nguyên tắc trả lương phải theo công việc.

Đây cũng 2 mặt của vấn đề quản trị, doanh nghiệp biết cân đối thì sẽ có nguồn lực về tài chính, đồng thời xây dựng chế độ đãi ngộ và tính toán hợp lý để giữ được nguồn nhân lực tốt.

Xin được nói thêm về yếu tố thâm niên. Đây là một yếu tố cần thiết để thiết kế lương nhưng tính chất công việc đó cần bao nhiêu bậc thâm niên, chứ không phải thâm niên tràn lan.

Thâm niên có cái hay là người lao động sẽ gắn bó được vì lương sẽ thường xuyên tăng. Nhưng đôi khi lại trái với nguyên tắc lao động. Nhiều trường hợp người làm việc đơn giản nhưng thâm niên nhiều thì lương lại cao hơn người làm việc phức tạp.

Ngay cả ở Nhật Bản hay một số nước trước đây thiết kế lương để người lao động gắn bó cả đời, giờ cũng phải thay đổi.

Thúc đẩy tăng suất lao động khi thực hiện cải cách

Theo ông Phạm Minh Huân: “Năng suất lao động đang được nhiều người nói tới là loại năng suất lao động tổng hợp, phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Năng suất này không cao bởi chúng ta phát triển lao động ở mức độ gia công, không giảm mạnh tỉ lệ lao động làm việc trong nông nghiệp, lâm nghiệp”.

Lý giải thêm, nguyên thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH cho rằng: Trong công nghiệp, tỉ trọng phần việc chế biến thủy sản, may gia công lớn trong khi thiếu sự thực hiện từ khâu đầu đến khâu cuối khiến giá trị sáng tạo thấp. Do đó, muốn tăng năng suất lao động thì cần mạnh dạn thay đổi cơ cấu, tăng cường cơ khí chế tạo, lắp ráp thì giá trị sẽ tăng lên.

“Bên cạnh đó, nhiều yếu tố để tác động đến năng suất lao động tổng hợp như máy móc thiết bị phải đổi mới, năng lực trình độ con người cũng phải nâng lên...Giờ mình muốn lương tối thiểu phải nâng ngay lên để đảm bảo đời sống người lao động yếu thế, nhưng nâng ngay thì khả năng chịu đựng của doanh nghiệp khó nên phải làm bài toán nâng dần” - ông Phạm Minh Huân nói.

Xin cảm ơn ông

Hoàng Mạnh thực hiện

MỚI NHẤT
Nuôi ngựa bạch sắm nhà lầu, xe hơi ở Thái Nguyên
Nuôi ngựa bạch sắm nhà lầu, xe hơi ở Thái Nguyên

Nhiều năm trở lại đây, người dân làng Phẩm (Thái Nguyên) trở nên giàu có tậu được nhà, xe hơi...

Thứ bảy, 12/05/2018 - 08:31

Thám tử thú cưng - nghề mới nổi ở Nhật Bản
Thám tử thú cưng - nghề mới nổi ở Nhật Bản

Anh Endo bắt đầu công việc này khi vừa bước sang tuổi 20. Năm 2011, anh thành lập một Đội cứu hộ vật nuôi thất lạc với 10 thành viên nhằm giúp đỡ những gia đình tìm lại thú cưng của mình.

Thứ bảy, 12/05/2018 - 08:12

Hơn 500 thí sinh tranh tài tại Kỳ thi tay nghề Quốc gia lần thứ 10
Hơn 500 thí sinh tranh tài tại Kỳ thi tay nghề Quốc gia lần thứ 10

(Dân trí) - Từ 13-20/5, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ LĐ-TB&XH) sẽ tổ chức Kỳ thi tay nghề Quốc gia lần thứ 10 tại Hà Nội và Hà Nam.

Thứ bảy, 12/05/2018 - 07:31

Quy định về tuyển dụng, thay thế lao động nước ngoài
Quy định về tuyển dụng, thay thế lao động nước ngoài

Công ty TNHH KBL Việt Nam (Hà Nội) được cơ quan chức năng chấp thuận cho sử dụng lao động nước ngoài tại vị trí Giám đốc với thời gian từ ngày 1/1 đến 31/12/2018. Người lao động nước ngoài cũng đã được cấp Giấy phép lao động, nhưng hiện nay, lại muốn nghỉ việc.

Thứ bảy, 12/05/2018 - 06:55

Đưa 1.000 lao động tham gia XKLĐ giai đoạn 2018-2020
Đưa 1.000 lao động tham gia XKLĐ giai đoạn 2018-2020

(Dân trí) - Đề án đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng giai đoạn 2018 - 2020 của tỉnh Cà Mau sẽ tạo cơ hội việc làm cho nhiều lao động địa phương, trong đó có lực lượng sinh viên mới tốt nghiệp đại học.

Thứ sáu, 11/05/2018 - 07:48

Hỗ trợ đào tạo thí sinh VN dự Kỳ thi tay nghề thế giới
Hỗ trợ đào tạo thí sinh VN dự Kỳ thi tay nghề thế giới

(Dân trí) - Sáng 11/5, tại Hà Nội, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Công ty Samsung Electronics Việt Nam và Trung tâm Đào tạo kỹ năng Samsung Hàn Quốc đã ký biên bản ghi nhớ về chương trình hỗ trợ, huấn luyện cho thí sinh và chuyên gia Việt Nam tham dự Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 45.

Thứ sáu, 11/05/2018 - 12:47

Cô gái không chọn đại học, theo đuổi nghề bếp
Cô gái không chọn đại học, theo đuổi nghề bếp

Với những thành tích đạt được, Vũ Hoàng Trinh vinh dự được tuyên dương "Người thợ trẻ giỏi" toàn quốc lần IX năm 2018.

Thứ sáu, 11/05/2018 - 12:03

Lương tăng nhanh hơn năng suất lao động: Xoay trong thế khó
Lương tăng nhanh hơn năng suất lao động: Xoay trong thế khó

Vấn đề của cải cách tiền lương là làm tăng khối lượng miếng bánh nhưng phải giảm được người ăn bánh thì cải cách tiền lương mới thành công

Thứ sáu, 11/05/2018 - 08:36

Đẩy nhanh việc cấp thẻ bảo hiểm y tế điện tử
Đẩy nhanh việc cấp thẻ bảo hiểm y tế điện tử

(Dân trí) - Văn Phòng Chính vừa có Công văn số 4173/VPCP-KSTT truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Chính phủ về việc giao cho Bảo hiểm xã hội VN nghiên cứu đề xuất lộ trình và hướng dẫn trong việc cấp, quản lý và sử dụng thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Thứ sáu, 11/05/2018 - 08:25

Xếp lương khi có bằng thạc sĩ phù hợp nhu cầu tuyển dụng
Xếp lương khi có bằng thạc sĩ phù hợp nhu cầu tuyển dụng

Theo quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, trong thời gian tập sự, người tập sự được hưởng 85% mức lương bậc 1 của ngạch tuyển dụng; trường hợp người tập sự có trình độ thạc sĩ phù hợp với yêu cầu tuyển dụng thì được hưởng 85% mức lương bậc 2 của ngạch tuyển dụng

Thứ sáu, 11/05/2018 - 07:36

Bộ trưởng Lao động: Điều chỉnh tuổi hưu là xu hướng tất yếu
Bộ trưởng Lao động: Điều chỉnh tuổi hưu là xu hướng tất yếu

(Dân trí) - “Năm 2000, cả nước có 1,7 triệu người “bước vào” tuổi lao động và 500.000 người nghỉ hưu. Nhưng tới năm 2035, tỉ lệ như trên lần lượt là hơn 1,5 triệu người và 1,3 triệu người. Như vậy, số người lao động tăng mới chỉ là hơn 200.000 người và bằng …1/5 số người nghỉ hưu!”

Thứ sáu, 11/05/2018 - 06:59

Cần sửa hàng loạt quy định, cải cách chính sách bảo hiểm xã hội
Cần sửa hàng loạt quy định, cải cách chính sách bảo hiểm xã hội

(Dân trí) - Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ, để thu hút được người dân tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) cần phải sửa đổi hàng loạt các quy định, cải cách trong thiết kế chính sách, khắc phục các bất hợp lý về chế độ bảo hiểm theo hướng linh hoạt hơn...

Thứ năm, 10/05/2018 - 08:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Cải cách tiền lương: Phải mạnh dạn cho người yếu kém nghỉ việc
Cải cách tiền lương: Phải mạnh dạn cho người yếu kém nghỉ việc

Nhiều công chức, viên chức, người lao động mong muốn sẽ có một cuộc cải cách về chế tiền lương để có thể sống được bằng lương với năng lực của mình.

Thứ năm, 10/05/2018 - 06:03

Nâng tuổi nghỉ hưu là tất yếu
Nâng tuổi nghỉ hưu là tất yếu

Các chuyên gia lao động trong nước và quốc tế đều cho rằng: tăng tuổi hưu đang là vấn đề toàn cầu và sớm hay muộn cũng phải thực hiện nâng tuổi hưu.

Thứ năm, 10/05/2018 - 06:03

Hợp đồng học việc có tính đóng BHXH?
Hợp đồng học việc có tính đóng BHXH?

Đơn vị ông Nguyễn Sơn Đại Phát (TPHCM) ký hợp đồng học nghề thời hạn 6 tháng với một người lao động. Ông Phát hỏi, đơn vị có cần phải đóng BHXH bắt buộc cho người học việc đó không? Quy định đối với hợp đồng học việc như thế nào?

Thứ năm, 10/05/2018 - 06:02

Chính sách tiền lương mới: Cải cách mang tính cách mạng
Chính sách tiền lương mới: Cải cách mang tính cách mạng

Chính sách tiền lương được cải cách sẽ bãi bỏ hệ thống bảng lương được coi là quá phức tạp, chưa phù hợp với vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo mang tính bình quân, cào bằng hiện nay bằng các bảng lương mới đơn giản và phù hợp hơn.

Thứ tư, 09/05/2018 - 02:28

Nữ cửu vạn chợ Đồng Xuân oằn mình trong nắng đầu hè
Nữ cửu vạn chợ Đồng Xuân oằn mình trong nắng đầu hè

Chợ Đồng Xuân nằm trong khu phố cổ, là một trong những khu chợ lớn nhất ở Hà Nội với lượng hàng hóa trao đổi lớn. Nơi đây tập trung nhiều lao động nữ từ các tỉnh lân cận như Nam Định, Yên Bái, Hưng Yên... hành nghề khuân vác hàng thuê.

Thứ tư, 09/05/2018 - 01:58

Mục tiêu 50% người lao động tham gia bảo hiểm xã hội không đạt
Mục tiêu 50% người lao động tham gia bảo hiểm xã hội không đạt

(Dân trí) - Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, bảo hiểm xã hội (BHXH) hiện chưa bao phủ toàn dân. Năm 2017 mới chỉ đạt gần 29% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH, vẫn còn trên 70% chưa tham gia. Mục tiêu đến năm 2020 có 50% lực lượng lao động tham gia BHXH không đạt được.

Thứ tư, 09/05/2018 - 09:57

Tăng lương hưu cho nhiều đối tượng, lợi ích từ BHXH đa tầng
Tăng lương hưu cho nhiều đối tượng, lợi ích từ BHXH đa tầng

(Dân trí) - “Mô hình BHXH với ít nhất 3 tầng hướng sẽ tới toàn dân, đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng và chia sẻ rủi ro” - ông Phạm Minh Huân, Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, góp ý về nội dung xây dựng hệ thống BHXH đa tầng trong Đề án cải cách BHXH đang được trình Hội nghị Trung ương 7, Khoá XII.

Thứ tư, 09/05/2018 - 08:41

Doanh nghiệp Nhật Bản hỗ trợ đào tạo nhân lực ngành nhiệt lạnh
Doanh nghiệp Nhật Bản hỗ trợ đào tạo nhân lực ngành nhiệt lạnh

(Dân trí) - Lễ trao học bổng và hợp tác đào tạo, thực hành cho sinh viên Kỹ thuật nhiệt của công ty Mitsubishi Electric Vietnam đã diễn ra vào ngày 4/5 tại Văn phòng Viện KH&CN Nhiệt - Lạnh (trường ĐH Bách khoa Hà Nội).

Thứ tư, 09/05/2018 - 08:29

9 sai lầm kinh điển khi khởi nghiệp
9 sai lầm kinh điển khi khởi nghiệp

Thất bại 800 triệu đô la (khoảng hơn 1 tỷ đô thời điểm hiện tại) vào đầu thế kỉ 21 của Webvan là một trong những bài học khởi nghiệp kinh điển mà mọi nhà khởi nghiệp thành công trên thế giới đều nằm lòng.

Thứ tư, 09/05/2018 - 06:47

Bảng lương mới sẽ quy định số tiền tuyệt đối thay hệ số
Bảng lương mới sẽ quy định số tiền tuyệt đối thay hệ số

Thay vì 7 bảng lương như hiện tại, hệ thống bảng lương mới sẽ rút gọn chỉ còn 5 bảng lương.

Thứ tư, 09/05/2018 - 06:39

Chỉ làm công việc theo chứng chỉ hành nghề
Chỉ làm công việc theo chứng chỉ hành nghề

Bà Nguyễn Thị Nhung (Hà Nội) hỏi: Theo Nghị định 59/2015/NĐ-CP, chứng chỉ hành nghề thiết kế công trình thủy điện có được phép làm chủ trì thiết kế công trình thủy lợi (công trình xây dựng đập và hồ chứa nước) không?

Thứ tư, 09/05/2018 - 06:24

Lương 2,7 triệu: Bác sĩ vừa ký hợp đồng đã chạy mất hút
Lương 2,7 triệu: Bác sĩ vừa ký hợp đồng đã chạy mất hút

Qua 4 năm liên tiếp, Trung tâm 115 Hà Nội chỉ tuyển được 6 bác sĩ, hiện 4 người đã bỏ. Có trường hợp vừa ký hợp đồng, 2 ngày sau gọi lại... mất hút.

Thứ tư, 09/05/2018 - 06:20