Covid-19: Giáo dục VN sẽ chậm lại nếu không áp dụng dạy theo công nghệ số

Dân trí Dịch Covid-19 là cơ hội để giáo dục Việt Nam áp dụng công nghệ thông tin, bổ sung mới hình thức dạy học như online, trên truyền hình và trên điện thoại…
>>Kinh nghiệm dạy học online của giáo viên Hà Nội trong đợt dịch corona
>>Sinh viên HV Chính sách và Phát triển học trực tuyến trên thiết bị di động
>>Học sinh vùng quê thích thú với lớp học trực tuyến giữa mùa dịch

 GS.TS Nguyễn Hữu Châu, trường ĐH Giáo dục, ĐH QGHN cho rằng, Việt Nam có thể học các quốc gia phát triển là tăng cường việc học di động (Mobile learning), trong đó có việc học bằng điện thoại di động.

Học bằng điện thoại di động, rất tiện ích với tất cả mọi người, vì có thể học mọi nơi, mọi lúc chỉ với chiếc điện thoại di động.

Covid-19: Giáo dục VN sẽ chậm lại nếu không áp dụng dạy theo công nghệ số - 1

Học sinh khối 12, trường THPT Trần Hữu Trang, TP.HCM làm bài thi giữa kỳ môn Toán thông qua ứng dụng công nghệ.

Dạy học sẽ được phân hóa tới mức “cá nhân hóa triệt để”

Bàn về giáo dục trong tương lai ở Việt Nam, GS.TS Nguyễn Hữu Châu, trường ĐH Giáo dục, ĐH QGHN cho biết, nói đến giáo dục trong tương lai tức là nói đến giáo dục trong một thời kỳ mà công nghệ thông tin xâm nhập rất mạnh vào giáo dục. Sự xâm nhập này có thể tạo ra một số thay đổi lớn và những xu thế như:

Thứ nhất, cá nhân hóa triệt để trong dạy học bởi hiện nay, dạy học hướng đến sự phát triển của mỗi cá nhân là mục tiêu và nhiệm vụ của giáo dục. Với mục tiêu như vậy, quá trình dạy học phải có tính phân hóa.

Trong tương lai, nhờ sự hỗ trợ của công nghệ số, quá trình dạy học sẽ được phân hóa tới mức “cá nhân hóa triệt để”.

Các chương trình học trên máy tính sẽ cho phép mỗi học sinh chọn môn học, chọn học một số phần của nội dung môn học, chọn cách thức, công cụ học và cả thời gian phù hợp với bản thân để đạt được chuẩn chung của mỗi môn học.

Thứ hai, Không gian học linh hoạt và xu hướng học ở nhà. Việc học có thể diễn ra mọi lúc, mọi nơi nên nhà trường với ý nghĩa vật chất trong tương lai không còn như trước.

Nhiều nước đã dự báo về tình trạng “no physical campuses” (không còn các trường học truyền thống nữa) và học sinh có thể lựa chọn học ở những nơi thích hợp nhất.

Thuận lợi của home schooling

Một nghiên cứu về Home schooling cho biết, ở Mỹ hiện nay có trên 2,5 triệu trẻ em (chiếm tỉ lệ 4% trẻ em ở Mỹ) là những home schooler. Con số này cũng phát triển ở một số quốc gia châu Âu.

Nghiên cứu đã chỉ ra một số thuận lợi của home schooling là: Chi phí rẻ cho các gia đình; tâm trạng thoải mái cho trẻ, sự gắn bó nhiều hơn của trẻ đối với gia đình.

Mong muốn về home schooling đã xuất hiện tại Việt Nam trong một số năm gần đây, chủ yếu ở Hà Nội và TP.HCM, họ thường là những cha mẹ đã từng sống ở nước ngoài.

Hiện nay, Việt Nam chưa chấp nhận và chưa có một chủ trương nào về việc này. Nhưng xu thế học ở nhà sẽ phát triển ở Việt Nam trong nhiều năm tới khi mà công nghệ số làm thay đổi cách học truyền thống và việc học ở nhà thực sự có những ưu điểm.

GS Châu cho rằng, sự xâm nhập mạnh của CNTT, các tư tưởng dạy học tích cực vốn rất khó thực hiện trong khuôn khổ các lớp học truyền thống chật hẹp, với thời gian hạn chế của một tiết học và với người giáo viên đóng vai trò cung cấp tri thức duy nhất… sẽ được thể hiện thực sự trong quá trình dạy học với công nghệ số.

Lo ngại xuất hiện ngôn ngữ quái dị

Thách thức và mặt trái của CNTT là sự phát triển thiếu hài hòa đối với nhân cách trẻ. Các nhà giáo dục lo ngại rằng, ở tiểu học trẻ thường phát âm sai, không có khả năng đọc thành thạo.

Học sinh không tự làm được các phép toán cộng, trừ, nhân chia, không thuộc các bảng cửu chương, không được yêu cầu học thuộc lòng để nhớ những sự kiện. Tất cả đã dựa vào sự làm thay của máy tính… làm thế nào để có thể phát triển được kỹ năng tư duy bậc cao.

GS Châu cho biết, ở Việt Nam, lạm dụng việc chia sẻ, trò chuyện trên các trang mạng xã hội thông qua máy tính hoặc điện thoại di động ngôn ngữ của trẻ bị ảnh hưởng xấu đi rất nhiều. Những lối nói cụt lủn, tối nghĩa, vô cảm… các biểu đạt sai chính tả, sai ngữ pháp thấy xuất hiện đầy trên trang mạng.

Giới trẻ đang và có lẽ một ngày nào đó sẽ nhiều hơn sử dụng một thứ tiếng Việt xấu xí, những thứ ngôn ngữ quái dị hoặc vô hồn kiểu ngôn ngữ của robot.

Có thể lo ngại rằng đến một ngày nào đó, các cấu trúc “cú pháp”, “ngữ nghĩa” của ngôn ngữ chỉ là những thứ xa xỉ.

Khái niệm “Vở sạch chữ đẹp” hay “Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” có thể chỉ là những khái niệm mơ hồ nếu giáo viên không kiên quyết uốn nắn hoặc có những đòi hỏi nghiêm khắc đối với học sinh.

GS Châu cho hay, sự lạm dụng của các phương tiện CNTT, việc truy cập nhiều vào internet và các trang mạng xã hội có thể mang đến những bất an cho trẻ em.

Sự bất an ngày càng gia tăng khi trong các trường học trên khắp thế giới tình trạng khủng bố trường học, ngộ độc thực phẩm, bạo lực học đường, xâm hại thân thể, tai nạn… có thể xảy ra. Việt Nam không phải là một ngoại lệ.

Do đó, đảm bảo sự an toàn cho trẻ, Việt Nam cần đưa thêm một kỹ năng sống nữa vào danh sách giáo dục ngay cho trẻ là “Kĩ năng tự phòng vệ trên mạng”.

Ngoài ra, sự bất bình đẳng số về cơ hội tiếp cận công nghệ số giữa những nước giàu và những nước nghèo, giữa vùng phát triển và cùng chậm phát triển, giữa người thu nhập cao và người thu nhập thấp…

Covid-19: Giáo dục VN sẽ chậm lại nếu không áp dụng dạy theo công nghệ số - 2

Giảng viên trường ĐH Thương Mại dạy online vì dịch Covid-19

Giáo viên đòi hỏi phải giỏi về công nghệ

Theo GS Châu, các chương trình giáo dục trong tương lai sẽ rất khác so với các chương trình hiện tại, kể cả về nội dung và format. Xu hướng cá nhân hóa triệt để sẽ không chấp nhận sự phân hóa một cách khá hình thức theo kiểu phân ban như hiện nay.

Chương trình sẽ được cấu tạo thành các module để mỗi người học có thể chọn lựa. Các công nghệ số được sử dụng trong dạy học khiến có thể tiến tới những mức độ tích hợp rất sâu trong chương trình, đạt tới kiểu tích hợp transdisciplinary.

Với công nghệ số sẽ càng thể hiện rõ hơn vị trí trung tâm của người học những người thầy càng trở nên quan trọng hơn với vai trò hướng dẫn và trợ giúp. Dạy học sẽ thực sự là “dạy cách học”, “dạy cách khám phá kiến thức”.

Người giáo viên không chỉ giỏi về lĩnh vực khoa học chuyên môn mà phải giỏi về công nghệ và giỏi về cách hướng dẫn học sinh bằng công nghệ. Sứ mệnh người giáo viên càng trở nên nặng nề hơn. Phải chuẩn bị đào tạo đội ngũ giáo viên với rất nhiều phẩm chất khác biệt như vậy ở các trường sư phạm.

Đây là đòi hỏi gấp gáp vì chúng ta thường chứng kiến sự than phiền rằng “ở Việt Nam đào tạo sư phạm bao giờ cũng đi sau đổi mới giáo dục phổ thông”.

Như vậy, cũng cần chương trình “đào tạo lại” cho 1,5 triệu giáo viên đang hành nghề.

Để đối phó với tình trạng bất bình đẳng số, GS Châu cho rằng, giống như nhiều nước, không thể san lấp các khoảng cách số ở Việt Nam nhưng cần có những nỗ lực để cải thiện tình hình cho các địa phương khó khăn, các gia đình khó khăn.

Tăng cường việc học di động

GS Châu khuyến nghị, Việt Nam có thể học các quốc gia phát triển là tăng cường việc học di động (Mobile learning) trong đó có việc học bằng điện thoại di động. Học bằng điện thoại di động, rất tiện ích với tất cả mọi người, vì có thể học mọi nơi, mọi lúc chỉ với chiếc điện thoại di động.

Học bằng điện thoại di động càng thích hợp với những vùng khó và học sinh khó khăn về tài chính khi các em rất khó có điều kiện để có một máy tính riêng mà chỉ có thể có điện thoại thông minh.

GS Châu dẫn chứng, theo số liệu của Tổng cục Thống kê tỉ lệ dân số Việt Nam sử dụng smart phone là 30,1%.

Cũng theo số liệu thống kê của thế giới tỉ lệ người dân ở những nước nghèo sử dụng điện thoại di động để truy cập internet cao hơn rất nhiều so với tỉ lệ này ở những nước giàu. Ví dụ, ở Đức chỉ có 8% người dân dùng điện thoại di động để truy cập internet, ở Indonesia tỉ lệ này là hơn 70%...

GS Châu cho rằng, ngành giáo dục nên đẩy mạnh việc xây dựng và sử dụng các sách giáo khoa điện tử. Đặc biệt, nên tận dụng khai thác sử dụng ngay các công nghệ như radio, tivi trong cả thời kỳ phát triển ồ ạt các công nghệ mới. Điều này, đặc biệt có ý nghĩa đối với các vùng, miền khó khăn.

Dịch Covid-19 hiện nay, là cơ hội để ngành giáo dục Việt Nam đổi mới, áp dụng triệt để công nghệ thông tin vào dạy - học theo thời đại công nghệ số, đang phát triển như vũ bão.

Hồng Hạnh

MỚI NHẤT
Covid -19: PTT Vũ Đức Đam chỉ đạo Bộ Giáo dục có ý kiến về dạy học từ xa
Covid -19: PTT Vũ Đức Đam chỉ đạo Bộ Giáo dục có ý kiến về dạy học từ xa

(Dân trí) - Văn phòng Chính phủ chỉ đạo Bộ GD&ĐT xem xét kiến nghị của Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam và Hiệp hội vì giáo dục cho mọi người.

Thứ ba, 10/03/2020 - 11:46

Thanh Hóa xem xét cho học sinh Mầm non đến THCS nghỉ học hết tháng 3
Thanh Hóa xem xét cho học sinh Mầm non đến THCS nghỉ học hết tháng 3

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nghiên cứu, tham mưu phương án tiếp tục cho học sinh Mầm non, Tiểu học, THCS nghỉ học hết tháng 3/2020.

Thứ ba, 10/03/2020 - 10:14

Học sinh học bổng UNIS Hà Nội trở thành kỹ sư phần mềm Microsoft
Học sinh học bổng UNIS Hà Nội trở thành kỹ sư phần mềm Microsoft

(Dân trí) - Là học sinh học bổng đầu tiên của Trường Quốc tế Liên Hợp Quốc (UNIS Hà Nội) và nay là kỹ sư phần mềm của Microsoft, Nguyễn Thành Nam khuyến khích các bạn học sinh mạnh dạn gửi hồ sơ đến Chương trình Học bổng của Trường.

Thứ ba, 10/03/2020 - 08:00

Không khởi tố vụ “cô giáo” dạy thêm đánh học sinh ở Ninh Thuận
Không khởi tố vụ “cô giáo” dạy thêm đánh học sinh ở Ninh Thuận

(Dân trí) - Theo thông báo của Công an thành phố Phan Rang - Tháp Chàm (tỉnh Ninh Thuận), bà Phan Trần Linh Thu (người có hành vi đánh học sinh ở lớp dạy thêm) chỉ bị xử phạt hành chính.

Thứ ba, 10/03/2020 - 07:53

MIT dẫn đầu top 10 ĐH tốt nhất thế giới lĩnh vực Kỹ thuật và Công nghệ
MIT dẫn đầu top 10 ĐH tốt nhất thế giới lĩnh vực Kỹ thuật và Công nghệ

(Dân trí) - QS mới đây đã công bố top 10 đại học tốt nhất về Kỹ thuật và Công nghệ. Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng này.

Thứ ba, 10/03/2020 - 07:39

Hòa Bình: Toàn bộ HS, SV nghỉ học đến khi có thông báo đi học trở lại
Hòa Bình: Toàn bộ HS, SV nghỉ học đến khi có thông báo đi học trở lại

(Dân trí) - Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình đã có công văn cho toàn bộ học sinh, sinh viên, học viên trên địa bàn nghỉ học từ 14h ngày 9/3 cho đến khi có thông báo đi học trở lại.

Thứ ba, 10/03/2020 - 06:35

Đón 14.000 SV học trở lại, Trường ĐH Y dược TPHCM chuẩn bị gì?
Đón 14.000 SV học trở lại, Trường ĐH Y dược TPHCM chuẩn bị gì?

(Dân trí) - Trong lúc dịch Covid-19 đang phức tạp, gần 14.000 sinh viên trường ĐH Y dược TPHCM vẫn đi học trở lại. Nhà trường làm gì để đảm bảo an toàn cho sinh viên là điều mà các phụ huynh quan tâm.

Thứ ba, 10/03/2020 - 03:01

Phú Yên ra văn bản khẩn cho học sinh THPT nghỉ học từ ngày 10/3
Phú Yên ra văn bản khẩn cho học sinh THPT nghỉ học từ ngày 10/3

(Dân trí) - Chiều ngày 9/3, UBND tỉnh Phú Yên đã ban hành văn bản thống nhất chủ trương cho học sinh THPT nghỉ học từ ngày 10/3. Việc khi nào đi học lại sẽ được Sở GD&ĐT tỉnh Phú Yên thông báo sau.

Thứ hai, 09/03/2020 - 09:14

Thanh Hóa tuyển dụng gần 400 chỉ tiêu viên chức giáo dục
Thanh Hóa tuyển dụng gần 400 chỉ tiêu viên chức giáo dục

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã đồng ý với đề xuất của Sở Nội vụ về kế hoạch tuyển dụng viên chức ngành Giáo dục và Đào tạo thuộc UBND thành phố Thanh Hóa.

Thứ hai, 09/03/2020 - 09:12

Một ngày làm việc của giảng viên dạy trực tuyến với sinh viên "ảo"
Một ngày làm việc của giảng viên dạy trực tuyến với sinh viên "ảo"

(Dân trí) - Không chỉ đơn giản là bật webcam rồi ngồi nói chuyện với sinh viên, hay dùng phấn viết lên bảng trên giảng đường rồi dùng máy quay ghi hình lại, hay livestream trên mạng xã hội...

Thứ hai, 09/03/2020 - 05:09

Trường ĐH Công nghiệp TPHCM có tân hiệu trưởng
Trường ĐH Công nghiệp TPHCM có tân hiệu trưởng

(Dân trí) - Sáng nay 9/3, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM tổ chức lễ công bố quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng mới. TS Phan Hồng Hải (44 tuổi) trở thành tân hiệu trưởng trẻ nhất trường từ trước tới nay.

Thứ hai, 09/03/2020 - 05:08

1 trường THPT cho 16 học sinh tạm nghỉ để phòng, tránh dịch Covid-19
1 trường THPT cho 16 học sinh tạm nghỉ để phòng, tránh dịch Covid-19

(Dân trí) - Trường THPT Lê Văn Hưu (huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa) đã cho 16 học sinh tạm nghỉ học để phòng, tránh dịch Covid-19.

Thứ hai, 09/03/2020 - 03:57

ĐÁNG QUAN TÂM
Nhà trường xin hoãn xử vụ kiện “thầy giáo cho học sinh diễn cảnh nóng”
Nhà trường xin hoãn xử vụ kiện “thầy giáo cho học sinh diễn cảnh nóng”

(Dân trí) - Vụ án dân sự "thầy giáo cho học sinh diễn cảnh nóng" kiện hiệu trưởng nhà trường sẽ không diễn ra vào ngày 10/3 như kế hoạch mà phải tạm hoãn.

Thứ hai, 09/03/2020 - 02:59

Hôm nay, Vĩnh Phúc cho học sinh Mầm non đến THCS đi học trở lại
Hôm nay, Vĩnh Phúc cho học sinh Mầm non đến THCS đi học trở lại

(Dân trí) - Sau một thời gian dài nghỉ học phòng, chống dịch bệnh Covid-19, sáng 9/3, học sinh các bậc Mầm non, Tiểu học, Trung học cơ sở trên toàn tỉnh Vĩnh Phúc bắt đầu đi học trở lại.

Thứ hai, 09/03/2020 - 01:37

Ngành giáo dục cần có giải pháp chủ động đối phó với diễn biến xấu Covid-19
Ngành giáo dục cần có giải pháp chủ động đối phó với diễn biến xấu Covid-19

(Dân trí) - Bài toán đặt ra đối với giáo dục Việt Nam hiện nay là cần sớm có được một giải pháp vĩ mô để chủ động đối phó với mọi diễn biến xấu có thể của dịch Covid-19.

Thứ hai, 09/03/2020 - 01:18

Italy đóng cửa toàn bộ trường học, Iran, UAE cho học sinh nghỉ học
Italy đóng cửa toàn bộ trường học, Iran, UAE cho học sinh nghỉ học

(Dân trí) - Chính phủ Italy đóng cửa toàn bộ trường phổ thông, đại học trên cả nước từ ngày 5/3 đến 15/3 nhằm đối phó dịch Covid-19. Iran, UAE cũng thông báo cho học sinh, sinh viên nghỉ để tránh dịch bệnh.

Thứ hai, 09/03/2020 - 12:00

Quảng Nam: Học sinh, sinh viên đồng bằng nghỉ học đến hết ngày 15/3
Quảng Nam: Học sinh, sinh viên đồng bằng nghỉ học đến hết ngày 15/3

(Dân trí) - Sáng 9/3, UBND tỉnh Quảng Nam đã có văn bản tiếp tục cho học sinh, sinh viên trên địa bàn một số huyện, thành phố, thị xã đồng bằng tiếp tục được nghỉ học đến hết ngày 15/3 để phòng, chống dịch bệnh.

Thứ hai, 09/03/2020 - 11:31

Hà Nội: Học sinh lớp 9, 12 học bài mới trên truyền hình từ hôm nay (9/3)
Hà Nội: Học sinh lớp 9, 12 học bài mới trên truyền hình từ hôm nay (9/3)

(Dân trí) - Từ hôm nay (9/3), Hà Nội dạy học qua truyền hình cho học sinh lớp 9 và 12, giúp các em ôn luyện trong thời gian nghỉ phòng chống dịch Covid-19.

Thứ hai, 09/03/2020 - 10:20

Cà Mau: Hiệu trưởng phải thật sự gương mẫu, kiên quyết chống tham nhũng
Cà Mau: Hiệu trưởng phải thật sự gương mẫu, kiên quyết chống tham nhũng

(Dân trí) - Thực hiện kế hoạch công tác phòng, chống tham nhũng năm 2020, Sở GD&ĐT tỉnh Cà Mau cho biết, Sở này xác định phòng ngừa là chính.

Thứ hai, 09/03/2020 - 10:12

Trường đại học duy nhất tại TPHCM cho SV đi học trở lại
Trường đại học duy nhất tại TPHCM cho SV đi học trở lại

(Dân trí) - Sáng nay, trường ĐH Y dược TPHCM đón sinh viên quay lại học sau một đợt nghỉ dài tránh dịch Covid-19. Đây là trường ĐH duy nhất tại TPHCM cho sinh viên học tập trung trong tuần này.

Thứ hai, 09/03/2020 - 09:51

Cậu bé 11 tuổi từng lập kỷ lục Guinness sắp tốt nghiệp đại học
Cậu bé 11 tuổi từng lập kỷ lục Guinness sắp tốt nghiệp đại học

(Dân trí) - 5 tuổi, Duoduo đã hoàn thành chương trình tiểu học, 9 tuổi cậu bé này đăng ký thi Đại học Nam Kinh. Và đến năm 11 tuổi, sau khi hoàn tất 9 môn cuối cùng Duoduo sẽ tốt nghiệp đại học vào tháng 4 tới.

Thứ hai, 09/03/2020 - 07:00

Lớp học đặc biệt nâng bước tương lai cho học sinh Vân Kiều
Lớp học đặc biệt nâng bước tương lai cho học sinh Vân Kiều

(Dân trí) - Lớp học đặc biệt hệ THPT cho học sinh Vân Kiều tại huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) giúp các em viết tiếp ước mơ trên con đường học tập, góp phần tránh xa các tệ nạn xã hội, hôn nhân cận huyết thống.

Thứ hai, 09/03/2020 - 06:49

Đêm muộn, ngành Giáo dục Nghệ An thông báo học sinh THCS tiếp tục nghỉ học
Đêm muộn, ngành Giáo dục Nghệ An thông báo học sinh THCS tiếp tục nghỉ học

(Dân trí) - Sau khi Bộ Y tế công bố nhiều ca nhiễm Covid-19 xuất hiện tại một số tỉnh, thành, đêm muộn 8/3, Sở GD&ĐT Nghệ An quyết định cho học sinh THCS tiếp tục nghỉ học cho đến khi có thông báo mới.

Thứ hai, 09/03/2020 - 06:09

Nghệ An: Toàn bộ HS 1 huyện và 1 xã nghỉ học đến hết ngày 15/3
Nghệ An: Toàn bộ HS 1 huyện và 1 xã nghỉ học đến hết ngày 15/3

(Dân trí) - Sở GD&ĐT tỉnh Nghệ An thông báo học sinh THCS trên địa bàn toàn tỉnh Nghệ An trở lại trường học tập vào ngày 9/3. Riêng HS các bậc học ở huyện Nam Đàn và 1 xã ở Đô Lương nghỉ học đến hết ngày 15/3.

Chủ nhật, 08/03/2020 - 10:12