Cuộc cách mạng “rung chuyển trời đất, thay đổi con người”

Dân trí Hồi ức của cậu thiếu niên tham gia cách mạng từ khi 15 tuổi hiện về. Cụ ông ở tuổi 85 vẫn rưng rưng “Cách mạng Tháng Tám là bước ngoặt quan trọng nhất cuộc đời tôi…”.

 

ha-van-tai-1-1092015-1441102568262
"Cách mạng Tháng Tám là một bước ngoặt quan trọng nhất trong cuộc đời tôi".

85 tuổi, ông Hà Văn Tải (trú xã Hưng Lộc, Tp Vinh, Nghệ An) vẫn còn viết báo, viết sách lịch sử. Ông hồ hởi chia sẻ, cuốn sách lịch sử ông viết sắp xong nhưng chưa tìm được “nhà tài trợ” để in. Trong cuốn sách đó ắt hẳn không thể thiếu những ngày đầu tham gia cách mạng của cậu học sinh Trường quốc học Vinh.

Bước ngoặt cuộc đời

14 tuổi, từ xã Giai Lạc (nay là xã Phúc Thành, Yên Thành, Nghệ An), cậu bé Hà Văn Tải thi đậu vào Trường Quốc học Vinh. Những ngày trọ học, cậu bé Hà Văn Tải tận mắt chứng kiến cuộc sống cực khổ của người dân lao động nghèo ở thị xã miền Trung này.

“Cuối năm 1944, đầu năm 1945, nạn đói khủng khiếp diễn ra ở thị xã Vinh. Ở góc đường nào cũng có những người dân đói khát đến cùng cực, dật dờ chờ chết. Có những người mẹ vì đói quá phải bán đứa con gầy đét của mình để lấy 1-2 đồng bạc Đông Dương, thậm chí là cho không người ta để con còn có miếng ăn.

Người đói nằm la liệt dưới hè đường còn trên ban công, những ông Tây, bà đầm lớn tiếng chửi bới, đuổi đi vì sợ chết trước cổng nhà, nhưng họ làm gì có sức mà đi? Cứ sáng sáng lại thấy những chiếc xe cải tiến chất 2-3 người chết đói đi chôn. Có chứng kiến những điều đó mới thấy dân ta dưới ách phong kiến, thực dân đói khổ vô cùng, đau đớn vô cùng tận”, ông nhớ lại.

Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp. Ngày 10/3, cậu bé Hà Văn Tải cùng các bạn vẫn đi học như thường lệ nhưng đến nơi thì trường đã bị Nhật chiếm, các thầy giáo trong trường cũng không biết đi đâu. Mất trường, Hà Văn Tải cùng mấy người bạn ôm quần áo, sách vở về quê.

 

doan-bieu-tinh-vua-di-vua-ho-vang-khau-hieu-1092015-1441102568005
"Đoàn biểu tình vừa đi vừa hô vang khẩu hiệu "Việt Nam độc lập muôn năm", "Việt Minh muôn năm"...

Ở quê, cảnh đói khát vẫn hiện hữu, không kém khốc liệt như thị xã. Người dân phải lấy lá rau lang, rau má nấu cháo cầm hơi, vào rừng đào củ mài, kiếm hoa chuối để ăn. Nhà nào khá hơn thì còn lúa lép để giã làm lớ, làm cám để ăn. Và chính trong những ngày này, câu bé Hà Văn Tải đã bén duyên với cách mạng, khi mới tròn 15 tuổi.

“Cán bộ Việt Minh xã gọi mấy anh em học sinh lên nói chuyện. Sau khi được giác ngộ, tôi được giao làm liên lạc cho Việt Minh xã. Nhiệm vụ của anh em học sinh chúng tôi lúc bấy giờ là viết khẩu hiệu “Ủng hộ người bị đói” dán ở đình làng, ngọn cây đa hay bờ tường của các gia đình địa chủ trong vùng”, ông Hà Văn Tải kể tiếp.

Tháng 7/1945, tổ chức Việt Minh xã Giai Lạc họp, Hà Văn Tải được giao nhiệm vụ tập hợp các bạn thiếu niên trong xã để “làm chuyện chi rồi bây sẽ biết”. Sau một thời gian ngắn luyện tập đội hình đội ngũ, Hà Văn Tải vỡ òa khi được biết, đội thiếu niên sẽ có mặt trong đoàn biểu tình cướp chính quyền ở xã vào ngày 20/8/1945.

Ngày 25/8, nhân dân các xã dưới sự chỉ huy của Việt Minh từ 3 hướng ùn ùn kéo về dinh quan huyện Lưu Văn Xân. Hà Văn Tải dẫn đầu đội thiếu niên, hòa cùng dòng người hừng hực khí thế bước đi dưới lá cờ đỏ sao vàng, hô vang khẩu hiệu “Việt Nam độc lập muôn năm”, “Việt Minh muôn năm”.

Ông Tải nhớ lại ngày trọng đại: “Khi đoàn chúng tôi tới nơi thì thấy quan huyện Lưu Văn Xân đi từ trong phủ ra, mặt tái mét, phía sau có 4-5 đồng chí tự vệ áp tải. Lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên trong sân dinh quan huyện. Ông Ngô Xuân Hàm thay mặt tổ chức Việt Minh huyện đứng lên tuyên bố chính quyền đã về tay nhân dân. Sau đó, Lưu Văn Xân đứng lên, cúi đầu giao nộp toàn bộ sổ sách, con dấu cho đại diện chính quyền cách mạng”.

“Tiếng gọi của vàng”

Trong khí thế của người làm chủ vận mệnh, những người ăn xin, những người nông dân cùng khổ suýt bỏ mạng vì chết đói... đã hăng say lao động sản xuất, trên những thửa ruộng mà trước kia họ chỉ là những người làm thuê cho địa chủ. Đó thực sự là những ngày không thể nào quên của những người đã sống qua thời kỳ chuyển mình lớn lao của đất nước.

Ngày 3/9, tin tức truyền về, ở ngoài Hà Nội có cuộc mít tinh lớn lắm, hàng vạn người tham gia. Ở cuộc mít tinh đó Bác Hồ đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố cho cả thể giới về sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Mãi đến lúc này, cậu bé Hà Văn Tải mới biết rằng Nguyễn Ái Quốc chính là Hồ Chí Minh, người được bầu là Chủ tịch đầu tiên của nước Việt Nam mới.

 

ha-van-tai-huan-chuong-doc-lap-hang-3-1092015-1441102568554
Với những cống hiến cho cách mạng, ông Hà Văn Tải được tặng thưởng Huân chương độc lập hạng Ba (ảnh chụp lại).

Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác Hồ về phong trào “diệt giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm” và “Tuần lễ Vàng”, Hà Văn Tải say sưa hòa mình vào dòng chảy cuồn cuộn của cách mạng. Với kiến thức đã học được ở trường Quốc học Vinh, Hà Văn Tải tham gia vào các lớp bình dân học vụ dạy chữ cho người dân trong vùng.

Khi cuộc vận động “Tuần lễ Vàng” diễn ra, nhiều người dân xã Giai Lạc đã hiến vàng cho cách mạng. Tuy nhiên, ngày đầu tiên của cuộc vận động vẫn cón nhiều nhà giàu chưa ủng hộ. Cậu bé Hà Văn Tải cùng 2 người bạn học xây dựng vở kịch “Tiếng gọi của Vàng” để vận động người dân quyên góp vàng cho chính quyền cách mạng non trẻ.

Hà Văn Tải chui vào cái bồ, hai bạn đồng môn gánh bồ ra giữa sân đình. Từ trong bồ, Hà Văn Tải hóa thân vào cục vàng. “Lời của vàng đây. Đồng bào nghe vàng nói. Tôi ở nhà ông En (tên húy của một nhà giàu trong vùng), làm giàu cho ông En. Giờ nghe lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch ra góp sức xây dựng đất nước nhưng không được ra. Tôi buồn lắm, tủi thân lắm”.

“Sân đình dậy tiếng vỗ tay còn ông En thì ra về. Đến buổi chiều, ông En ra gặp đại diện Việt Minh, đích thân trao tặng con chạch bằng vàng để đóng góp cho cách mạng. Những nhà có của khác cũng vì thế mà làm theo”, ông Tải vui vẻ kể.

 

ha-van-tai-1092015-1441102568825
"Nếu không có cách mạng, không có Đảng, tôi không thể có ngày hôm nay".

Chưa đầy 18 tuổi, Hà Văn Tải được kết nạp vào hàng ngũ Đảng. Chính thức đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản được 2 tháng thì được điều lên làm chánh văn phòng huyện ủy và trở thành Huyện ủy viên khi tròn 19 tuổi. Ông trải qua nhiều cương vị công tác khác nhau rồi giữ vị trí Chánh văn phòng Tỉnh ủy, Bí thư khối cơ quan dân chính Đảng cho đến khi nghỉ hưu.

“Không có Đảng, không có Cách mạng, không có Bác Hồ thì mãi mãi chúng ta sẽ không thể có được niềm hạnh phúc lớn lao ấy. Tôi nghĩ rằng, chỉ có sự tài tình, sáng suốt của Đảng, của Bác Hồ và sự đồng lòng, chung sức của cả dân tộc, chúng ta mới có một chiến thắng mà không phải đổ một giọt máu, không mất một viên đạn. Đó là bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc và bước ngoặt quan trọng nhất cuộc đời tôi.

Nếu không có cách mạng thì tôi may mắn lắm cũng chỉ là anh giáo làng chứ không được như ngày hôm nay.

70 năm trôi qua rồi, tôi thấy mình thật may mắn khi chứng kiến sự đổi thay của dân tộc, sự đổi thay của con người, sự đổi thay từ thân phận nô lệ thành những người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của chính mình.

70 năm trôi qua, nhiều khi nghĩ về những ngày đầu đi theo cách mạng tôi vẫn bật khóc. Nhờ có cách mạng, nhờ có Bác Hồ mà tôi đã trở thành con người biết đi theo cách mạng, làm việc vì dân, vì nước”, ông Tải rưng rưng xúc động.

                                                                                              Hoàng Lam

 

 

Cuộc cách mạng “rung chuyển trời đất, thay đổi con người” - 5

 

 

 

 

 

MỚI NHẤT
"Nhịp đập" giao thông hối hả trở lại ngay sau khi lễ diễu binh kết thúc
"Nhịp đập" giao thông hối hả trở lại ngay sau khi lễ diễu binh kết thúc

(Dân trí) - Sau khi chương trình diễu binh, diễu hành kết thúc, hàng vạn người dân từ các tuyến phố đồng loạt đổ về các điểm gửi xe để trở về nhà hoặc tới các điểm vui chơi khác, khiến giao thông trên nhiều tuyến phố Thủ đô bị ùn tắc nhẹ.

Thứ tư, 02/09/2015 - 10:38

Chủ tịch nước: Lời thề độc lập khắc sâu trong tim
Chủ tịch nước: Lời thề độc lập khắc sâu trong tim

(Dân trí) - Sáng 2/9, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch Nước, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Thành phố Hà Nội đã tổ chức trọng thể Lễ mít tinh, diễu binh, diễu hành Kỷ niệm 70 năm Cách mạng Tháng Tám (19-8-1945/19-8-2015) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2-9-1945/2-9-2015).

Thứ tư, 02/09/2015 - 10:15

Lũ lượt vượt rào Văn Miếu – Quốc Tử Giám để xem diễu binh
Lũ lượt vượt rào Văn Miếu – Quốc Tử Giám để xem diễu binh

(Dân trí) - Bị cấm đường, nhiều người dân “quyết” tiếp cận bằng được cung đường Nguyễn Thái Học để xem diễu binh - diễu hành, bằng cách bất chấp nguy hiểm trèo qua hàng rào sắt của Văn Miếu – Quốc Tử Giám…

Thứ tư, 02/09/2015 - 10:13

Phản hồi bài “Ngất xỉu với vụ “chặt chém” 2,5 triệu đồng cho một con ốc!”
Phản hồi bài “Ngất xỉu với vụ “chặt chém” 2,5 triệu đồng cho một con ốc!”

Sau khi bài “Ngất xỉu với vụ “chặt chém” 2,5 triệu đồng cho một con ốc” đăng trên cand.com.vn ngày 31/8, Báo CAND online nhận được rất nhiều thông tin phản hồi của độc giả.>>Ngất xỉu với vụ "chặt chém" 2,5 triệu đồng cho một con ốc!

Thứ tư, 02/09/2015 - 10:03

Hình ảnh đoàn diễu binh oai hùng, khí thế tại Quảng trường Ba Đình
Hình ảnh đoàn diễu binh oai hùng, khí thế tại Quảng trường Ba Đình

(Dân trí) - Khác hẳn những ngày mưa vừa qua, sáng nay trời nắng vàng "ủng hộ" chương trình diễu binh, diễu hành chào mừng 70 năm Quốc khánh. Từ Quảng trường Ba Đình lịch sử, các khối diễu binh oai hùng, trang nghiêm đi về các tuyến phố trong sự reo hò cổ vũ của hàng triệu người dân.

Thứ tư, 02/09/2015 - 09:47

Ngồi thuyền uống cà phê, ngắm cảnh trên “dòng kênh chết” năm xưa
Ngồi thuyền uống cà phê, ngắm cảnh trên “dòng kênh chết” năm xưa

(Dân trí) - Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè nổi tiếng một thời là “dòng kênh chết”, “dòng kênh thúi” đã được TPHCM cải tạo thành công cách đây 2 năm. Nay người Sài Gòn lại đón nhận một bất ngờ mới khi thành phố khai trương tuyến du lịch đường thủy nội địa, chèo thuyền ngắm cảnh trên dòng kênh này.

Thứ tư, 02/09/2015 - 09:03

Cảng hàng không Pleiku chính thức hoạt động trở lại
Cảng hàng không Pleiku chính thức hoạt động trở lại

(Dân trí) - Ngày 1/9, Cảng hàng không Pleiku (Gia Lai) đã mở cửa trở lại sau gần 6 tháng ngưng hoạt động để sửa chữa, nâng cấp giai đoạn 2.

Thứ tư, 02/09/2015 - 09:02

Mai vàng nở trên khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp dịp 2/9
Mai vàng nở trên khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp dịp 2/9

(Dân trí) - Có mặt tại Vũng Chùa – Đảo Yến vào dịp Tết Độc lập năm nay, hàng ngàn du khách vào viếng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp thực sự bất ngờ khi hai cây mai vàng trong khuôn viên khu mộ bỗng nhiên nở rộ.

Thứ tư, 02/09/2015 - 08:46

Mướt mồ hôi giữa "biển người" háo hức chào đón đoàn diễu binh
Mướt mồ hôi giữa "biển người" háo hức chào đón đoàn diễu binh

(Dân trí) - Từ vài tiếng trước khi lễ diễu binh, diễu hành mừng Quốc khánh diễn ra, nhân dân đã đứng kín các tuyến đường đoàn sẽ đi qua. Hơn 7h, khi đoàn diễu binh bắt đầu tiến từ Quảng trường Ba Đình thì ở các tuyến đường, hàng vạn người dân cũng đang háo hức ngóng đợi.

Thứ tư, 02/09/2015 - 07:54

Lễ Tuyên ngôn Độc lập 2/9/1945: “Một cuộc biểu dương lực lượng tuyệt vời”
Lễ Tuyên ngôn Độc lập 2/9/1945: “Một cuộc biểu dương lực lượng tuyệt vời”

Cảm nhận của một chứng nhân: Jean Sainteny - Cao uỷ Pháp tại Việt Nam từ năm 1946 đến 1962; con rể toàn quyền Albert Sarraut.

Thứ tư, 02/09/2015 - 07:45

Thắt chặt an ninh thủ đô phục vụ Quốc khánh
Thắt chặt an ninh thủ đô phục vụ Quốc khánh

(Dân trí) - ​Đường phố Hà Nội trang nghiêm và rợp cờ hoa trong dịp Quốc khánh, lực lượng chức năng “căng mình” thực hiện nhiệm vụ, người dân thì “trắng đêm” đón chờ sự kiện trọng đại của Quốc gia, tất cả đã “lên dây cót” sẵn sàng cho lễ mít tinh diễu binh, diễu hành thành công tốt đẹp.

Thứ tư, 02/09/2015 - 06:10

Dòng người đang đổ về những "tuyến phố diễu binh"
Dòng người đang đổ về những "tuyến phố diễu binh"

(Dân trí) - Từ 4h sáng nay, nhiều đoàn người đã bắt đầu đi bộ từ nhà hoặc các điểm nghỉ tạm đêm qua ra khu vực gần Quảng trường Ba Đình và các tuyến phố sẽ có đoàn diễu binh, diễu hành đi qua. Ai cũng náo nức như đang được sống lại ngày lễ 2/9 của 70 năm trước.

Thứ tư, 02/09/2015 - 05:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Nội: Trắng đêm đợi xem diễu binh, diễu hành
Hà Nội: Trắng đêm đợi xem diễu binh, diễu hành

(Dân trí) - Tại phố Nguyễn Thái Học lúc 0h30, hàng nghìn người đã có mặt từ sớm, trải chiếu, áo mưa hai bên đường để nghỉ chân, đợi trời sáng.

Thứ tư, 02/09/2015 - 03:13

Hà Nội: Thời khắc đặc biệt trước lễ Độc lập 2-9
Hà Nội: Thời khắc đặc biệt trước lễ Độc lập 2-9

(Dân trí) - Đêm 1/9 tại khu vực trung tâm thủ đô Hà Nội, hàng nghìn người dân đã đổ ra đường hưởng ứng ngày lễ trọng đại của cả nước. Hà Nội đang có những thời khắc rất đặc biệt!

Thứ tư, 02/09/2015 - 01:43

Quốc khánh 2/9: Hơn 3 vạn người diễu binh, an ninh được siết chặt
Quốc khánh 2/9: Hơn 3 vạn người diễu binh, an ninh được siết chặt

(Dân trí) - Bắt đầu từ 7 giờ sáng ngày 2/9, hơn 3 vạn người đại diện cho các lực lượng vũ trang và quần chúng nhân dân sẽ diễu binh, diễu hành từ Quảng trường Ba Đình tiến ra các tuyến phố nội thành Hà Nội. Công tác an ninh, an toàn được siết chặt trong ngày Quốc khánh.

Thứ tư, 02/09/2015 - 12:13

Các lực lượng diễu binh trên phố mừng Quốc khánh
Các lực lượng diễu binh trên phố mừng Quốc khánh

(Dân trí) - Đoàn diễu binh, diễu hành đi qua các tuyến phố trong những tràng pháo tay hồ hởi, chào đón của người dân hai bên đường. Tại quảng trường Ba Đình, lễ kỷ niệm diễn ra trang trọng, không khí hào hùng. Trên đường phố, người dân cũng có một ngày Quốc khánh ý nghĩa.

Thứ tư, 02/09/2015 - 12:06

Những công trình tạo đột phá trong chặng đường 70 năm phát triển
Những công trình tạo đột phá trong chặng đường 70 năm phát triển

(Dân trí) - Đó là những công trình trọng điểm quốc gia, những dự án “nhiều nghìn tỷ”, những quyết định khó khăn của cả dân tộc, những “kỳ tích” gần như… không tưởng giữa cơn bĩ cực, những biểu tượng mới đầy tự hào của đất nước. 70 năm phát triển đất nước in dấu trên những cây cầu, nhà máy…

Thứ tư, 02/09/2015 - 12:03

Hà Nội: Người dân ăn cơm nắm, ngủ vỉa hè chờ xem diễu binh
Hà Nội: Người dân ăn cơm nắm, ngủ vỉa hè chờ xem diễu binh

(Dân trí) - Mặc dù sáng sớm mai (2/9) lễ diễu binh, diễu hành mừng Quốc khánh Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam mới bắt đầu, nhưng ngay từ đầu giờ tối nay (1/9), nhiều người dân ở xa đã đến Hà Nội mang cơm nắm, xác định ngủ vỉa hè để chờ đến thời khắc được xem diễu binh.

Thứ ba, 01/09/2015 - 09:30

Nhiều tuyến đường trung tâm cấm lưu thông xe dịp 2/9
Nhiều tuyến đường trung tâm cấm lưu thông xe dịp 2/9

(Dân trí) - Nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông phục vụ các sự kiện chào mừng lễ kỷ niệm 70 năm Quốc khánh, khu vực phố đi bộ Nguyễn Huệ, đường hầm sông Sài Gòn, đại lộ Mai Chí Thọ sẽ cấm lưu thông xe trong nhiều giờ.

Thứ ba, 01/09/2015 - 09:11

Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên “phân giải” việc tăng lương tối thiểu
Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên “phân giải” việc tăng lương tối thiểu

(Dân trí) - Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên cho biết, mỗi lần tăng lương thường phải qua thương lượng nhiều lần. Quan điểm tăng lương tối thiểu 10% hay 16% đang gây tranh cãi, nếu không thể thoả thuận, Hội đồng tiền lương sẽ chọn mức báo cáo Chính phủ quyết.

Thứ ba, 01/09/2015 - 07:14

Thủ tướng sốt ruột vì chỉ số lạm phát quá thấp
Thủ tướng sốt ruột vì chỉ số lạm phát quá thấp

(Dân trí) - "Lạm phát đừng để thấp quá mà chủ động kiểm soát theo mục tiêu để tạo thuận lợi cho nền kinh tế phát triển” – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh hướng chỉ đạo điều hành cho những tháng cuối năm 2015 để có thể đạt các chỉ tiêu Quốc hội đề ra.

Thứ ba, 01/09/2015 - 07:04

Logo “xe vua” đã vắng bóng trên các cung đường
Logo “xe vua” đã vắng bóng trên các cung đường

(Dân trí) - Sau khi Cục Cảnh sát hình sự - Bộ Công an triệt phá 2 đường dây mua bán logo “xe vua” ở TPHCM, nhiều tài xế xe tải đã tự tay tháo gỡ các logo dán trên xe để tránh bị chú ý.

Thứ ba, 01/09/2015 - 06:00

Đắk Nông: Công chức vẫn đi làm ngày 2/9
Đắk Nông: Công chức vẫn đi làm ngày 2/9

(Dân trí) - UBND tỉnh Đắk Nông vừa có thông báo hỏa tốc số 85/TB-UBND đến các cơ quan hành chính, sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp thực hiện việc hoán đổi ngày nghỉ, ngày đi làm bù nhân dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9.

Thứ ba, 01/09/2015 - 05:59

Sập giàn giáo tại trường học, 2 người tử vong
Sập giàn giáo tại trường học, 2 người tử vong

(Dân trí) - Ông Nguyễn Lâm Thắng, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Yên Bái, cho biết, tối qua (31/8), tại một trường học trên địa bàn TP Yên Bái đã xảy ra sự cố sập giàn giáo khiến 2 người tử vong.

Thứ ba, 01/09/2015 - 04:06