Bí quyết thành công trong ngành IT không phải từ tấm bằng đại học

Dân trí Tôi không khuyên bạn bỏ học đại học giống như Bill Gates, nhưng với một ngành đặc biệt như công nghệ thông tin, bí quyết thành công không phải là tấm bằng đại học, mà là một điều khác…

Aspires Minds National Employment (AMNE), một công ty chuyên đánh giá năng lực nhân sự toàn cầu, mới đây vừa phát hành một báo cáo về thực trạng năng lực kĩ sư ngành IT trên thế giới, báo cáo xoay quanh năng lực các kĩ sư CNTT của Hoa Kỳ, Trung Quốc và Ấn Độ; 3 quốc gia có tỉ trọng nhân lực lớn nhất trong ngành lập trình phần mềm.

Những số liệu gây sốc…

Việc chính của lập trình viên là viết mã, tất nhiên; báo cáo AMNE chia năng lực lập trình ra làm nhiều cấp độ, từ cấp cao nhất là viết mã hoàn hảo, viết mã với một chút cẩu thả, viết mã nhiều lỗi; cho đến cấp kém nhất là … viết không nổi đoạn mã ra hồn.

  • Yêu cầu tưởng như đương nhiên “viết mã đúng chức năng và đúng logic đã mô tả”; chỉ 2,1% lập trình viên Trung Quốc đạt yêu cầu này, con số của Mỹ là 18,8%.
  • Yêu cầu được “hạ chuẩn” một chút, chỉ cần viết mã đúng, có thể có một ít lỗi hiếm; thêm 15,3% lập trình viên của Mỹ đạt yêu cầu còn Trung Quốc chỉ thêm được 0,5% mà thôi.
  • Mức độ giữa giữa, lập trình ở trình độ cơ bản, phạm nhiều lỗi cơ bản: 81% lập trình viên Trung Quốc, 61,8% lập trình viên Mỹ.
  • Có đến 10,4% kĩ sư IT người Trung Quốc bị đánh giá là lập trình kém, không viết nổi một đoạn mã; con số này chỉ 4,1% đối với kĩ sư CNTT người Mỹ.
Bí quyết thành công trong ngành IT không phải từ tấm bằng đại học - 1

 

Báo cáo của AMNE tương đối gây sốc với các chuyên gia giáo dục, bởi kết quả “đầu ra” của đào tạo kĩ sư xem ra khá tệ hại. Giới làm công nghệ thông tin lại tỏ ra khá bình thản, họ hoàn toàn hiểu được thực tế này, thậm chí nhiều doanh nghiệp phần mềm đã phải đối phó với tình trạng này trong rất nhiều năm trở lại đây.

Ngành phát triển nóng, lợi và hại gì?

Trong vòng 30 năm gần đây, lập trình phần mềm và rộng hơn là công nghệ thông tin đã phát triển rất nóng, nhiều công ty trở thành khổng lồ và nhiều tỉ phú xuất thân từ giới lập trình, nhu cầu nhân lực rất lớn và sẽ ngày càng tăng cao hơn. Các công ty thiếu hụt nhân lực đến độ vào năm 2013, Bill Gates và Mark Zuckerberg cùng nhau đăng một video kêu gọi học sinh Mỹ hãy học lập trình.

Một dự báo nhân lực ước tính đến năm 2025, nước Úc thiếu hụt 100.000 lập trình viên; Việt Nam thiếu hụt khoảng 200.000 coder; còn ở Mỹ, con số này gấp năm lần, 1 triệu người.

Việc nhu cầu nhân lực nóng dẫn đến mặt bằng lương tăng cao và mời gọi nhiều bạn trẻ đam mê công nghệ tham gia ngành này, nhưng nó cũng có nhiều hệ quả bất lường khác.

Điều đầu tiên dễ nhận thấy là sinh viên trở nên lười biếng hơn, do không bị áp lực phải học giỏi, tại sao ta phải cố gắng khi mà ra trường là được săn đón? Điều tiếp theo còn tệ hại hơn nữa, đó là các trường đại học cũng không có nhiều động lực chuyển đổi khi mà chẳng phải làm gì thì sinh viên trường dễ dàng tìm được việc làm đúng ngành nghề.

Hệ quả hợp lại là chương trình đào tạo kĩ sư phần mềm đang trở nên tụt hậu so với nhu cầu thực tế. Chất lượng đi xuống dẫn đến nhu cầu tuyển dụng lại càng tăng lên để lấp chỗ trống, và nhu cầu tuyển dụng tăng lại bắt đầu vòng tuần hoàn đi xuống tiếp theo.

Bí quyết thành công trong ngành IT không phải từ tấm bằng đại học - 2

Nhân lực công nghệ thông tin đang vô cùng nóng (ảnh chụp tại một cuộc thi lập trình)

 

 

Báo cáo AMNE đã trình bày đúng bức tranh đào tạo kĩ sư IT ở 3 cường quốc thế giới, vậy bức tranh ở Việt Nam thì sao? Có lẽ không khác Trung Quốc là mấy, thậm chí nhiều gam màu tối hơn. Một số chuyên gia có tiếng trong ngành (ở Việt Nam) cho rằng kĩ sư IT loại khá-giỏi ở Việt Nam chỉ khoảng 1-2%, còn kĩ sư không có năng lực lập trình vào khoảng 50-60%.

Trong một bài phát biểu ngày 30/3/2019, bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết chỉ 30% cử nhân CNTT ra trường có thể làm việc được ngay, 70% phải đào tạo lại.

Điều gì tạo nên chất lượng của chương trình đào tạo?

Rõ ràng có sự vượt trội trong chất lượng đào tạo kĩ sư phần mềm ở Mỹ so với các quốc gia còn lại, nhưng lý do nằm ở đâu? Nội dung của báo cáo AMNE cũng chỉ ra 2 vấn đề lớn nhất của hệ thống đào tạo lập trình viên tại Ấn Độ và Trung Quốc:

  1. Chỉ 3% sinh viên được đào tạo những công nghệ mới phù hợp với nhu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo, học máy, khoa học dữ liệu,…
  2. Chỉ 7% sinh viên có làm một dự án nào đó trước khi tốt nghiệp.

Nhận xét rút ra từ hai vấn đề trên là các chương trình đào tạo đại học đang không theo kịp với nhu cầu thực tế thị trường; không có sự đổi mới trong chương trình đào tạo, và không có sự gắn kết giữa đào tạo và doanh nghiệp.

Đào tạo đại học ở Việt Nam cũng gặp vấn đề tương tự, các chương trình đào tạo thường được thiết kế từ hàng chục năm trước và hầu như không thay đổi gì nhiều. Chẳng hạn như giáo trình của một trường đại học hàng đầu vẫn còn dạy lập trình flash là một công nghệ web cổ điển đã bị khai tử.

Ngay cả khi trường đại học muốn đổi mới chương trình cũng vô cùng khó thực hiện, vì lực lượng giảng viên trong trường không có kinh nghiệm với công nghệ mới, còn việc kết hợp với doanh nghiệp phần mềm để giảng dạy thì lại gặp rào cản là giảng viên của doanh nghiệp không đạt chuẩn đứng lớp ở bậc đại học.

Bằng đại học có giúp được gì bạn trong ngành CNTT?

Câu trả lời là KHÔNG, không phải chỉ ở Việt Nam, Ấn Độ hay Trung Quốc; mà ngay cả ở Mỹ.

Bài viết mới đây trên Glassdoor tiết lộ hầu hết các ông lớn trong ngành công nghệ như Apple, Google, IBM,… đã bỏ yêu cầu bằng cấp trong tuyển dụng. Trên Quora, một nhân viên cao cấp của Google tiết lộ bộ phận tuyển dụng của Google không quan tâm đến điểm số ứng viên, họ chỉ quan tâm đến thái độ và kiến thức thực tế của người được phỏng vấn mà thôi.

Bí quyết thành công trong ngành IT không phải từ tấm bằng đại học - 3

 

Tại Việt Nam, trong khi hầu hết các doanh nghiệp phần mềm chỉ cần ứng viên có năng lực chuyên môn, một vài cơ quan nhà nước vẫn yêu cầu đầu vào là bằng đại học. Vấn đề duy nhất là những cơ quan nhà nước này hầu như không có cơ hội phát triển năng lực chuyên môn dành cho dân IT.

Thêm nữa, chương trình đào tạo 5 năm của bậc kĩ sư cũng bị xem là quá dài. Một sinh viên vừa ra trường ở Hà Nội đã gặp lại bạn học cấp 3 trong buổi phỏng vấn xin việc và kể lại: “Tôi vào đại học, nó đi học lập trình. Tôi bắt đầu học lập trình C, nó ra trường làm lập trình viên. Tôi ra trường đi xin việc, nó ngồi phỏng vấn!”.

Với một ngành thay đổi quá nhanh như CNTT, những chương trình đào tạo lớp lang cẩn trọng “từ từ mà tiến” ở bậc đại học xem ra không thể đáp ứng được nhu cầu; các nhà tuyển dụng cũng “chán” không yêu cầu bằng cấp gì cả; lợi thế lớn đang nghiêng về các chương trình đào tạo chuyên ngành.

Những chương trình đào tạo thích ứng với nhu cầu của ngành đang trở nên phổ biến và dần dần sẽ thay thế lề lối đào tạo cũ; kỉ nguyên này được bắt đầu với những sản phẩm đào tạo mở dựa trên nhu cầu của ngành.

Chỉ sau vài năm, học viên hoàn thành các khóa trên Coursera thậm chí còn được đánh giá cao hơn kĩ sư CNTT khi tuyển dụng trong ngành AI vì start-up này liên tục cập nhật nội dung đào tạo của họ. Hoặc như chương trình lập trình viên quốc tế Aptech của Ấn Độ, với khung chương trình hoàn toàn dựa trên yêu cầu từ các doanh nghiệp phần mềm và yêu cầu sinh viên phải hoàn thành 4 project mới có thể tốt nghiệp.

Không phải tự nhiên các doanh nghiệp phần mềm đang loại bỏ yêu cầu bằng cấp trên lá đơn xin việc và thay thế việc săm soi bảng điểm bằng những bài test chuyên môn; thực tế đã dạy họ rằng, những người thành công trong ngành này không phải vì có tấm bằng đại học loại giỏi, mà là vì các bạn đó sẵn sàng bỏ học đại học, để ngồi làm project.

Phiêu Vũ

 

MỚI NHẤT
ĐH Quốc gia Hà Nội khởi động dự án Kinh điển Phương Đông
ĐH Quốc gia Hà Nội khởi động dự án Kinh điển Phương Đông

(Dân trí) - Ngày 20/04, tại Hội trường Nguyễn Văn Đạo, ĐHQGHN tổ chức Hội thảo khởi động Dự án Dịch thuật và phát huy giá trị tinh hoa các tác phẩm kinh điển phương Đông (hay còn gọi là Dự án Kinh điển Phương Đông). Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã tới dự hội thảo.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 07:35

Gian lận thi cử trở thành "ung thư" giáo dục, hậu quả khó lường!
Gian lận thi cử trở thành "ung thư" giáo dục, hậu quả khó lường!

(Dân trí) - Nếu như “ung thư” gia tăng một phần không nhỏ là do kinh doanh thực phẩm bẩn thì hậu quả của gian lận thi cử là “ung thư” giáo dục.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 07:04

GS Phan Hữu Dật - Nhà Dân tộc học đầu ngành của Việt Nam qua đời
GS Phan Hữu Dật - Nhà Dân tộc học đầu ngành của Việt Nam qua đời

(Dân trí) - GS.TS. NGND Phan Hữu Dật – Nhà Dân tộc học đầu Việt Nam, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội (giai đoạn 1985-1988) nguyên Chủ tịch Hội Dân tộc học Việt Nam vừa qua đời, thọ 92 tuổi.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 04:38

Giật mình: Người Việt toàn đọc... sách giáo khoa
Giật mình: Người Việt toàn đọc... sách giáo khoa

(Dân trí) - Trong 3 năm gần đây, tính bình quân số sách của người Việt đọc là 4 đầu sách/người/năm nhưng... trong đó có hơn 3 cuốn là sách giáo khoa, giáo trình học tập.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 03:24

Á khoa "gian lận" điểm thi vẫn đang theo học tại trường ĐH Sư phạm Hà Nội
Á khoa "gian lận" điểm thi vẫn đang theo học tại trường ĐH Sư phạm Hà Nội

(Dân trí) - Á khoa của trường ĐH Sư phạm Hà Nội đến từ Sơn La có tên trong danh sách sửa, nâng điểm thi. Tuy nhiên, thí sinh này vẫn đang theo học vì điểm chấm thẩm định của Bộ GD&ĐT đủ điểm trúng tuyển vào trường.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 12:25

Tặng Bằng khen của Bộ GD&ĐT cho nam sinh lớp 9 cứu 3 học sinh khỏi đuối nước
Tặng Bằng khen của Bộ GD&ĐT cho nam sinh lớp 9 cứu 3 học sinh khỏi đuối nước

(Dân trí) - Với tinh thần dũng cảm cứu sống 3 học sinh khỏi đuối nước, nam sinh lớp 9 đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định tặng Bằng khen.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 10:29

Thí sinh được phản hồi sai sót thông tin đăng ký dự thi trước ngày 25/4
Thí sinh được phản hồi sai sót thông tin đăng ký dự thi trước ngày 25/4

(Dân trí) - 17h chiều nay ngày 20/4 là hạn cuối cùng nộp hồ sơ đăng ký dự thi Kỳ thi THPT quốc gia 2019 của các thí sinh. Sau ngày này, thí sinh không được thay đổi Điểm thi và các thông tin về bài thi/môn thi đã đăng ký.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 09:39

Sắp thành lập 2 trường thuộc Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM
Sắp thành lập 2 trường thuộc Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM

(Dân trí) - Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM vừa có buổi làm việc với ĐH Quốc gia TPHCM về đề án thành lập Trường Giáo dục và Trường Ngoại ngữ trực thuộc trường ĐH này.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 08:45

Việt Nam vượt qua Mỹ về số du học sinh tại Canada
Việt Nam vượt qua Mỹ về số du học sinh tại Canada

(Dân trí) - Số lượng du học sinh Việt Nam ở Canada 2018 đã tăng lên 46% so với một năm trước đó. Việt Nam nằm trong nhóm 5 nước có số du học sinh nhiều nhất ở Canada trong khi đó Mỹ xếp vị trí thứ 6.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 07:36

“Làm gì để tạo thói quen đọc sách cho trẻ”
“Làm gì để tạo thói quen đọc sách cho trẻ”

(Dân trí) - Nếu ở các nước, nhất là các nước phát triển, văn hóa đọc luôn là một phần quan trọng của việc học thì lạ lùng ở Việt Nam lại có nghịch lý việc học cản việc đọc. Không hiếm thầy cô, phụ huynh nói với trẻ rằng bận học làm gì có thời gian đọc sách; lo mà học đi...

Thứ bảy, 20/04/2019 - 07:04

Thầy giáo trẻ vẽ danh thắng bằng phấn trắng trên bảng đen
Thầy giáo trẻ vẽ danh thắng bằng phấn trắng trên bảng đen

(Dân trí) - Chỉ với viên phấn trắng và nền bảng đen, những địa danh nổi tiếng ở Việt Nam được tái hiện lại bởi bàn tay tài hoa của thầy giáo trẻ. Qua những tiết học vẽ phong cảnh, thầy giáo mong muốn các em học sinh có thêm kiến thức về những địa danh nổi tiếng của Việt Nam.

Thứ bảy, 20/04/2019 - 01:46

Nữ tiến sĩ có nhiều công bố quốc tế từ trải nghiệm nhóm nghiên cứu
Nữ tiến sĩ có nhiều công bố quốc tế từ trải nghiệm nhóm nghiên cứu

(Dân trí) - “Được tham gia vào nhóm nghiên cứu mạnh về vật liệu và kết cấu tiên tiến của Đại học Công nghệ - ĐH QGHN là trải nghiệm quý giá và bước ngoặt trên hành trình nghiên cứu khoa học của tôi” - TS Vũ Thị Thùy Anh, nữ Tiến sĩ có nhiều công bố quốc tế đã trải lòng như vậy.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 07:22

ĐÁNG QUAN TÂM
Hai nữ sinh lớp 4 bị nhiều bạn nam vây đánh trong giờ ra chơi
Hai nữ sinh lớp 4 bị nhiều bạn nam vây đánh trong giờ ra chơi

(Dân trí) - Trong giờ ra chơi, do bị các bạn nam trêu chọc nên bạn nữ đánh một bạn nam. Thấy vậy, ba bạn nam khác cũng lao vào đánh hội đồng bạn nữ này cùng một bạn nữ khác trong lớp khiến phải đi bệnh viện kiểm tra.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 05:16

Vụ 12 giáo viên kiện phòng giáo dục: “Bản án quá bất công…chúng tôi sẽ kháng cáo!”
Vụ 12 giáo viên kiện phòng giáo dục: “Bản án quá bất công…chúng tôi sẽ kháng cáo!”

(Dân trí) - Sáng ngày 19/4, TAND huyện Tây Hòa (Phú Yên) chính thức tuyên án vụ án “Tranh chấp về chấm dứt HĐLĐ và bồi thường thiệt hại khi chấm dứt HĐLĐ” giữa 12 giáo viên huyện Tây Hoà với Phòng GD&ĐT huyện này. Tuy nhiên 12 giáo viên đều không đồng ý với bản án và cho biết sẽ tiếp tục kháng cáo lên TAND tỉnh Phú Yên.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 01:48

“Nóng” gian lận thi cử: Lãnh đạo ngành giáo dục nên đứng ra xin lỗi nhân dân!
“Nóng” gian lận thi cử: Lãnh đạo ngành giáo dục nên đứng ra xin lỗi nhân dân!

(Dân trí) - Bức xúc gian lận cử đang nóng trên các mặt báo và dư luận xã hội, GS.TS Phạm Tất Dong cho rằng, lãnh đạo ngành giáo dục từ trung ương đến địa phương có gian lận nên đứng ra xin lỗi nhân dân may ra mới “hạ hỏa” được.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 01:15

Sinh viên sáng chế máy thu gom rác thải ở biển
Sinh viên sáng chế máy thu gom rác thải ở biển

(Dân trí) - Đối diện thực tiễn môi trường biển, môi trường sông, hồ Đà Nẵng đang dần bị ô nhiễm nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và sức khỏe của người dân, nhóm sinh viên ĐH Bách khoa (ĐH Đà Nẵng) đã tiến hành nghiên cứu, chế tạo thành công thiết bị thu gom rác thải bãi biển, mặt nước.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 01:02

Hà Giang: Sau bê bối gian lận điểm thi, bổ sung một Phó Giám đốc Sở Giáo dục
Hà Giang: Sau bê bối gian lận điểm thi, bổ sung một Phó Giám đốc Sở Giáo dục

(Dân trí) - Theo đó, Trưởng Phòng Giáo dục thường xuyên được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Giang. Ông Nguyễn Trung Tài, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Giang, xác nhận với PV Dân trí sáng 19/4.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 12:04

Nhà giáo ưu tú Trần Đức Huyên: Đây là thời điểm chín muồi để tôi làm điều đặc biệt cho giáo dục
Nhà giáo ưu tú Trần Đức Huyên: Đây là thời điểm chín muồi để tôi làm điều đặc biệt cho giáo dục

(Dân trí) - NGƯT Trần Đức Huyên là một trong những người thầy đầu ngành của giáo dục phổ thông tại TP.HCM, hơn 15 năm thầy giữ vị trí hiệu phó chuyên môn tại Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong. Ngoài việc để lại dấu ấn trong kiến tạo chương trình giảng dạy tại ngôi trường nổi tiếng này, thầy còn là tác giả của nhiều sách giáo khoa, sách tham khảo có tính ứng dụng thực tế cao.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 11:00

Bí quyết để trẻ nâng tâm bản lĩnh tuổi teen hè này
Bí quyết để trẻ nâng tâm bản lĩnh tuổi teen hè này

(Dân trí) - Nằm trong giai đoạn chuyển tiếp giữa thời kỳ trẻ con và thời kỳ trưởng thành, các cô cậu bé tuổi teen (từ 11 - 16 tuổi) luôn muốn tự lập và khẳng định bản lĩnh của mình. Có con đang ở độ tuổi này, hẳn phụ huynh nào cũng sẽ tìm cách giúp con vừa thể hiện được cái tôi riêng biệt vừa hoàn thiện nhân cách đồng thời phát triển các kỹ năng và tư duy hiện đại.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 11:00

Lãnh đạo tỉnh Sơn La: "Chúng tôi chưa có danh sách cán bộ "dính" vụ nâng điểm thi"
Lãnh đạo tỉnh Sơn La: "Chúng tôi chưa có danh sách cán bộ "dính" vụ nâng điểm thi"

(Dân trí) - Nhiều thí sinh được sửa, nâng điểm thi THPT quốc gia 2018 ở Sơn La được cho là con quan chức đang công tác tại các đơn vị của tỉnh này. Tuy nhiên, đại diện UBND tỉnh Sơn La cho biết, đơn vị này chưa có danh sách chính thức.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 10:27

Bê bối gian lận điểm thi: Phụ huynh là quan chức càng phải xử lý nặng
Bê bối gian lận điểm thi: Phụ huynh là quan chức càng phải xử lý nặng

(Dân trí) - Theo PGS.TS Trần Xuân Nhĩ - Nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, trường hợp người mua điểm là quan chức nằm trong ngành giáo dục hoặc lãnh đạo địa phương thì càng phải xử lý nặng hơn.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 09:57

Cháu ruột Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình cũng được nâng điểm
Cháu ruột Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình cũng được nâng điểm

Cơ quan chức năng đã làm rõ hàng loạt con em cán bộ lãnh đạo tại tỉnh Sơn La được nâng điểm. Tương tự, tại Hòa Bình, nhiều thí sinh được nâng điểm cũng là con, cháu các cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc các sở, ngành.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 09:52

5 nút thắt cần gỡ ngay sau bê bối thi cử chấn động
5 nút thắt cần gỡ ngay sau bê bối thi cử chấn động

Bên cạnh yêu cầu xử lý nghiêm gian lận thi cử, cái gốc của vụ việc là xem xét kỳ thi THPT quốc gia tiếp tục như thế nào.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 08:48

Người Việt trẻ được bổ nhiệm chức danh Giáo sư của Đại học danh tiếng Mỹ
Người Việt trẻ được bổ nhiệm chức danh Giáo sư của Đại học danh tiếng Mỹ

(Dân trí) - PGS.TS Trần Xuân Bách, giảng viên của Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng, Trường Đại học Y Hà Nội, vừa được Đại học Johns Hopkins bổ nhiệm chức danh Giáo sư (kiêm nhiệm). Anh là một trong những Giáo sư trẻ tuổi nhất của trường đại học danh tiếng này.

Thứ sáu, 19/04/2019 - 08:24