Cần có Luật ngôn ngữ để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt?

Nhiều đại biểu tham gia hội thảo "Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng" cho rằng cần có Luật ngôn ngữ.

Hội thảo khoa học "Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng" do Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp với Hội Ngôn ngữ học, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức diễn ra vào ngày 5/11. Trong phiên thảo luận tại các tiểu ban, nhiều đại biểu đã chỉ ra những lệch chuẩn trong sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, đồng thời cũng đề xuất cần thiết phải có Luật ngôn ngữ để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Hội thảo khoa học Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Hội thảo khoa học "Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng".

Tiếng Việt trên phương tiện thông tin đại chúng đang lệch chuẩn thế nào?

Theo PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, những năm gần đây, có khá nhiều vấn đề nổi cộm liên quan đến ngôn ngữ báo chí được dư luận quan tâm, lo lắng. Đó là cách dùng từ ngữ, câu văn tùy tiện, cẩu thả; cách đặt tiêu đề, rút "tít" thiếu cân nhắc, sai thực tế, thậm chí giật gân câu khách; thiếu sự đổi mới trong sự thể hiện văn phong báo chí; sử dụng tiếng nước ngoài thiếu chọn lọc, thiếu nhất quán (khi nào thì dịch nghĩa, phiên âm, chuyển tự hay để nguyên dạng), tâm lý chuộng ngoại, sính ngữ còn khá phổ biến; ngôn ngữ và cách trình bày của phát thanh viên (trên truyền hình, phát thanh...) chưa có sự trau dồi, chưa hướng tới sự chuẩn mực cần thiết; thiếu tinh thần cầu thị, chưa chú ý tiếp thu phê bình, mở các diễn đàn tranh luận cởi mở, thẳng thắn...

Những sai sót, lệch chuẩn về ngôn ngữ, về sử dụng tiếng Việt trên báo chí, truyền thông sẽ tác động tiêu cực, nhanh chóng, rộng khắp đến đông đảo công chúng, nhất là giới trẻ, nhiều khi trở thành hiệu ứng lan truyền.

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam phát biểu tại hội thảo.
PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

GS.TS Nguyễn Văn Khang (Viện Ngôn ngữ học) dẫn chứng sự hào phóng trong sử dụng ngôn ngữ dẫn đến làm sai lệch thông tin trên nhiều tờ báo (nhất là báo mạng): “Chưa bao giờ từ tuyệt vời được sử dụng với tần số cao như hiện nay. Trong tiếng Việt, có 3 từ chỉ mức độ cao hay được sử dụng là rất, quá, lắm nhưng giờ đây lại được cấp thêm những từ cực kì, cực, thậm chí còn có cả trên cả tuyệt vời, bá đạo, vãi. Nếu theo truyền thống thì vua, vương, hoàng hậu mỗi thời chỉ có một nhưng nay lại còn sử dụng như vua bóng đá, nữ hoàng nhạc nhẹ, ông hoàng nhạc Pop…”.

GS.TS Nguyễn Văn Khang.
GS.TS Nguyễn Văn Khang.

Cũng theo khảo sát của PGS.TS Đào Thanh Lan (Khoa Ngôn ngữ học, Trường ĐHKH Xã hội & Nhân văn, ĐHQG Hà Nội), trong khoảng 130 bài báo các loại được tập hợp theo sự đa dạng về nội dung, thể loại thì có tới 61 bài có lỗi, chiếm gần 50%. Trong đó có 4 lỗi thuộc phạm vi văn bản (đặt tiêu đề chưa phù hợp nội dung, lỗi phân đoạn, lỗi dùng phép liên kết câu…) và 93 lỗi thuộc phạm vi câu, tổng cộng là 97 lỗi. Như vậy, mức độ bài báo có lỗi dùng tiếng Việt khá phổ biến và đáng báo động về việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên báo chí.

Cần thiết phải có Luật Ngôn ngữ

Thủ tướng Phạm Văn Đồng trong bài phát biểu về “Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” tháng 2/1966 cũng đã từng nhấn mạnh: “Hiện tương ngôn ngữ nào có thể chuẩn hóa được thì nên tiến hành chuẩn hóa. Trong sự chuẩn hóa đó, cần có sự can thiệp của Nhà nước hay mang tính Nhà nước. Điều này phù hợp với lý thuyết về chính sách ngôn ngữ: Chuẩn hóa ngôn ngữ là công việc của mọi người dân ở mọi lúc, mọi nơi, kể cả lúc trà dư tửu hậu”.

Nhìn vào thực trạng sử dụng tiếng Việt đang khá lệch chuẩn hiện nay trên mặt bằng báo chí, nhiều đại biểu lại một lần nữa đề nghị cần phải xây dựng một chuẩn mực ngôn ngữ nhất định, cụ thể hóa bằng Luật ngôn ngữ để giảm thiểu sự lệch chuẩn cũng như giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Đặc biệt là việc áp dụng chuẩn ngôn ngữ cho các phương tiện truyền thông đại chúng vì báo chí có tính phổ biến, tính định hướng thông tin, trong đó có cả định hướng về việc sử dụng ngôn ngữ.

Nhà báo Phan Quang, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Tổng Giám đốc Đài TNVN cũng đồng tình rằng cần phải có một bộ Luật về ngôn ngữ: “Trên thế giới hiện nay có hơn 1.000 bộ Luật ngôn ngữ. Những quốc gia có đặc trưng lịch sử - xã hội không đơn giản như Mỹ, Ấn Độ cũng đã ban hành Luật ngôn ngữ. Trong khi Việt Nam có nghìn năm văn hiến thì lại chưa có. Ở nước ta ngày nay, tiếng Việt là ngôn ngữ quốc gia. Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, bảo tồn văn hóa dân tộc là đòi hỏi quốc dân, cần phải thể hiện thành văn bản pháp quy”.

Nhà báo Phan Quang phát biểu tại hội thảo
Nhà báo Phan Quang phát biểu tại hội thảo

Tuy nhiên, ra Luật ngôn ngữ không thể một cách cứng nhắc, khô khan theo từ điển hoặc theo một quy chuẩn “chết cứng” mà phải có sự vận động và thích nghi với quá trình hội nhập và đặc biệt là phải mang tính khả thi như ý kiến của PGS.TS Đào Thanh Lan: “Chúng ta nên có chuẩn mực về ngôn ngữ để tạo thói quen chung về diễn đạt của cộng đồng. Chuẩn mực của hệ thống ngôn ngữ có thể biến đổi theo sự biến đổi tự nghiên của ngôn ngữ, chuẩn ngữ pháp thì cao hơn từ vựng”.

GS.TS Nguyễn Văn Khang cho rằng, chuẩn hóa có thể theo nhiều bước: từng bước chuẩn hóa những hiện tượng ngôn ngữ tiếng Việt đã có đủ điều kiện có thể chuẩn hóa, làm cơ sở cho việc từng bước tiến tới xây dựng Luật ngôn ngữ. Thiết nghĩ cách làm này xem ra có tính khả thi và đáp ứng kịp thời với nhu cầu xã hội cũng như của các phương tiện truyền thông đối với việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt hiện nay.

Theo VOV

MỚI NHẤT
Hiệu trưởng xưng danh giáo sư đứng lên bàn quát, chửi tục học viên
Hiệu trưởng xưng danh giáo sư đứng lên bàn quát, chửi tục học viên

(Dân trí) - Đoạn clip người đàn ông được cho là giáo sư, hiệu trưởng một Học viện trên địa bàn quận Thanh Xuân, Hà Nội dùng những lời lẽ khiếm nhã, thô tục trong cuộc giao tiếp với nam học viên xuất hiện trên mạng xã hội ngày 6/11 đang được lan truyền nhanh chóng.

Thứ hai, 07/11/2016 - 03:53

Tổ chức trực tuyến cuộc thi “Giao thông học đường”
Tổ chức trực tuyến cuộc thi “Giao thông học đường”

(Dân trí) - Sáng 7/11, tại Hà Nội, Bộ GD&ĐT, Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, Tổng cục Đường bộ Việt Nam, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) tổ chức họp báo về cuộc thi “Giao thông học đường” toàn quốc lần thứ II năm học 2016 – 2017 dành cho học sinh THCS và THPT.

Thứ hai, 07/11/2016 - 11:00

Sinh viên trường ĐH Tân Tạo ồ ạt xin chuyển trường
Sinh viên trường ĐH Tân Tạo ồ ạt xin chuyển trường

(Dân trí) - Mới đây, 70 phụ huynh và sinh viên khoa Y của trường ĐH Tân Tạo (Long An) đã đồng loạt gửi đơn xin chuyển trường. Không những thế, nhiều cán bộ của khoa Y cũng xin nghỉ việc. Đây là điều chưa từng xảy ra ở bất kỳ trường ĐH nào từ trước đến nay.

Thứ hai, 07/11/2016 - 09:30

Quảng Bình: Không được huy động kinh phí của phụ huynh, học sinh dịp 20/11
Quảng Bình: Không được huy động kinh phí của phụ huynh, học sinh dịp 20/11

(Dân trí) - Trước những ảnh hưởng rất nặng nề từ sự cố môi trường biển và đặc biệt là hai trận lũ vừa qua, Sở Sở GD-ĐT Quảng Bình đã có văn bản chỉ đạo lãnh đạo các phòng GD-ĐT và các đơn vị trực thuộc không được huy động kinh phí, công sức của phụ huynh và học sinh để tổ chức các hoạt động kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Thứ hai, 07/11/2016 - 08:46

Học sinh TPHCM đua nhau “đọ sức” thi lắp ráp
Học sinh TPHCM đua nhau “đọ sức” thi lắp ráp

(Dân trí) - 67 đội với trên 200 học sinh tiểu học và THCS của các trường ở TPHCM cùng tham gia vào ngày hội Robothon diễn ra vào sáng 11/6.

Thứ hai, 07/11/2016 - 08:25

Người ươm những “mầm xanh” trên Côn Đảo
Người ươm những “mầm xanh” trên Côn Đảo

(Dân trí) - Sinh ra và lớn lên tại Côn Đảo, trải qua tuổi thơ đầy nắng gió, cô giáo Võ Thùy Dương luôn khao khát một ước mơ xây dựng quê hương mình thành hòn đảo ngọc xinh đẹp, để những ai đến đây không nỡ về.

Thứ hai, 07/11/2016 - 05:00

Học sinh Trung học giỏi kỹ năng Nghe & Đọc hơn Nói & Viết
Học sinh Trung học giỏi kỹ năng Nghe & Đọc hơn Nói & Viết

Nhìn vào kết quả chung cuộc cuộc thi English Champion 2016 dành cho học sinh khối Trung học Phổ thông có thể dễ dàng nhận thấy, kỹ năng Nghe và Đọc của các thí sinh trội hơn kỹ năng Nói và Viết . Nhiều thí sinh đã có khái niệm và định hướng tiếng Anh theo chuẩn quốc tế; nhiều học sinh giỏi tiếng Anh ở lớp nhưng kết quả bài thi theo chuẩn IELTS lại không như mong đợi.

Thứ hai, 07/11/2016 - 04:30

Yêu cầu một giáo viên chấm dứt lớp dạy thêm tại nhà
Yêu cầu một giáo viên chấm dứt lớp dạy thêm tại nhà

(Dân trí) - Phòng GD-ĐT Q. Bình Thạnh, TPHCM vừa yêu cầu một giáo viên dạy Toán của Trường THCS Trương Công Định chấm dứt việc tổ chức dạy thêm tại nhà không có phép với hơn 40 học sinh đang theo học.

Thứ hai, 07/11/2016 - 04:00

Bộ GD&ĐT xem xét vụ học sinh đoạt giải HS giỏi quốc gia nhưng trượt đại học
Bộ GD&ĐT xem xét vụ học sinh đoạt giải HS giỏi quốc gia nhưng trượt đại học

(Dân trí) - Trao đổi với PV Dân trí chiều 6/11, ông Trần Văn Nghĩa, Phó Cục trưởng Cục Khảo thí & Kiểm định chất lượng Giáo dục (Bộ GD&ĐT) cho biết, Bộ GD&ĐT đã nhận được thông tin và đang gấp rút xem xét về trường hợp nữ sinh đoạt giải quốc gia nhưng trượt đại học viết thư cầu cứu Bộ trưởng Bộ GD&ĐT.

Chủ nhật, 06/11/2016 - 05:38

Nữ sinh viên Cảnh sát học giỏi, nhiệt huyết với công tác Đoàn
Nữ sinh viên Cảnh sát học giỏi, nhiệt huyết với công tác Đoàn

Một ngày cuối tuần, chúng tôi gặp Trần Hồng Bích, lớp B12D38 Học viện Cảnh sát nhân dân, nữ học viên có thành tích xuất sắc trong học tập và công tác đoàn.

Chủ nhật, 06/11/2016 - 12:44

Cô giáo miền biển đảo: Mong học sinh chỉ lo học, không phải lo kiếm sống
Cô giáo miền biển đảo: Mong học sinh chỉ lo học, không phải lo kiếm sống

(Dân trí) - Hỏi Duyên về bí quyết của một giáo viên vùng đảo, Duyên bảo: “Em không có bí quyết nào khác ngoài yêu nghề, yêu học sinh như con em mình vậy”.

Chủ nhật, 06/11/2016 - 10:45

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Giữ gìn tiếng Việt là trách nhiệm của tất cả mọi người
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Giữ gìn tiếng Việt là trách nhiệm của tất cả mọi người

(Dân trí) - Phát biểu tại hội thảo khoa học quốc gia "Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng", Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: "Giữ gìn tiếng Việt là nhiệm vụ được pháp luật quy định và là trách nhiệm của tất cả mọi người, của mỗi người, đặc biệt là của nhà báo, nhà giáo, nhà văn".

Chủ nhật, 06/11/2016 - 10:03

ĐÁNG QUAN TÂM
Gặp cô Chủ tịch Hội Khuyến học của những học sinh nghèo
Gặp cô Chủ tịch Hội Khuyến học của những học sinh nghèo

(Dân trí) - Giúp đỡ những em có hoàn cảnh khó khăn, mồ côi… được tiếp tục đi học, đồng thời còn là người bạn đồng hành cùng các em trên suốt chặng đường đến trường. Đó là điều người dân xã Cẩm Kim (Hội An, Quảng Nam) vẫn hay nhắc đến khi nói về cô Hứa Thị Hà - Chủ tịch Hội Khuyến học xã Cẩm Kim.

Chủ nhật, 06/11/2016 - 07:07

Học sinh lớp 5 cứu hai bạn khỏi đuối nước nhận Bằng khen Chủ tịch UBND tỉnh
Học sinh lớp 5 cứu hai bạn khỏi đuối nước nhận Bằng khen Chủ tịch UBND tỉnh

(Dân trí) - Vừa qua, tại Trường Tiểu học Hương Tiến, xã Ngọc Lâm, huyện Thanh Chương (Nghệ An) - UBND huyện này đã tổ chức lễ tuyên dương, khen thưởng cho em Lô Dương Tú, học sinh lớp 5D Trường Tiểu học Hương Tiến đã dũng cảm cứu 2 em nhỏ khỏi đuối nước.

Chủ nhật, 06/11/2016 - 12:00

Thúc đẩy tinh thần doanh nhân sáng tạo trong sinh viên đại học
Thúc đẩy tinh thần doanh nhân sáng tạo trong sinh viên đại học

(Dân trí) - Ngày 4/11/2016, Viện Đào tạo Quốc tế (ĐTQT), Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (ĐHKTQD) tổ chức thành công tọa đàm quốc tế “Trường đại học khởi nghiệp và phát triển tinh thần doanh nhân sáng tạo cho sinh viên”.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 09:00

Quặn lòng hình ảnh dòng người lội nước tiễn đưa nữ sinh lớp 12
Quặn lòng hình ảnh dòng người lội nước tiễn đưa nữ sinh lớp 12

(Dân trí) - Đến hôm nay, 5/11, đường vào thôn Vinh Quang, xã Sơn Thủy (huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình) vẫn còn bị ngập trong nước, bởi vậy lúc đưa tang, gia đình, người thân và bạn bè đã phải lội nước để tiễn đưa em Dương Thị Kim Anh về nơi an nghỉ cuối cùng.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 08:00

703 tân GS,PGS đã công bố 24.446 bài báo khoa học
703 tân GS,PGS đã công bố 24.446 bài báo khoa học

(Dân trí) - Theo thống kê lần đầu tiên của Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước về số lượng các công bố quốc tế ISI, Scopus ở 28 HĐCDGSN/LN của 703 tân GS, PGS năm nay cho thấy đã công bố 24.446 bài báo khoa học, trong đó có 278 ứng viên công bố 2.413 bài báo ISI, Scopus.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 04:28

Phản hồi vụ học sinh giỏi quốc gia nhưng trượt ĐH viết tâm thư gửi Bộ trưởng Giáo dục
Phản hồi vụ học sinh giỏi quốc gia nhưng trượt ĐH viết tâm thư gửi Bộ trưởng Giáo dục

(Dân trí) - Theo chia sẻ của bà Trần Bích Thúy, Hiệu trưởng Trường PTDTNT cấp 2- cấp 3 Yên Minh (Hà Giang) với PV Dân trí vào ngày 5/11, em Đặng Thị Huyền - nguyên học sinh của trường, mặc dù đoạt giải quốc gia môn Địa lý nhưng trượt ĐH là do một số nguyên nhân, không đơn giản do “mù” thông tin như một số thông tin em trình bày qua báo chí.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 03:13

Trân trọng nỗ lực phấn đấu bền bỉ trong nghiên cứu khoa học của các tân GS, PGS
Trân trọng nỗ lực phấn đấu bền bỉ trong nghiên cứu khoa học của các tân GS, PGS

(Dân trí) - Sáng nay 5/11, tại Hà Nội, Hội đồng chức danh Giáo sư nhà nước đã long trọng tổ chức Lễ trao giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS,PGS năm 2016 tới 703 người. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tới dự. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cũng nhận giấy chứng nhận chức danh Giáo sư đợt này.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 11:11

Trường tiểu học dạy thêm công khai: Phê bình hiệu trưởng
Trường tiểu học dạy thêm công khai: Phê bình hiệu trưởng

(Dân trí) - Liên quan đến việc Trường tiểu học Trần Quốc Toản (quận 5, TPHCM) tổ chức phụ đạo có thu tiền, như một hình thức dạy thêm trá hình, Phòng GD-ĐT quận đã phê bình hiệu trưởng.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 10:32

Đề nghị công an điều tra trường học làm mất 27 bằng tốt nghiệp
Đề nghị công an điều tra trường học làm mất 27 bằng tốt nghiệp

(Dân trí) - Sáng 5/11, tin từ Phòng GD-ĐT Thành phố Huế cho biết vừa có một vụ mất 27 bằng tốt nghiệp cấp 2 của học sinh tại trường THCS Phan Sào Nam (phường Tây Lộc, Thành phố Huế).

Thứ bảy, 05/11/2016 - 09:20

Ước mơ còn dang dở của nữ sinh lớp 12 bị nước lũ cuốn trôi
Ước mơ còn dang dở của nữ sinh lớp 12 bị nước lũ cuốn trôi

(Dân trí) - Không chỉ là một người con ngoan hiền, hiếu thảo, Kim Anh còn là một lớp trưởng gương mẫu và luôn đi đầu trong học tập cũng như các hoạt động văn thể của nhà trường. Em ra đi khi bao ước mơ còn dang dở, để lại muôn vàn đau xót cho gia đình, bạn bè và người thân.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 09:01

Thủ tướng phê duyệt Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân
Thủ tướng phê duyệt Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký Quyết định số 1981/QĐ-TTg phê duyệt Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 07:38

Trường học xây hàng loạt ki-ốt trái quy định cho thuê
Trường học xây hàng loạt ki-ốt trái quy định cho thuê

(Dân trí) - Hàng loạt ki-ốt được Trường trung cấp nghề kỹ nghệ Thanh Hóa xây dựng trong diện tích đất nhà trường rồi cho thuê không đúng với quy định.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 07:33