Chống tra tấn bằng cách nào?

Tại hội thảo do Bộ Tư pháp vừa tổ chức tại Đà Nẵng, phát biểu củanguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự - hành chính (Bộ Tư pháp) NguyễnQuốc Việt đã gây chú ý khi đề ra nhiều biện pháp ngăn chặn tra tấn.
>>Bắt buộc ghi âm, ghi hình để chống bức cung, nhục hình (?!)
>>“Thực tế có bức cung, nhục hình liên quan đến án oan, sai”
>>Điều tra viên đều có bằng đại học mà vẫn có nhục hình là do đạo đức

Dự thảo BLHS (sửa đổi) có bốn tội danh liên quan đến tra tấn là tội dùng nhục hình; tội bức cung; tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật và tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.

Một loạt biện pháp

Tại hội thảo do Bộ Tư pháp vừa tổ chức tại Đà Nẵng, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự - hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Quốc Việt phát biểu để đảm bảo đúng tinh thần Công ước Chống tra tấn của Liên Hiệp Quốc mà Việt Nam là thành viên thì việc giáo dục, tuyên truyền nghiêm cấm hành động tra tấn phải được đưa vào chương trình đào tạo người thực thi pháp luật, người liên quan đến việc giam giữ, thẩm vấn, đối xử với người bị bắt.

Cạnh đó phải lắp đặt hệ thống các thiết bị ghi âm, ghi hình tại các đồn cảnh sát nơi tiến hành thẩm vấn. Ngoài ra, cũng cần đào tạo cảnh sát về kỹ thuật thẩm vấn hiện đại để lấy lời khai mà không cần hành hạ. Đặc biệt, hệ thống pháp luật phải quy định rõ không cho phép sử dụng các chứng cứ thu được bằng cách tra tấn hoặc hành hạ để chống lại nghi phạm.

Cũng theo ông Việt, yêu cầu của Công ước Chống tra tấn là phải có quy định nguyên tắc “trách nhiệm chỉ huy” để phạt chỉ huy cấp trên nếu biết nhân viên cấp dưới tra tấn nghi phạm. Ở chiều ngược lại, theo quy định của công ước thì “mệnh lệnh của quan chức của cơ quan có thẩm quyền cấp trên không thể được viện dẫn để biện minh cho việc tra tấn”. Như vậy, không thể xem việc nhân viên cấp dưới chấp hành mệnh lệnh tra tấn của người chỉ huy hoặc cấp trên là trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự.

Chống tra tấn bằng cách nào? - 1
Năm cựu công an ở TP Tuy Hòa (Phú Yên) bị xét xử về tội dùng nhục hình vì đánh chết anh Ngô Thanh Kiều. Ảnh: T.LỘC

Song song đó, người bị tra tấn có quyền khiếu nại với cơ quan có thẩm quyền và khiếu nại đó phải được xem xét một cách khẩn trương, khách quan. Phải đảm bảo người khiếu nại và nhân chứng được bảo vệ khỏi ngược đãi hay hăm dọa, trả thù. Kèm theo đó, hệ thống pháp luật phải có quy định nạn nhân của hành động tra tấn được cứu chữa và có quyền được bồi thường công bằng, thỏa đáng. Trường hợp nạn nhân chết do bị tra tấn thì những người phụ thuộc vào người đó có quyền được hưởng bồi thường… “Nên chăng trong việc thành lập đơn vị thực thi pháp luật độc lập để điều tra các cáo buộc về tra tấn và các tố cáo đối với cảnh sát” - ông Việt đề xuất thêm.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên góp ý: Để giảm thiểu tình trạng tra tấn nghi phạm thì việc đảm bảo cho luật sư tham gia hỗ trợ pháp lý cho nghi phạm ngay từ đầu cũng là một biện pháp rất cần thiết.

Bức cung khác dùng nhục hình

Bên cạnh đó, ông Việt đưa ra đề xuất nên gộp hai tội danh bức cung và dùng nhục hình vào một tội danh bởi hai tội này trùng lặp nhau và khung hình phạt cũng không khác gì nhau. Trong trường hợp luật muốn giữ hai tội danh bức cung và nhục hình riêng thì yếu tố tăng nặng hình phạt của hai tội này không được trùng nhau. Hình phạt đối với tội bức cung phải thấp hơn hình phạt đối với tội dùng nhục hình.

Riêng với đề xuất gộp hai tội danh làm một thì nhiều đại biểu lại có ý kiến khác. Luật sư Đặng Thị Ngọc Hạnh (Đoàn Luật sư tỉnh Thừa Thiên-Huế) cho rằng không nên gộp bởi hai tội danh thuộc hai phạm trù hoàn toàn khác nhau. Nhục hình hiểu đơn giản là đánh đập, còn bức cung thì hết sức đa dạng và hệ quả bức cung cũng khác với dùng nhục hình. Có khi dùng nhục hình nhằm mục đích bức cung nhưng cũng có khi bức cung mà không hề dùng nhục hình.

Nguyên Thẩm phán TAND Tối cao Nguyễn Quang Lộc cũng phản đối gộp hai tội này thành một: “Việc dùng nhục hình có thể hiểu nôm na là tra tấn để bắt mở mồm, còn bức cung thì rộng hơn. Thêm nữa, thực tế không phải cứ bức cung là dùng nhục hình hay cứ dùng nhục hình là nhằm mục đích bức cung mà có nhiều trường hợp bức cung nhưng không dùng đến nhục hình và hệ quả của bức cung là không hề nhỏ. Tương tự, có nhiều trường hợp lại dùng nhục hình nhưng lại không hề bức cung. Như vậy thì gộp hai tội này thành một là không đảm bảo”.

Bắt ăn món không ăn được cũng là tra tấn

Dùng nhục hình không phải chỉ là đánh đập mà còn là việc gây đau đớn về cả thể xác lẫn tinh thần cho nghi phạm. Biết nghi phạm không thích hoặc không ăn được món ăn nào đó mà vẫn bắt họ ăn cũng phải xem là dùng nhục hình và phải xử lý.

Ông HOÀNG THẾ LIÊN, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp

Theo Dương Hằng
Pháp luật TPHCM

MỚI NHẤT
Hà Nội: Ô tô lao lên dải phân cách “hạ gục” 1 cây phượng
Hà Nội: Ô tô lao lên dải phân cách “hạ gục” 1 cây phượng

(Dân trí) - Đang lưu thông trên đường, chiếc ô tô 7 chỗ bất ngờ lao lên dải phân cách và chỉ dừng lại khi “hạ gục” 1 cây phượng; vụ tai nạn không gây thương vong về người nhưng làm nhiều người đi đường bị phen “hú vía”.

Thứ ba, 28/07/2015 - 06:30

Cháy tầng 2 trung tâm siêu thị điện thoại di động Viễn Thông A
Cháy tầng 2 trung tâm siêu thị điện thoại di động Viễn Thông A

(Dân trí) - Một vụ hỏa hoạn vừa xảy ra trưa nay (28/7) tại tầng 2 của Trung tâm siêu thị điện thoại di động Viễn Thông A, ở 186 đường Hùng Vương, phường An Cựu, TP Huế.

Thứ ba, 28/07/2015 - 06:22

Tiêm chủng cho gần 900 người dân ở vùng dịch bệnh bạch hầu
Tiêm chủng cho gần 900 người dân ở vùng dịch bệnh bạch hầu

(Dân trí) - Ngày 28/7, Sở Y tế Quảng Nam đã tổ chức tiêm chủng cho gần 900 người dân ở vùng dịch bạch hầu tại thôn 8B (xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn, Quảng Nam), nơi có 3 bệnh nhân tử vong có liên quan đến bệnh bạch hầu.

Thứ ba, 28/07/2015 - 06:21

Giải cứu bà cụ bị rơi từ tầng 5 mắc kẹt giữa hai bức tường
Giải cứu bà cụ bị rơi từ tầng 5 mắc kẹt giữa hai bức tường

(Dân trí) - Đến 12h30 ngày 28/7, lực lượng cứu hộ đã giải cứu thành công bà Nguyễn Thị Thảo sau hơn 4 giờ đồng hồ nạn nhân mắc kẹt trong khe tường.

Thứ ba, 28/07/2015 - 03:00

Cần truy rõ trách nhiệm vụ “kết án” HIV oan suốt 9 năm
Cần truy rõ trách nhiệm vụ “kết án” HIV oan suốt 9 năm

(Dân trí) - Luật sư Phạm Văn Phất (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho rằng tỉnh Hưng Yên phải làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan đến việc “biến” chị Đỗ T.A. từ một người khỏe mạnh, bình thường trở thành người nhiễm HIV suốt 9 năm qua.

Thứ ba, 28/07/2015 - 02:41

TPHCM vẫn thu phí đường bộ xe máy
TPHCM vẫn thu phí đường bộ xe máy

(Dân trí) - Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm – Chủ tịch HĐND TP cho biết, dù Quỹ Bảo trì đường bộ Trung ương kiến nghị ngừng thu phí bảo trì đường bộ đối với xe máy nhưng đây mới chỉ là kiến nghị. Trong khi Nghị định 18 vẫn đang có hiệu lực nên thành phố phải thực hiện.

Thứ ba, 28/07/2015 - 02:26

Mưa lũ lịch sử khiến Quảng Ninh "tê liệt"
Mưa lũ lịch sử khiến Quảng Ninh "tê liệt"

(Dân trí) - Bắt đầu từ đêm qua đến rạng sáng nay 28/7, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh lại tiếp tục mưa lớn kéo dài gây ngập lụt và thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Toàn tỉnh dừng tất cả các công việc, các cuộc họp để tập trung khắc phục hậu quả mưa lụt.

Thứ ba, 28/07/2015 - 02:12

Nhân viên vệ sinh sân bay “giấu” dây chuyền vàng của khách
Nhân viên vệ sinh sân bay “giấu” dây chuyền vàng của khách

(Dân trí) - Trung tâm An ninh hàng không Nội Bài vừa phát hiện một nữ hành khách trộm điện thoại iPhone 5S và một nhân viên vệ sinh có hành vi chiếm đoạt dây chuyền vàng tại sân bay Nội Bài. Các đối tượng này đã bị bắt giữ, kỷ luật và chuyển hồ sơ cho cơ quan công an xử lý theo quy định.

Thứ ba, 28/07/2015 - 01:24

Mưa lũ ở miền Bắc còn rất phức tạp trong 5 ngày tới
Mưa lũ ở miền Bắc còn rất phức tạp trong 5 ngày tới

(Dân trí) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, tình hình mưa lũ ở miền Bắc còn diễn biến phức tạp trong 5 ngày tới (từ 29/7-2/8). Nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở các tỉnh miền núi và ngập úng ở các vùng thấp…

Thứ ba, 28/07/2015 - 01:05

7 người chết, 10 người mất tích trong trận mưa lũ lịch sử
7 người chết, 10 người mất tích trong trận mưa lũ lịch sử

(Dân trí) - Con số tổng hợp mới nhất về thiệt hại do trận mưa lũ lịch sử gây ra tại tỉnh Quảng Ninh, tính đến 12h ngày 28/7, đã có 7 người chết, 10 người khác bị lũ cuốn mất tích, hàng trăm ngôi nhà bị đổ sập, thiệt hại ước tỉnh trên 500 tỉ đồng.

Thứ ba, 28/07/2015 - 11:50

3 thanh niên đi xe máy văng xa cả chục mét sau cú va chạm
3 thanh niên đi xe máy văng xa cả chục mét sau cú va chạm

(Dân trí) - Sau cú va chạm mạnh với xe ô tô, 3 thanh niên đi trên chiếc xe máy bị văng xa cả chục mét khiến một người chết.

Thứ ba, 28/07/2015 - 11:30

Tài xế taxi chết bất thường trong xe sau tiếng nổ
Tài xế taxi chết bất thường trong xe sau tiếng nổ

(Dân trí) - Sau tiếng nổ và khói bốc lên nghi ngút, người dân chạy đến mở cửa xe taxi kiểm tra thì phát hiện tài xế nằm chết trong ghế lái.

Thứ ba, 28/07/2015 - 10:16

ĐÁNG QUAN TÂM
Phá huỷ thành công quả bom nặng 500 cân Anh
Phá huỷ thành công quả bom nặng 500 cân Anh

(Dân trí) - Một quả bom lớn 500 cân Anh vừa được Bộ CHQS Nghệ An phá huỷ thành công.

Thứ ba, 28/07/2015 - 09:25

Vietjet Air nhận tàu bay A321 có 230 ghế đầu tiên trên thế giới
Vietjet Air nhận tàu bay A321 có 230 ghế đầu tiên trên thế giới

Chiếc tàu bay Airbus 321 của Vietjet mang số hiệu VN-A660 từ Hamburg (Đức) đã đáp xuống sân bay Tân Sơn Nhất tối 25/7. Airbus 321 ceo Sharkle Vietjet vừa nhận thuộc thế hệ mới nhất của dòng tàu bay thân hẹp của Airbus và là chiếc đầu tiên trên thế giới có cấu hình 230 ghế ngồi.

Thứ ba, 28/07/2015 - 09:20

Phát hiện thi thể nam sinh viên dưới ao sen
Phát hiện thi thể nam sinh viên dưới ao sen

Khoảng 9h sáng ngày 27/7, người dân sống tại tổ 9 phường Dữu Lâu, Tp. Việt Trì, Phú Thọ phát hiện thi thể một nam thanh niên dưới ao sen.

Thứ ba, 28/07/2015 - 09:08

Đề nghị phạt công ty làm đá rơi khiến tàu trật bánh, thiệt hại gần 1,8 tỉ đồng
Đề nghị phạt công ty làm đá rơi khiến tàu trật bánh, thiệt hại gần 1,8 tỉ đồng

Đơn vị làm tảng đá rơi xuống đường ray khiến tàu bị trật bánh đã gây thiệt hại cho ngành đường sắt gần 1,8 tỉ đồng

Thứ ba, 28/07/2015 - 08:50

Quảng Ninh hỗ trợ người dân chống chọi với trận mưa ngập lịch sử
Quảng Ninh hỗ trợ người dân chống chọi với trận mưa ngập lịch sử

(Dân trí) - Chiều 27/7, có mặt tại hiện trường chứng kiến cảnh 94 hộ dân tại phường Mông Dương bị xỉ than bùn tấn công, Bí thứ Tỉnh ủy tỉnh Quảng Ninh – ông Nguyễn Văn Đọc và bà Vũ Thị Thu Thủy - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã đến tặng quà động viên các gia đình.

Thứ ba, 28/07/2015 - 08:10

Vụ nổ kho gas: Doanh nghiệp từng sang chiết gas trái phép
Vụ nổ kho gas: Doanh nghiệp từng sang chiết gas trái phép

(Dân trí) - Chiều 27/7, trao đổi với PV Dân trí, ông Dương Đắc Hoan, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thừa Thiên Huế, cho biết doanh nghiệp tư nhân Phương Huy, đơn vị có kho gas cháy nổ làm 1 người chết, đã từng sang chiết gas trái phép.

Thứ ba, 28/07/2015 - 07:00

Khánh Hòa “điểm danh” 42 cơ sở gây ô nhiễm môi trường
Khánh Hòa “điểm danh” 42 cơ sở gây ô nhiễm môi trường

(Dân trí) - UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có quyết định phê duyệt danh mục 42 cơ sở gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn, yêu cầu khắc phục trong hai năm 2015-2016.

Thứ ba, 28/07/2015 - 07:00

Khu bảo tồn thiên nhiên “chảy máu”: UBND tỉnh chỉ đạo xin ý kiến Bộ NN&TNT
Khu bảo tồn thiên nhiên “chảy máu”: UBND tỉnh chỉ đạo xin ý kiến Bộ NN&TNT

(Dân trí) - Mới đây, UBND tỉnh Thanh Hóa có công văn về việc giao xin ý kiến chỉ đạo của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Viện khoa học lâm nghiệp về đề tài: “Nghiên cứu giải pháp bảo tồn nguồn gen Sến mật tại Tam Quy, huyện Hà Trung, Thanh Hóa”.

Thứ ba, 28/07/2015 - 05:30

Chết thảm dưới bánh tàu hỏa vì đi vệ sinh trên đường ray
Chết thảm dưới bánh tàu hỏa vì đi vệ sinh trên đường ray

(Dân trí) - Vừa leo lên đường ray đi vệ sinh thì T. bị đoàn tàu hỏa lao đến tông trúng, kéo đi hàng chục mét, tử vong tại chỗ.

Thứ ba, 28/07/2015 - 05:00

Mẹ vẫn đợi anh về
Mẹ vẫn đợi anh về

(Dân trí) - Mẹ ngồi bất động, ngó trân trân ra cửa rồi như sực tỉnh, cất giọng yếu ớt “Kêu anh bây về ăn cơm. Đi mô mà đi lâu rứa”. Con mẹ đi đã hơn nửa thế kỷ rồi. Anh đang nằm đâu đó trên dải đất hình chữ S thân thương mà chưa về với mẹ.

Thứ ba, 28/07/2015 - 04:30

Về lại tọa độ lửa Truông Bồn
Về lại tọa độ lửa Truông Bồn

(Dân trí) - Những hố bom, những mảng đồi nham nhở vết bom cày đạn xới đã được thay bằng màu xanh của cây cỏ, màu no ấm của những mái nhà, của tượng đài sừng sững khí phách những người thanh niên xung phong thủa ấy. Truông Bồn ngày trở lại rưng rưng…

Thứ ba, 28/07/2015 - 04:00

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương khắc phục thiệt hại mưa lũ ở Quảng Ninh
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương khắc phục thiệt hại mưa lũ ở Quảng Ninh

(Dân trí) - Trước diễn biến mưa lũ phức tạp ở Quảng Ninh và đã gây thiệt hại nặng nề về người,tài sản, sáng nay (28/7), Thủ tướng đã có công điện yêu cầu các cơ quan liên quan khẩn trương khắc phục hậu quả, giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống.

Thứ ba, 28/07/2015 - 12:00