Nghĩ về các bài viết trên báo Nhân dân của Hồ Chủ tịch

Dân trí Không chỉ là người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là người sáng lập và đặt nền móng cho nhiều tổ chức chính trị, quân sự, văn hóa xã hội.

Riêng đối với báo chí, cũng không chỉ là người sáng lập ra nền Báo chí cách mạng, đào tạo, dìu dắt và bồi dưỡng nhiều thế hệ các nhà báo Việt Nam, Hồ Chủ tịch còn là một cây bút lão luyện với vô vàn các bài báo lớn nhỏ, được viết bằng nhiều thể loại với các ngôn ngữ khác nhau trên thế giới.

Nghĩ về các bài viết trên báo Nhân dân của Hồ Chủ tịch - 1

Vì thế, việc nhìn nhận hay đánh giá về Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ở riêng góc độ nhà báo trong bài báo ngắn này cũng là điều không thể. Do đó, hãy xem đây là cảm nhận, là suy nghĩ của cá nhân người viết bài này qua Tập I bộ sách “Những bài viết của Bác Hồ trên Báo Nhân dân” do báo Nhân dân phối hợp với NXB Chính trị quốc gia- Sự thật xuất bản. Theo kế hoạch, sách sẽ gồm ba tập, tập hợp khoảng hơn 1.200 bài báo được đăng trên báo Nhân dân từ năm 1951 cho đến khi Người qua đời (9/1969).

Phần 1 cuốn “Những bài viết của Bác Hồ trên báo Nhân dân” đã ra mắt vào tháng 3/2016, gồm 359 bài báo được Hồ Chủ tịch viết từ năm 1951 đến năm 1954. Trong đó có 134 tác phẩm lần đầu được công bố. Các tập 2 và 3 sẽ tiếp tục được công bố trong thời gian tới.

Đây là cuốn sách không chỉ có giá trị tư liệu lịch sử mà còn rất có ích đối với nghề báo hay nói một cách khác, đây chính là cuốn cẩm nang cho những người viết báo chiêm nghiệm và học hỏi.

Vậy những người làm báo chúng ta hôm nay học hỏi những điều gì ở Hồ Chủ tịch?

Thứ nhất, chúng ta học Hồ Chủ tịch về sức làm việc không mệt mỏi. Chỉ trong vòng khoảng 3 năm 8 tháng, từ bài đầu tiên được đăng tải trên báo Nhân dân ngày 11/3/1951 đến bài báo cuối cùng đăng tải ngày 31/12/1954, Hồ Chủ tịch đã viết 359 bài báo. Tức là riêng trên báo Nhân dân giai đoạn này, mỗi năm Người viết khoảng 100 bài báo.

Xin chưa bàn đến chất lượng, chỉ tính số lượng thì trong điều kiện thời điểm hết sức khó khăn về mọi phương diện ở Chiến khu Việt Bắc, đây là một con số không phải ai cũng làm được.

Thứ hai, về giá trị nghệ thuật, với quan điểm “viết cho ai, viết để làm gì và viết như thế nào” nên văn phong của Người rất giản dị, dễ đọc, dễ hiểu, song cũng vô cùng uyên bác, sắc sảo. Những lý tưởng mà Người đề cập luôn thiết thực và gần gũi.

Thứ ba, về thể loại báo chí của Hồ Chủ tịch rất phong phú. Từ bình luận, chính luận, phóng sự, bút ký, ghi chép, tin vắn, minh họa… cho đến những thơ ca đều được Người sử dụng tùy theo từng hoàn cảnh và đối tượng “viết cho ai, để làm gì” một cách cụ thể.

Thứ tư là về văn phong, Hồ Chủ tịch sử dụng rất đa dạng giọng điệu, khi đanh thép, lúc nhẹ nhàng, khi hài hước, hóm hỉnh, lúc mỉa mai, chế giễu… Với sự hiểu biết vô cùng phong phú, Người còn sử dụng rất đắc địa những ca dao, thành ngữ, tục ngữ và cả các điển tích cổ trong các bài viết của mình.

Thứ năm, đó là tác phong viết ngắn. Thực ra, trong văn học nghệ thuật và báo chí, giá trị của một tác phẩm không nằm ở sự dài hay ngắn mà ở chỗ hay hay không hay, hiệu quả hay không hiệu quả. Tuy nhiên đối với truyền thông, một tác phẩm báo chí hay, hiệu quả mà lại ngắn gọn thì là điều hơn cả tuyệt vời. Nhất là trong xu hướng báo chí hiện đại hôm nay, khi mà nhịp độ của cuộc sống luôn gấp gáp, đặc biệt là với các loại hình báo điện tử.

Trong nghề báo, có một “qui luật” truyền miệng, đó là các “nhà báo lớn” thường viết về vấn đề nhỏ nhưng hiệu quả lớn. Ngược lại, những “nhà báo nhỏ” thường viết về những vấn đề lớn nhưng hiệu quả thường khiêm tốn. Nói ngắn gọn là “nhà báo lớn viết bài báo bé (ngắn), nhà báo bé, viết bài báo to (dài)”.

Điểm lại trong số 359 bài báo của tập 1 vừa xuất bản, có thể nhận thấy không dưới 2/3 trong tổng số là những bài báo ngắn, chỉ khoảng trên dưới 500 – 600 từ.

Đặc biệt, có những bài chỉ trên dưới một trăm từ như “Chiếc cầu bằng người” được in trên báo Nhân dân ngày 22/11/1951, “Ai phá đạo”- Nhân dân ngày 15/2/1953, “Nhất thế giới” – ngày 12/12/1954, “Tên các đường phố” – ngày 30/12/1954…

Có một chi tiết có lẽ không phải ai cũng biết, đó là bài viết cuối cùng trước lúc Người đi xa là bài viết cho mục “Người tốt, việc tốt”.

Học tập Người, nhiều tờ báo đã làm rất tốt chuyên đề này đồng thời mở thêm các mục mới nhằm sẻ chia nỗi đau như “Tấm lòng Vàng” của báo Lao Động hay “Quỹ Nhân ái” của báo Dân trí như lời tâm sự của ông Phạm Huy Hoàn, TBT báo Dân trí khi trả lời phỏng vấn báo Nhà báo & Công luận dịp 21/6 vừa qua: "Tôi luôn tâm đắc với câu nói của Bác Hồ khi nói về báo chí với trách nhiệm xã hội của báo chí: Tờ báo chỉ là giấy trắng mực đen mà thôi. Nhưng với giấy trắng mực đen ấy người ta có thể viết những bức tối hậu thư, người ta có thể viết những bức thư yêu thương. Những bức thư yêu thương chính là những bài viết thấm đẫm tính nhân văn – nhân ái từ trái tim nhà báo để góp phần khơi gợi tấm lòng “thương người như thể thương thân” được lan tỏa trong xã hội".

Trở lại với cuốn sách trên, viết về Hồ Chủ tịch, đã và đang có hàng ngàn, hàng vạn tác phẩm với đủ các hình thức, thể loại và độ ngắn dài. Trong bài viết nhỏ này, người viết chỉ ghi lại những bài học cho riêng mình đối với nghề báo mà ở đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh là bậc thầy lỗi lạc.

Mong rằng báo Nhân Dân và NXB Chính trị quốc gia- Sự thật sớm cho ra mắt toàn bộ 1.200 bài viết của Hồ Chủ tịch để chúng ta tiếp tục được đọc những tác phẩm của Người.

Bùi Hoàng Tám

MỚI NHẤT
Phóng viên báo Dân trí nhận giải thưởng Búa liềm vàng
Phóng viên báo Dân trí nhận giải thưởng Búa liềm vàng

(Dân trí) - Giải báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng lần thứ nhất (Giải Búa liềm vàng) đã trao 3 giải A, 7 giải B, 12 giải C và 25 giải khuyến khích. Tác phẩm “Vụ Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang: Con voi chui qua nhiều lỗ kim?” của báo điện tử Dân trí do nhóm tác giả Lê Thị Phương Thảo và Phùng Thế Kha thực hiện đã vinh dự đoạt giải C.

Thứ bảy, 04/02/2017 - 12:03

Hai bộ nghiên cứu lại chế độ với ông Vũ Huy Hoàng
Hai bộ nghiên cứu lại chế độ với ông Vũ Huy Hoàng

(Dân trí) - Trả lời câu hỏi của phóng viên Dân trí về vấn đề hậu quyết định kỷ luật xoá bỏ chức danh “nguyên Bộ trưởng” đối với ông Vũ Huy Hoàng, người phát ngôn Chính phủ cho biết, 2 Bộ Công Thương, Nội vụ đang nghiên cứu để báo cáo Thủ tướng quyết định về việc điều chỉnh chế độ với ông Hoàng.

Thứ sáu, 03/02/2017 - 06:02

87 năm Đảng Cộng sản Việt Nam - những thành tựu đáng tự hào
87 năm Đảng Cộng sản Việt Nam - những thành tựu đáng tự hào

Đúng ngày này cách đây 87 năm, ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Đây là một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đánh dấu một mốc son chói lọi trên con đường phát triển của dân tộc ta.

Thứ sáu, 03/02/2017 - 08:21

Tại sao phải đặt ra nhiệm vụ xây dựng Đảng về đạo đức?
Tại sao phải đặt ra nhiệm vụ xây dựng Đảng về đạo đức?

Theo ông Nguyễn Đức Hà, Đại hội XII đặt ra nhiệm vụ xây dựng Đảng về đạo đức vì tình trạng suy thoái trong một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn tồn tại.

Thứ sáu, 03/02/2017 - 07:05

Chủ tịch nước chúc thọ nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười tròn 100 tuổi
Chủ tịch nước chúc thọ nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười tròn 100 tuổi

(Dân trí) - Nhân dịp Tết cổ truyền Đinh Dậu 2017, kỷ niệm 87 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2017), ngày 31/1, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã đến nhà riêng thăm, chúc thọ nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười tròn 100 tuổi.

Thứ năm, 02/02/2017 - 07:55

Bình Định kỷ niệm 228 chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa
Bình Định kỷ niệm 228 chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

(Dân trí) - Hàng nghìn người dân từ khắp nơi nô nức về Bảo tàng Quang Trung (thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, Bình Định) không chỉ để du xuân đầu năm mới mà còn hòa mình trong không khí trang nghiêm của Lễ kỷ niệm 228 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (1789 - 2017).

Thứ tư, 01/02/2017 - 03:08

Thủ tướng dâng hương tại lễ kỷ niệm 228 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa
Thủ tướng dâng hương tại lễ kỷ niệm 228 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

(Dân trí) - Sáng nay 1/2 (ngày 5 tháng Giêng), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới dự Lễ Kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (Hà Nội). Cách đây 228 năm (1789 - 2017), Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ đã chỉ huy nghĩa quân đánh tan hơn 29 vạn quân Thanh xâm lược.

Thứ tư, 01/02/2017 - 10:44

Bí thư Thăng thúc đẩy lập quỹ đổi mới sáng tạo để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Bí thư Thăng thúc đẩy lập quỹ đổi mới sáng tạo để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

(Dân trí) - Bí thư Thành ủy TPHCM Đinh La Thăng đánh giá cao những đóng góp của nhà máy Intel Việt Nam cho sự phát triển kinh tế thành phố trong những năm qua. Ông đề nghị Intel tiếp tục giúp thành phố phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh nền kinh tế.

Thứ ba, 31/01/2017 - 08:30

Phó Thủ tướng: Quyết liệt với phương châm không có vùng cấm trong xử lý tham nhũng
Phó Thủ tướng: Quyết liệt với phương châm không có vùng cấm trong xử lý tham nhũng

(Dân trí) - Ngày 31/1, nhân dịp đầu Xuân, tại Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, TPHCM, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã dự buổi họp mặt với đại diện cựu chiến sĩ cách mạng Việt Nam bị địch bắt tù đày. Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng tham dự hoạt động.

Thứ ba, 31/01/2017 - 06:00

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm và chúc Tết tại Quảng Nam
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm và chúc Tết tại Quảng Nam

(Dân trí) - Sáng 30/1 (ngày mồng 3 Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu Đoàn công tác đến thăm, chúc Tết và nói chuyện với cán bộ lãnh đạo tỉnh Quảng Nam nhân dịp đầu năm mới.

Thứ hai, 30/01/2017 - 07:06

Tổng Bí thư đi dạo bên Hồ Gươm, chúc Tết bà con nhân dân
Tổng Bí thư đi dạo bên Hồ Gươm, chúc Tết bà con nhân dân

(Dân trí) - Trong không khí ấm áp của ngày đầu Xuân mới, thư thái đi bộ bên bờ Hồ Gươm, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ân cần thăm hỏi, chúc Tết bà con nhân dân và du khách tham quan...

Thứ bảy, 28/01/2017 - 06:46

Thủ tướng mong Đà Nẵng phát triển mạnh mẽ ngang tầm thế giới
Thủ tướng mong Đà Nẵng phát triển mạnh mẽ ngang tầm thế giới

(Dân trí) - Sáng 28/1 (tức mùng một Tết Đinh Dậu), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm và chúc Tết Thành ủy Đà Nẵng và cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân thành phố.

Thứ bảy, 28/01/2017 - 03:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Việt Nam đón nhiều vận hội mới năm 2017
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Việt Nam đón nhiều vận hội mới năm 2017

Bước sang Năm mới 2017, sẽ có nhiều thời cơ, vận hội mới mở ra với Việt Nam nhưng cũng có không ít khó khăn, thách thức và còn nhiều việc phải làm.

Thứ bảy, 28/01/2017 - 12:41

Chủ tịch nước: Chào năm mới, mỗi người Việt hãy là một "con Rồng, cháu Tiên"
Chủ tịch nước: Chào năm mới, mỗi người Việt hãy là một "con Rồng, cháu Tiên"

(Dân trí) - Nhân dịp năm mới và đón Tết cổ truyền Đinh Dậu 2017, Chủ tịch nước Trần Đại Quang gửi lời chúc mừng năm mới tới toàn thể đồng bào, đồng chí và chiến sĩ trên mọi miền Tổ quốc, kiều bào Việt Nam ở nước ngoài; chúc nhân dân các nước trên thế giới, bạn bè quốc tế một năm mới hòa bình, hạnh phúc và thịnh vượng.

Thứ bảy, 28/01/2017 - 12:08

Thủ tướng chúc Tết chi cục Hải quan sân bay Tân Sơn Nhất
Thủ tướng chúc Tết chi cục Hải quan sân bay Tân Sơn Nhất

(Dân trí) - Chiều 27/1, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm, chúc Tết Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất (TPHCM) và kiểm tra hoạt động tại Chi cục này nhân dịp Xuân Đinh Dậu 2017.

Thứ sáu, 27/01/2017 - 09:17

Chủ tịch nước Trần Đại Quang dâng hương tưởng nhớ Bác Hồ
Chủ tịch nước Trần Đại Quang dâng hương tưởng nhớ Bác Hồ

Sáng 27/1 (tức sáng 30 Tết), Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã đến dâng hương tưởng nhớ Bác Hồ tại Nhà 67 trong Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Phủ Chủ tịch.

Thứ sáu, 27/01/2017 - 07:18

Chủ tịch nước Trần Đại Quang thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát Giao thông Hà Nội
Chủ tịch nước Trần Đại Quang thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát Giao thông Hà Nội

Trong không khí rộn ràng của những ngày giáp Tết cổ truyền Đinh Dậu 2017, chiều 26/1 (chiều 29 Tết), Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã đến thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt, Công an thành phố Hà Nội.

Thứ năm, 26/01/2017 - 08:20

Chủ tịch nước thăm, chúc Tết các trí thức tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội
Chủ tịch nước thăm, chúc Tết các trí thức tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội

(Dân trí) - Trong không khí rộn ràng của những ngày giáp Tết cổ truyền Đinh Dậu 2017, sáng 26/1 (ngày 29 Tết), Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã đến thăm, chúc Tết tại nhà riêng Giáo sư, Anh hùng Lao động Vũ Khiêu; Giáo sư - tiến sĩ, Anh hùng Lao động, nhà giáo nhân dân, nghệ sĩ nhân dân Trần Thu Hà; Giáo sư, nhà giáo nhân dân Hà Minh Đức.

Thứ năm, 26/01/2017 - 08:13

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm Bác Hồ
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm Bác Hồ

(Dân trí) - Trong không khí cả nước chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017 và kỷ niệm 87 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2017), sáng 26/1 (tức ngày 29 Tết), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã đến dâng hương tưởng niệm Bác Hồ tại Nhà 67 trong Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Thứ năm, 26/01/2017 - 06:41

TPHCM không được để người dân không kịp về quê ăn tết
TPHCM không được để người dân không kịp về quê ăn tết

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu UBND TPHCM phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai ngay các giải pháp khắc phục ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán Đinh Dậu và Lễ hội Xuân 2017.

Thứ năm, 26/01/2017 - 07:55

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chúc thọ nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chúc thọ nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười

Nhân dịp Tết Đinh Dậu và kỷ niệm 87 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2-2017), chiều 25/1 (tức ngày 28 Tết), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tới thắp hương tưởng niệm cố Tổng Bí thư Lê Duẩn; chúc thọ nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười tròn 100 tuổi; thăm và chúc Tết một số đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tại nhà riêng.

Thứ tư, 25/01/2017 - 10:20

Chủ tịch nước kiểm tra công tác và chúc Tết Cục An ninh mạng
Chủ tịch nước kiểm tra công tác và chúc Tết Cục An ninh mạng

Trong không khí toàn Đảng, toàn dân và toàn quân sôi nổi thi đua chào mừng kỷ niệm 87 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh (3/2/1930 - 3/2/2017), chuẩn bị đón Tết cổ truyền Đinh Dậu 2017, chiều 25/1, tại Hà Nội, Chủ tịch nước Trần Đại Quang và đoàn công tác Trung ương đã đến thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Cục An ninh mạng và Tổng cục Tình báo (Bộ Công An).

Thứ tư, 25/01/2017 - 10:05

Xem xét thu hồi Bằng khen, Huân chương của Trịnh Xuân Thanh
Xem xét thu hồi Bằng khen, Huân chương của Trịnh Xuân Thanh

(Dân trí) - Theo nguồn tin của PV Dân trí, Ban Thi đua-Khen thưởng Trung ương (Bộ Nội vụ) và các cơ quan liên quan đang xem xét quy trình để huỷ bỏ quyết định khen thưởng, thu hồi Bằng khen và Huân chương của ông Trịnh Xuân Thanh - nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang, nguyên Chủ tịch PVC.

Thứ tư, 25/01/2017 - 04:23

Thủ tướng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu khi có tình huống xấu
Thủ tướng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu khi có tình huống xấu

(Dân trí) - Trước thềm Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017, chiều 24/1, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tới thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu tại Sư đoàn 312 - Sư đoàn Chiến thắng, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 1, đơn vị đóng quân trên địa bàn huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.

Thứ tư, 25/01/2017 - 08:10