Bồi thường án oan sai: “Không thể để quýt làm cam chịu!”

Dân trí “Để xảy ra oan sai thì cá nhân phải chịu ít nhất một phần trách nhiệm chứ không thể cá nhân làm sai rồi lại dùng tiền ngân sách nhà nước để bồi thường. Nếu cá nhân làm oan sai, phải bỏ ra 50% tổng số tiền bồi người cho người bị oan sai”.
>>Bồi thường ông Chấn 7,2 tỷ đồng: Cán bộ yếu kém thì Nhà nước phải chịu!
>>Ngân sách có thể phải “gánh” toàn bộ 7,2 tỷ đồng bồi thường ông Chấn
>>Ông Nguyễn Thanh Chấn đồng ý nhận bồi thường 7,2 tỷ đồng

Ông Lê Như Tiến - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội - trao đổi bên hành lang Quốc hội chiều 9/6.

Thưa ông, vụ án oan sai của ông Nguyễn Thanh Chấn khiến nhà nước phải bỏ tiền ngân sách ra bồi thường 7,2 tỷ đồng. Ông có cho rằng đây là việc “quýt làm nhưng cam phải chịu”?

Để xảy ra oan sai thì cá nhân phải chịu ít nhất một phần trách nhiệm chứ không thể cá nhân làm sai rồi lại dùng tiền ngân sách nhà nước hoặc tiền của tổ chức hoặc cơ quan đó để bồi thường. Theo tôi, chừng nào làm được như thế thì cá nhân mới có trách nhiệm cao hơn, tình hình oan sai mới đỡ hơn, còn nếu làm oan sai nhưng có người khác chịu rồi, có người khác bồi thường thay rồi thì điều đó hoàn toàn không nên.

Nếu như các văn bản pháp luật chưa quy định đầy đủ như thế thì phải sửa văn bản pháp luật để cho phù hợp hơn, tốt hơn, nếu cá nhân hoặc tổ chức nào đó làm sai thì cá nhân làm oan sai phải bỏ ra 50% tổng số tiền bồi người cho người bị oan sai, tôi cho rằng như thế mới hợp lí.

Ít nhất cá nhân làm oan sai sẽ phải chịu trách nhiệm và có cơ sở này cá nhân sẽ phải rất thận trọng khi quyết định vấn đề nào đó trong quá trình tố tụng.

Từ năm 2012-2014, tòa án nhân dân các cấp đã nhận được 22 đơn yêu cầu về bồi thường, trong đó xử lý 13/19 đơn và rất nhiều tỷ đồng đã được bồi thường. Pháp luật đã quy định cá nhân bồi thường một phần nhưng nhiều tỷ đồng nói trên đều lấy từ ngân sách và chưa có cá nhân nào phải bỏ tiền ra để bồi thường oan sai. Theo ông vì sao lại có chuyện như thế?

Tôi cho rằng do văn bản hướng dẫn về cá nhân phải bồi thường một phần trách nhiệm do chính mình gây ra chưa đầy đủ. Vì xảy ra án oan sai không thể do tập thể được, ít nhất là phải do một cá nhân nào đó, như: người điều tra viên, kiểm soát viên, thẩm phán, cũng có thể do người đứng đầu của các cơ quan đó…

Bồi thường án oan sai: “Không thể để quýt làm cam chịu!”
Đại biểu Lê Như Tiến: "Nếu cá nhân làm oan sai phải bỏ ra 50% tổng số tiền bồi người cho người bị oan sai" (ảnh: Ngọc Châu)

Dù xét về mặt nào thì cũng phải có yếu tố cá nhân trong việc chịu trách nhiệm bồi thường do xử oan sai trong quá trình tố tụng, vì vậy tôi đề nghị phải gắn trách nhiệm cá nhân vào việc bồi thường cho người bị oan sai, nếu không người ta vẫn có có thể làm vô trách nhiệm do có cơ quan tổ chức bồi thường thay cho cá nhân gây ra oan sai, như thế thật là không đúng.

Bị oan sai rồi được đền bù tiền bồi thường là đương nhiên, nhưng đằng sau khoản tiền đó còn nhiều nỗi trăn trở từ người chịu oan sai. Ông có suy nghĩ gì về vấn đề này?

Với người bị oan sai, lâu nay chúng ta chỉ nói là bỏ một số tiền ra bồi thường là xong, nhưng hình dung được cái đáng lo ngại hơn là danh dự, nhân phẩm, sự chấn động về tâm lý của người bị oan sai, trong những năm dài dằng dặc bị tù đày thì vợ con, dòng tộc của họ như thế nào thì không tiền bạc nào có thể đền bù được.

Việc cá nhân gây ra oan sai nhưng nhà nước phải đứng ra gánh chịu, có ý kiến cho rằng đó là chuyện “con dại cái mang”, ông bình luận như thế nào về việc này?

Con dại cái mang đó là nói với những người chưa có hành vi, chưa có năng lực pháp luật, còn ở độ tuổi vị thành niên. Còn ở đây là góc độ một công chức, một kiểm soát viên, một thanh tra viên, điều tra viên hay một thẩm phán thì không thể nói là con dại cái mang. Cá nhân gây ra họa cho người khác mà lại để tổ chức đền bù, hoặc là do trình độ năng lực yếu kém, hoặc trách nhiệm thấp, thì không thể để làm ở những vị trí đó được. Thế nên câu con dại cái mang chỉ đúng với những trường hợp mất năng lực hành vi hoặc người chưa đủ tuổi thành niên.

Xin cảm ơn ông!


Nói về nguyên nhân dẫn đến các vụ án oan, sai, đại biểu Quốc hội Bùi Mạnh Hùng (đoàn Bình Phước) cho rằng: "Nhiều khi nguyên nhân là ngay ban đầu do hoạt động điều tra của cơ sở yếu kém chứ không phải do ông chánh án, thẩm phán. Có những vụ án sai ngay từ ban đầu do thu thập chứng cứ không đầy đủ và ông thẩm phán thì cứ quyết theo cái sai đó. Xảy ra oan sai, ngoài yếu tố cá nhân con người thì còn có cả yếu tố pháp luật, cơ chế, bởi quy định pháp luật hiện nay vẫn còn nhiều điều chưa chặt chẽ".

Về vấn đề trách nhiệm của cá nhân gây ra án oan sai, ông Hùng nói: "Theo tôi, khi đã xảy ra oan sai thì trước mắt phải lấy tiền nhà nước đền bù để giải quyết vấn đề tâm lý cho người bị oan sai, sau đó phải truy lại toàn bộ xem nguyên nhân từ đâu và đánh giá mức độ trách nhiệm của từng người để xử lý, đáng kiểm điểm thì kiểm điểm, còn đáng xử lý kỷ luật thì phải kỷ luật, còn việc bồi thường tiền thì theo tôi chỉ là cảnh cáo.

Nói như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn, nếu bắt ông thẩm phán phải bỏ tiền ra bồi thường thì cũng chưa hoàn toàn đúng, như vậy sẽ không ai dám làm thẩm phán nữa. Có đại biểu Quốc hội từng nói, viện kiểm sát đã “dọn cỗ” sẵn rồi nên thẩm phán chỉ quyết thôi.

Qua đấu tranh trong phiên xử thì có thể có sai sót, nhưng những trường hợp bức cung, nhục hình, những trường hợp biết rõ việc mình đang làm là sai thì phải phạt, phạt đóng góp tiền đền bù. Luật bồi thường oan sai mới có đây, tôi nghĩ phải có những điều chỉnh, đối với những người cố tình làm sai thì phải xử lý".

Châu Như Quỳnh (ghi)

MỚI NHẤT
Đề nghị Công an Ninh Bình làm rõ vụ nhà báo bị đe dọa, sỉ nhục
Đề nghị Công an Ninh Bình làm rõ vụ nhà báo bị đe dọa, sỉ nhục

(Dân trí) - Trước sự việc trong quá trình làm việc, nhà báo Quốc Cường bị chủ doanh nghiệp đe dọa, Chi hội nhà báo Báo điện tử Dân trí và Báo Khuyến học & Dân trí đã có công văn gửi Hội Nhà báo Việt Nam và Công an tỉnh Ninh Bình đề nghị các cơ quan này điều tra làm rõ sự việc.

Thứ tư, 10/06/2015 - 03:10

“Quay lưng với thân phận con người, báo chí sẽ không còn độc giả”
“Quay lưng với thân phận con người, báo chí sẽ không còn độc giả”

(Dân trí) - “Báo chí phản ảnh nhiều vấn đề về đời sống xã hội, trong đó lấy con người làm trung tâm. Nếu như báo chí quay lưng lại với thân phận của con người, đồng nghĩa với việc báo chí không còn độc giả…”.

Thứ tư, 10/06/2015 - 03:02

Yêu cầu CSCĐ giải trình thông tin "để mặc dân bị truy sát"
Yêu cầu CSCĐ giải trình thông tin "để mặc dân bị truy sát"

(Dân trí) - Công an thành phố Hải Phòng đã có thông tin chính thức về vụ xô xát gây thương tích tại ngõ 290 Lạch Tray. Đơn vị này khẳng định không có chuyện cảnh sát cơ động (CSCĐ) đứng nhìn dân bị đánh như thông tin của dư luận.

Thứ tư, 10/06/2015 - 02:55

Một người bị điện giật tử vong khi đang cày ruộng
Một người bị điện giật tử vong khi đang cày ruộng

(Dân trí) - Sáng ngày 10/6, người dân phát hiện một người đàn ông nằm gục xuống ruộng, bên cạnh chiếc máy cày...

Thứ tư, 10/06/2015 - 02:02

Người chuyển giới: Không từ chối hoàn toàn, không chấp nhận dễ dãi
Người chuyển giới: Không từ chối hoàn toàn, không chấp nhận dễ dãi

(Dân trí) - Vấn đề chuyển đổi giới tính trong phiên thảo luận ở tổ về dự án Bộ luật dân sự sáng nay (10/6) đã thu hút nhiều ý kiến trái chiều của các đại biểu Quốc hội. Đại biểu cho rằng không nên công nhận giới tính chuyển đổi hoặc chấp nhận nhưng phải có điều kiện chặt chẽ.

Thứ tư, 10/06/2015 - 01:50

Nhà thờ Đức Bà trùng tu sau 140 năm
Nhà thờ Đức Bà trùng tu sau 140 năm

Dự kiến 3 tháng tới Nhà thờ Đức Bà (quận 1, TPHCM) sẽ đi vào trùng tu. Thời gian tu sửa có thể kéo dài nhiều năm nên tạm thời người dân TPHCM sẽ không nhìn thấy vẻ bên ngoài của công trình trình kiến trúc đặc sắc này.

Thứ tư, 10/06/2015 - 01:36

Tàu kéo còi inh ỏi vẫn đứng yên trên đường ray
Tàu kéo còi inh ỏi vẫn đứng yên trên đường ray

(Dân trí) - Khoảng 8h30’ sáng 10/6, một người đàn ông đã bị tàu hỏa chạy tuyến Bắc - Nam cán chết và kéo lê tại đoạn đường sắt gần đường Thích Quảng Đức (phường 5, quận Phú Nhuận, TPHCM).

Thứ tư, 10/06/2015 - 12:32

Xây dựng nhánh metro ngầm kết nối với sân bay Tân Sơn Nhất
Xây dựng nhánh metro ngầm kết nối với sân bay Tân Sơn Nhất

(Dân trí) - Tuyến nhánh metro sân bay Tân Sơn Nhất dài khoảng 2km sẽ kéo dài từ ga Cộng Hòa của tuyến metro số 5 đến sân bay Tân Sơn Nhất. Tuyến nhánh này được thiết kế ngầm và vận hành tự động.

Thứ tư, 10/06/2015 - 11:09

Bình Thuận: Xe tải tông chết 3 phụ nữ
Bình Thuận: Xe tải tông chết 3 phụ nữ

Chiếc xe máy chở 3 phụ nữ đang lưu thông thì bất ngờ bị xe tải tông từ phía sau làm cả 3 người tử vong.

Thứ tư, 10/06/2015 - 11:06

Một lao động Việt Nam tử nạn tại Hàn Quốc
Một lao động Việt Nam tử nạn tại Hàn Quốc

(Dân trí) - Ngày 9/6, tin từ UBND xã Hải Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) cho biết, một công nhân trên địa bàn xã vừa tử vong tại Hàn Quốc chưa rõ nguyên nhân. Hiện cộng đồng người Việt tại Hàn Quốc đang kêu gọi giúp đỡ để đưa thi thể nạn nhân về nước.

Thứ tư, 10/06/2015 - 11:01

Kỳ lạ rau xanh, cây trái mỡ màng giữa “sa mạc cát” nóng 60 độ C
Kỳ lạ rau xanh, cây trái mỡ màng giữa “sa mạc cát” nóng 60 độ C

(Dân trí) - Dưới nắng nóng, gió Lào bỏng rát, dải đất cát ven biển hai huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) có lúc nóng xấp xỉ 60 độ C, như một sa mạc cát, ít loài cây, con nào trụ vững. Vậy mà nay trên vùng "sa mạc" ấy lại xuất hiện điều kỳ diệu.

Thứ tư, 10/06/2015 - 10:53

Hà Nội kỷ luật 526 cán bộ, công chức
Hà Nội kỷ luật 526 cán bộ, công chức

(Dân trí) - Trong 4 năm thực hiện chương trình đẩy mạnh cải cách hành chính nâng cao trách nhiệm và chất lượng phục vụ, Hà Nội đã kỷ luật 526 cán bộ, công chức gồm cả lãnh đạo và nhân viên từ cấp sở, ngành xuống các quận huyện, xã phường.

Thứ tư, 10/06/2015 - 09:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Thợ bảo trì thang máy bị thang chèn chết
Thợ bảo trì thang máy bị thang chèn chết

(Dân trí) - Nam công nhân trèo lên phía trên nóc thang máy để bảo trì thì bất ngờ chiếc trang chạy ngược lên, chèn nạn nhân tử vong.

Thứ tư, 10/06/2015 - 08:12

Bộ trưởng chuẩn bị gì cho lần đầu tiên lên “ghế nóng”?
Bộ trưởng chuẩn bị gì cho lần đầu tiên lên “ghế nóng”?

(Dân trí) - “Xin” được trả lời chất vấn từ kỳ họp trước, lần này được Quốc hội chọn lên “ghế nóng”, Bộ trưởng KH-CN Nguyễn Quân ấp ủ ý định thuyết phục để khẳng định, hàng chục nghìn tiến sĩ , nhà khoa học hiện tại không phải chỉ toàn những tiến sĩ giấy…

Thứ tư, 10/06/2015 - 08:04

Cháy nhà kho trong đêm, cả trăm người hốt hoảng tháo chạy
Cháy nhà kho trong đêm, cả trăm người hốt hoảng tháo chạy

(Dân trí) - Khoảng 2h30 rạng sáng nay 10/6, một vụ cháy lớn đã xảy ra ở nhà kho chứa đồ của cư xá Nguyễn Văn Trỗi nằm trên đường Trường Sa (phường 17, quận Phú Nhuận, TPHCM) khiến cả trăm người dân sống tại đây hốt hoảng tháo chạy.

Thứ tư, 10/06/2015 - 08:00

Hà Nội: Gây tai nạn liên hoàn, tài xế đổ lỗi do... cãi nhau với vợ
Hà Nội: Gây tai nạn liên hoàn, tài xế đổ lỗi do... cãi nhau với vợ

(Dân trí) - Sau khi lái xe ô tô gây tai nạn liên hoàn khiến 3 chiếc xe máy và 1 xe taxi hư hỏng nặng, khi bị đưa về trụ sở công an, tài xế H. cho rằng mình đang cãi nhau với vợ nên không làm chủ được bản thân, điều khiển xe gây tai nạn.

Thứ tư, 10/06/2015 - 07:55

Tấp nập “chợ” mại dâm bờ sông giữa thủ đô
Tấp nập “chợ” mại dâm bờ sông giữa thủ đô

(Dân trí) - Đi "tàu nhanh" 300 nghìn đồng, qua đêm 1,5 triệu đồng, bao cả tiền phòng nhà nghỉ, sẵn sàng phục vụ từ A - Z… Đó là những lời mời chào của gái mại dâm khu vực đường bờ sông Tô Lịch dưới chân dốc Bưởi, khu vực giáp ranh giữa quận Ba Đình và quận Cầu Giấy (Hà Nội).

Thứ tư, 10/06/2015 - 07:13

"Xe điên" gây tai nạn liên hoàn, 2 người chết, 6 người nhập viện
"Xe điên" gây tai nạn liên hoàn, 2 người chết, 6 người nhập viện

(Dân trí) - Chiếc xe ô tô đâm liên tiếp vào 2 xe máy, tông vào xe buýt rồi tiếp tục văng vào lề đường làm 2 công nhân bị thương.

Thứ tư, 10/06/2015 - 07:09

Vượt đèn đỏ, tài xế cố thủ trong xe hơn 30 phút
Vượt đèn đỏ, tài xế cố thủ trong xe hơn 30 phút

(Dân trí) - Vi phạm luật giao thông, bị CSGT ra hiệu lệnh dừng xe, tài xế đã không chấp hành mà quyết cố thủ trong xe hơn 30 phút.

Thứ tư, 10/06/2015 - 06:08

“Quốc hội nghỉ sớm 2 tiếng không ảnh hưởng gì đến chất lượng!”
“Quốc hội nghỉ sớm 2 tiếng không ảnh hưởng gì đến chất lượng!”

(Dân trí) - “Điều đó chứng tỏ chương trình tương đối tốt nên đại biểu không nêu ý kiến. Còn việc Quốc hội nghỉ sớm không ảnh hưởng đến chất lượng vì đại biểu thấy nội dung tốt rồi thì đồng ý”, ông Nguyễn Sĩ Dũng - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nói.

Thứ tư, 10/06/2015 - 02:16

Bí thư Đà Nẵng đòi “đất vàng”
Bí thư Đà Nẵng đòi “đất vàng”

(Dân trí) - UBND TP Đà Nẵng vừa có văn bản đề nghị Liên đoàn Xiếc Việt Nam khẩn trương triển khai dự án Trung tâm biểu diễn xiếc và nghệ thuật tổng hợp quốc gia trong năm 2015, đồng thời có văn bản về kế hoạch triển khai thực hiện cụ thể gửi UBND thành phố trong tháng 6/2015.

Thứ tư, 10/06/2015 - 01:27

Truy trách nhiệm liên đới trong các vụ tai nạn giao thông chết người
Truy trách nhiệm liên đới trong các vụ tai nạn giao thông chết người

(Dân trí) - Tại hội nghị sơ kết Công tác đảm bảo an toàn giao thông 6 tháng đầu năm 2015, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Hữu Tín yêu cầu không chỉ khởi tố lái xe mà phải xác định trách nhiệm liên đới của chủ doanh nghiệp, đơn vị cấp phép bằng lái, đơn vị đăng kiểm...

Thứ ba, 09/06/2015 - 10:19

Huy động 700 người dập đám cháy rừng
Huy động 700 người dập đám cháy rừng

(Dân trí) - Trưa 9/6, tại địa bàn 2 huyện Nam Đàn và Hưng Nguyên (Nghệ An) bất ngờ xảy ra 1 đám cháy lớn ở rừng thông hơn 10 năm tuổi. Để dập lửa cứu rừng, chính quyền 2 huyện đã phải huy động khoảng 700 người nỗ lực dập lửa.

Thứ ba, 09/06/2015 - 09:26

Thủ tướng không trả lời chất vấn trước Quốc hội
Thủ tướng không trả lời chất vấn trước Quốc hội

(Dân trí) - Thủ tướng vừa phân công thành viên Chính phủ trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII. Theo đó, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ phát biểu, làm rõ thêm một số vấn đề trong chỉ đạo, điều hành kinh tế - xã hội của Chính phủ.

Thứ ba, 09/06/2015 - 08:36