Giáo dục đại học Việt Nam 10 năm tới: Chỉ nên để tối đa 150 đại học

Dân trí “Tỷ lệ sinh đã giảm gần 1 nửa trong 20 năm qua và người trẻ ra nước ngoài lập nghiệp ngày càng nhiều. Việc sáp nhập các trường đại học là lời giải tốt nhất mà các nhà quản lý phải tính để có một hệ thống đại học mạnh trong vòng 10 năm tới. Chỉ nên để tối đa 150 đại học trên toàn quốc”.
>>2 “tàn tích” khiến đại học Việt Nam chưa thể vươn tới đẳng cấp quốc tế
>>Đại học Việt Nam xếp hạng thứ 68/196 quốc gia và vùng lãnh thổ
>>2 đại học Việt Nam tiếp tục lọt top 1000 thế giới

Đó là nhận định của GS.TS. Lê Vinh Danh, Hiệu trưởng Trường Đại học Tôn Đức Thắng về Giáo dục đại học Việt Nam trong 10 năm tới.

Số lượng học sinh thay đổi bất thường

GS.TS. Lê Vinh Danh cho biết, tỷ lệ sinh ở Việt Nam giảm mạnh trong giai đoạn 10 năm qua 1992-2001 là lý do chính khiến số lượng học sinh học hết phổ thông trung học nhập học vào các trường đại học giai đoạn 18 năm sau (2010-2017) thay đổi bất thường và giảm liên tục.

Cụ thể, nếu năm 1992, tỷ lệ là 3,26, năm 1992, tỷ lệ là 3,09…  năm 2000, tỷ lệ giảm còn 2,01, năm 2001 xuống thấp nhất là 1,95.  Từ năm 2001 đến năm 2011, tỷ lệ sinh dao động liên tục từ 1,89 đến 1,95. Tình hình tương tự sẽ xảy ra trong 10 năm tới (2020-2029).

Đối với số lượng sinh viên ĐH, CĐ năm 2010 là 2162.1 nghìn người đến năm 2014 số lượng tăng lên  2363.9, năm 2015 là  2118.5, đặc biệt đến năm 2016 giảm xuống còn 1767.9, thậm chí đến năm 2017, tỷ lệ sinh viên chỉ còn 1695.9 nghìn người (năm 2018, 2019 chưa thống kê).

Giáo dục đại học Việt Nam 10 năm tới: Chỉ nên để tối đa 150 đại học - 1

Biểu đồ tỷ lệ sinh giai đoạn từ năm 1992-2011 (Nguồn dữ liệu: Ngân hàng thế giới, cập nhật cuối ngày 06 - 07 -2018).

 GS Danh cho rằng, có một số yếu tố khác quyết định số lượng người được sinh ra nhập học vào đại học vào 18 năm sau. Nhưng theo dõi sự biến động của số người nhập học đại học vào 18 năm sau với tỷ lệ sinh của năm tương ứng, 2 yếu tố này liên kết với nhau lớn nhất. Do đó,  chúng tôi chỉ dẫn chứng số liệu về tỷ lệ sinh.

Bên cạnh đó, số lượng cơ sở giáo dục đại học (không tính cao đẳng) tăng 1,7 lần trong vòng 11 năm nhưng tổng số giảng viên, viên chức chỉ tăng 1,5 lần.

Theo GS Danh, tính đến năm 2017 -2018, cả nước có 235 trường đại học với 84,071 viên chức, giảng viên; số lượng sinh viên chính qui là 437,156. 

Số lượng công bố quốc tế (trên ISI) năm qua là 6,873… Đặc biệt, số lượng bằng sáng chế quốc tế thì từ năm 2007 đến 2017, toàn bộ các trường đại học chỉ có 7 bằng sáng chế của USPTO.

Trường đại học đối mặt với nguy cơ không tuyển sinh đủ người học

Từ các số liệu trên, GS Danh cho biết, với tình hình tỷ lệ sinh thấp, lượng người nhập học vào các đại học Việt Nam 5 năm tới (2020-2024) sẽ tiếp tục giảm mạnh bởi ngoài việc tỷ lệ sinh các năm tương ứng của 18 năm về trước thấp còn có nhiều lý do khác như: việc giới trẻ chậm lập gia đình, chậm có con và không muốn có nhiều con, do giới trẻ di cư ra nước ngoài tìm việc làm, do gia đình khá giả hơn và trẻ con được cha mẹ gửi đi học nước ngoài chứ không chọn học trong nước... Những khuynh hướng này khó thay đổi ngay cả khi chúng ta dỡ bỏ trần “mỗi cặp vợ chồng chỉ có 2 con”.

Người học giảm nhanh, số trường học lại không giảm, nhiều trường học sẽ phải đối mặt với nguy cơ khủng hoảng không tuyển sinh đủ để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất và trang bị đã đầu tư.

Trong khi đó, với số lượng đại học tăng 1,7 lần nhưng giảng viên-viên chức chỉ tăng 1,5 lần cho thấy nhân lực của hệ thống đã và đang bị dàn mỏng và điều này sẽ ngày càng trầm trọng hơn bởi tình trạng xuất ngành như về hưu, chuyển công tác, đi nước ngoài...trong thập niên tới.

 “Những vấn đề trên đặt ra một yêu cầu, phải sáp nhập sớm các đại học nhỏ, đại học đơn ngành vào để thành đại học lớn và đa ngành nhằm tối ưu hóa nguồn lực xã hội đã đầu tư và nhất là xóa được tình trạng manh mún, phân tán và yếu kém nhân lực có trình độ quốc tế như hiện nay ở nhiều đại học. Tăng cường tính hợp tác liên ngành để tăng trưởng chất lượng giáo dục và khoa học, công nghệ”. GS Danh chia sẻ.

Giáo dục đại học Việt Nam 10 năm tới: Chỉ nên để tối đa 150 đại học - 2

Cần phải giảm số lượng trường đại học Việt Nam hiện nay.

Nên có biện pháp giảm tổng số đại học hiện nay xuống còn khoảng 120 – 150 đại học

Nhận định về việc đặt tên các trường đại học, GS Lê Vinh Danh cho hay, đại học tiếng Anh là University. Chữ University có gốc từ sự kết hợp của 2 từ Uni và Versity. Versity là sự đa dạng, Uni là liên kết. University có nghĩa là “sự liên kết những đa dạng, những bất đồng” khác với Diversity (đa dạng và bất đồng).

Do đó, đại học (university) là một cộng đồng, xã hội thu nhỏ, liên kết những đa dạng, khác biệt và bất đồng và đương nhiên phải là đại học đa ngành, đa lĩnh vực (mới có thể xem là xã hội thu nhỏ).

Dưới universitycollege là đại học của nhóm ngành (Georgetown College, Dartmouth College đều có hơn 10 ngành đào tạo từ đại học đến tiến sĩ) và school là đại học đơn ngành.

Việc thành lập school phổ biến hơn college vì college là gần như là đại học đa ngành hẹp và một school muốn phát triển lên thành college phải sáp nhập, hoặc tự phát triển thêm rất nhiều ngành liên quan gần.

Việc này mất rất nhiều năm do chuyện đào tạo nhân sự, phát triển hoạt động nghiên cứu liên ngành theo chuẩn quốc tế là hoàn toàn không dễ dàng. Còn từ college phát triển thành university lại càng gian nan hơn nữa.

Do đó, có những college như Georgetown mặc dù đã tồn tại hơn 300 năm và rất nổi tiếng, vẫn tiếp tục là college chứ không phát triển thành university cho đến năm 2001.

Trừ các đại học như 2 Đại học quốc gia, Đại học Thái Nguyên, Vinh, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ, Đại học Tôn Đức Thắng và một vài đại học nữa, tất cả các university còn lại hiện nay tại Việt Nam hầu hết đều là college hoặc school.

"Những trường này muốn tự phát triển thành university đúng chuẩn, phải cần 30 năm đến 100 năm nữa ngoại trừ trường hợp tự nguyện sáp nhập với nhau để thành đại học đa ngành" - GS Danh nói.

Giáo dục đại học Việt Nam 10 năm tới: Chỉ nên để tối đa 150 đại học - 3

GS.TS Lê Vinh Danh

GS Danh cho rằng, không có nguyên tắc là phải university mới được đào tạo sau đại học. College và school đều có thể đào tạo từ đại học đến sau đại học miễn là đủ điều kiện, được kiểm định công khai để có thể tuyển sinh.

Chính vì thế giới người ta đã tổ chức như vậy từ rất lâu, cho nên người ta mới không lạm dụng từ university cũng như không có chuyện thành lập university tràn lan. Quá trình sáp nhập đại học sẽ trở nên ít tác dụng phụ hơn nếu chúng ta chủ động trong việc này.

“Một kế hoạch tổ hợp để 235 đại học (không kể cao đẳng) hiện nay rút xuống còn 150 hoặc 120 đại học, bao gồm cả dự kiến về tiếp nhận người học, công nhận văn bằng, sắp xếp việc tiếp quản tài sản, tài chính và công nợ của trường được sáp nhập... chắc chắn sẽ làm cho quá trình này không gây ra những lo lắng cho xã hội. Khi mà tỷ lệ sinh đã giảm gần 1 nửa trong 20 năm qua và người trẻ ra nước ngoài lập nghiệp ngày càng nhiều.

Việc sáp nhập sẽ là lời giải tốt nhất mà các nhà quản lý phải tính để có một hệ thống đại học mạnh trong vòng 10 năm tới”. GS Danh đề xuất.

Nhật Hồng

MỚI NHẤT
Thanh Hóa chỉ đạo nhiều vấn đề “nóng” của giáo dục đầu năm học mới
Thanh Hóa chỉ đạo nhiều vấn đề “nóng” của giáo dục đầu năm học mới

(Dân trí) - Nề nếp, kỷ luật, kỷ cương; thu, chi, dạy thêm, học thêm; liên kết đào tạo tại các cơ sở giáo dục; tình trạng giáo viên dôi dư... là những vấn đề mà tỉnh Thanh Hóa yêu cầu ngành Giáo dục cũng như các địa phương, đơn vị liên quan cần thực hiện đầu năm học mới.

Thứ tư, 25/09/2019 - 06:35

Những tâm tư gan ruột của phụ huynh trường quốc tế có bữa ăn “nhìn muốn khóc”
Những tâm tư gan ruột của phụ huynh trường quốc tế có bữa ăn “nhìn muốn khóc”

(Dân trí) - "Trường rất đẹp, rất hoành tráng nhưng quý vị đang chạy theo điều gì vậy? Cắt bớt một tòa nhà không sao hết, cắt bớt một giá trị sống nó đau đớn, tổn hại vô cùng".

Thứ ba, 24/09/2019 - 04:48

Cựu sinh viên mất tích khi đi biển, hiệu trưởng ĐH gửi thư nhắn nhủ người trẻ
Cựu sinh viên mất tích khi đi biển, hiệu trưởng ĐH gửi thư nhắn nhủ người trẻ

(Dân trí) - “Tuổi trẻ là dấn thân, tuổi trẻ là khám phá. Nhưng trước khi làm bất cứ điều gì, xin hãy nhớ cuộc sống chỉ có một và các bạn còn nhiều, nhiều lắm những việc phải làm. Ít nhất là làm cho cha mẹ, những người luôn sống vì các bạn, hạnh phúc và hãnh diện!”.

Thứ ba, 24/09/2019 - 01:22

“Không nên đánh giá sách của GS Hồ Ngọc Đại theo thông tư”
“Không nên đánh giá sách của GS Hồ Ngọc Đại theo thông tư”

(Dân trí) - Trong bản kiến nghị gửi Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ngày 23/9/2019, PGS. TSKH Nguyễn Kế Hào, đại diện Trung tâm Công nghệ Giáo dục cho rằng, sách Tiếng Việt và Toán Công nghệ giáo dục đã được đánh giá thẩm định nhiều lần, được cuộc sống lựa chọn sử dụng. Do đó, không nên chỉ đánh giá bộ sách này theo thông tư và những chỉ báo mà Hội đồng thẩm định đang áp dụng.

Thứ ba, 24/09/2019 - 10:30

Giáo dục đại học Việt Nam 10 năm tới: Phải khai thông điểm nghẽn để cạnh tranh bình đẳng
Giáo dục đại học Việt Nam 10 năm tới: Phải khai thông điểm nghẽn để cạnh tranh bình đẳng

(Dân trí) - Sáp nhập đại học sẽ là tất yếu trong tương lai để có thể hình thành những đại học lớn, đủ khả năng cạnh tranh quốc tế. Tuy nhiên, giáo dục đại học Việt Nam đang đối mặt với hàng loạt thách thức như đại học phi lợi nhuận hay đại học vì lợi nhuận, vai trò của đại học quốc gia, đại học vùng, thể chế hoạt động…

Thứ ba, 24/09/2019 - 09:01

Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa khen thưởng Á quân Olympia năm 2019
Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa khen thưởng Á quân Olympia năm 2019

(Dân trí) - Ngày 23/9, lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa đã đến trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP Nha Trang) để khen thưởng, động viên em Nguyễn Hải Đăng sau khi giành giải Nhì trong cuộc thi chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 19.

Thứ ba, 24/09/2019 - 08:14

Từ vụ Đông Đô, Bộ GD&ĐT chuyển cấp phôi bằng, chứng chỉ về Cục Quản lý chất lượng
Từ vụ Đông Đô, Bộ GD&ĐT chuyển cấp phôi bằng, chứng chỉ về Cục Quản lý chất lượng

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ vừa ký quyết định chuyển đổi đơn vị thực hiện nhiệm vụ quản lý cung cấp phôi văn bằng, chứng chỉ.

Thứ ba, 24/09/2019 - 08:06

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ trực tiếp phụ trách giáo dục mầm non, trẻ em khó khăn
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ trực tiếp phụ trách giáo dục mầm non, trẻ em khó khăn

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa có thông báo về việc điều chỉnh phân công nhiệm vụ của lãnh đạo bộ. Theo đó, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ trực tiếp phụ trách thêm lĩnh vực giáo dục mầm non, trẻ em khó khăn.

Thứ ba, 24/09/2019 - 07:15

“Không có nghề nào xấu phải không mẹ?”
“Không có nghề nào xấu phải không mẹ?”

(Dân trí) - “Không có nghề nào xấu phải không mẹ?”. Bao giờ tôi cũng đưa ra đáp án cho câu hỏi của con gái nhỏ là: “Tất nhiên!”. Bất kỳ công việc nào, ngành nghề gì đem lại lợi ích tích cực cho xã hội và đánh đổi bằng trí óc, sức lao động của con người đều là nghề nghiệp đáng trân quý.

Thứ ba, 24/09/2019 - 06:35

Giáo viên không chỉ cần yêu nghề, yêu trẻ mà phải... giáo dục hiệu quả
Giáo viên không chỉ cần yêu nghề, yêu trẻ mà phải... giáo dục hiệu quả

(Dân trí) - Lâu nay, chúng ta chỉ mới bàn đến tiêu chuẩn yêu nghề, yêu trẻ của giáo viên nhưng nếu chỉ yêu nghề, yêu trẻ thôi thì không đủ mà giáo dục phải hiệu quả.

Thứ ba, 24/09/2019 - 06:29

Hơn 100 học sinh vô gia cư tốt nghiệp trung học phổ thông ở New York
Hơn 100 học sinh vô gia cư tốt nghiệp trung học phổ thông ở New York

(Dân trí) - Người ta ước tính rằng hơn 15.000 trẻ em trong độ tuổi đến trường phải ngủ trong những nơi trú ngụ dành cho người vô gia cư ở thành phố New York hàng đêm.

Thứ ba, 24/09/2019 - 06:00

Sách công nghệ bị loại từ vòng 1: Trung tâm của GS Hồ Ngọc Đại gửi kiến nghị đến Thủ tướng
Sách công nghệ bị loại từ vòng 1: Trung tâm của GS Hồ Ngọc Đại gửi kiến nghị đến Thủ tướng

(Dân trí) - Trung tâm Công nghệ Giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại vừa có văn bản kiến nghị gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc Hội đồng thẩm định loại bộ sách giáo khoa công nghệ môn Toán và Tiếng Việt ngay từ vòng 1.

Thứ hai, 23/09/2019 - 08:42

ĐÁNG QUAN TÂM
Trường ĐH Hoa Sen công bố 3 chương trình đào tạo chất lượng cao đầu tiên
Trường ĐH Hoa Sen công bố 3 chương trình đào tạo chất lượng cao đầu tiên

(Dân trí) - Trường ĐH Hoa Sen vừa chính thức triển khai chương trình đào tạo hệ chính quy chất lượng cao với ba chương trình đầu tiên gồm Marketing, Logistics và quản lý chuỗi cung ứng và Quản trị khách sạn từ tháng 10/2019. Yêu cầu đầu vào là sinh viên có trình độ tiếng Anh tương đương IELTS 5.0

Thứ hai, 23/09/2019 - 04:01

Vụ bữa ăn trường quốc tế “nhìn muốn khóc”: Thay quản lý cơ sở
Vụ bữa ăn trường quốc tế “nhìn muốn khóc”: Thay quản lý cơ sở

(Dân trí) - Quản lý cơ sở của Trường quốc tế Việt Úc cơ sở Sala (quận 2, TPHCM) đã được thay thế sau khi để xảy ra sự việc bữa ăn "nhìn muốn khóc" làm phụ huynh bức xúc.

Thứ hai, 23/09/2019 - 01:38

Vụ bữa ăn trường quốc tế “nhìn muốn khóc”: Phụ huynh đề nghị thành lập Hội phụ huynh
Vụ bữa ăn trường quốc tế “nhìn muốn khóc”: Phụ huynh đề nghị thành lập Hội phụ huynh

(Dân trí) - Phụ huynh Trường quốc tế Việt Úc cơ sở Sala, quận 2, TPHCM - nơi vừa xảy ra sự việc bữa ăn "nhìn muốn khóc" - kiến nghị nhà trường phải thành lập Hội đồng phụ huynh theo đúng quy định.

Thứ hai, 23/09/2019 - 12:16

Tiến hành thanh tra nhiều vấn đề “nóng” của giáo dục
Tiến hành thanh tra nhiều vấn đề “nóng” của giáo dục

(Dân trí) - Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Ngọc Liêm vừa ký Quyết định Thanh tra chuyên đề công tác quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo. Nhiều vấn đề mà dư luận quan tâm trong thời gian qua như sách giáo khoa, dự án đầu tư cho giáo dục, bồi dưỡng nhà giáo, biên chế sự nghiệp… sẽ là những nội dung nằm trong diện thanh tra chuyên đề lần này.

Thứ hai, 23/09/2019 - 11:13

Học bổng Acecook Happiness - Hành trình mang lại hạnh phúc và hiện thực hóa ước mơ sinh viên Việt
Học bổng Acecook Happiness - Hành trình mang lại hạnh phúc và hiện thực hóa ước mơ sinh viên Việt

(Dân trí) - Đồng hành cùng sự phát triển của Việt Nam, hơn 20 năm qua Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam đã tổ chức rất nhiều hoạt động có ý nghĩa với cộng đồng. Trong đó phải kể đến chương trình học bổng mà Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam đã dành cho thế hệ trẻ Việt Nam trong suốt 3 năm qua.

Thứ hai, 23/09/2019 - 11:00

Hội phụ huynh: Những điều cần ghi nhận
Hội phụ huynh: Những điều cần ghi nhận

(Dân trí) - Tôi chưa từng làm trong Hội phụ huynh lớp nhưng là phụ huynh chăm chỉ đi họp cho con, từng tham gia một vài hoạt động tập thể lớp nên thấy những điểm tích cực của Hội phụ huynh.

Thứ hai, 23/09/2019 - 09:18

Ấn Độ cấp học bổng tiến sĩ công nghệ thông tin cho sinh viên ASEAN
Ấn Độ cấp học bổng tiến sĩ công nghệ thông tin cho sinh viên ASEAN

(Dân trí) - Chương trình học bổng với tổng chi ngân sách 300 triệu Rupee (khoảng 45 triệu USD) là sáng kiến ​​phát triển năng lực lớn nhất của Ấn Độ trong quan hệ đối tác với ASEAN, trong đó có Việt Nam.

Thứ hai, 23/09/2019 - 07:54

Phụ huynh đồng ý, giáo viên mới phạt học trò
Phụ huynh đồng ý, giáo viên mới phạt học trò

(Dân trí) - Buổi trưa hôm vừa rồi, vừa về tới nhà, con trai tôi đã rối rít hỏi xem mẹ có đồng ý để cô giáo phạt các con không. Nói rồi, con rút trong cặp ra đưa mẹ bản cam kết giữa phụ huynh với giáo viên chủ nhiệm (GVCN) về việc có đồng ý cho thầy cô được xử phạt học trò. Con bảo nếu mẹ đồng ý thì kí vào để con mang tới nộp cho cô giáo của mình.

Thứ hai, 23/09/2019 - 06:09

Nữ sinh bị nhập nhầm nguyện vọng đã nhập học Trường ĐH Quốc tế - ĐH Quốc gia TPHCM
Nữ sinh bị nhập nhầm nguyện vọng đã nhập học Trường ĐH Quốc tế - ĐH Quốc gia TPHCM

(Dân trí) - Nữ sinh Thanh Hóa có điểm thi cao hơn điểm chuẩn, lại đỗ vào trường không đăng ký nguyện vọng do sai sót thông tin nguyện vọng đăng ký trên hồ sơ và trên hệ thống phần mềm quản lý thi đã được Trường ĐH Quốc tế - ĐH Quốc gia TPHCM đồng ý tiếp nhận.

Chủ nhật, 22/09/2019 - 10:50

Học Tiếng Anh mỗi ngày: Liên từ trong Tiếng Anh - dùng sao cho đúng? (Phần 2)
Học Tiếng Anh mỗi ngày: Liên từ trong Tiếng Anh - dùng sao cho đúng? (Phần 2)

(Dân trí) - Trong Tiếng Anh có 3 loại liên từ: Liên từ kết hợp, Liên từ tương quan và Liên từ phụ thuộc. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại Liên từ Phụ thuộc và cách sử dụng chúng trong câu sao cho hợp lý và chuẩn ngữ pháp nhé.

Chủ nhật, 22/09/2019 - 09:48

4 cảnh báo trong bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh đáp ứng Chương trình GDPT mới
4 cảnh báo trong bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh đáp ứng Chương trình GDPT mới

(Dân trí) - Trong bối cảnh dạy và học tiếng Anh tại Việt Nam còn nhiều khó khăn như hiện nay, Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) mới   sẽ đặt ra những thử thách không nhỏ đối với công tác bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh, nhất là giáo viên ở 2 cấp học THCS, THPT.

Chủ nhật, 22/09/2019 - 09:30

Ba nữ sinh trả lại chiếc ví chứa gần 10 triệu đồng cho người đánh rơi
Ba nữ sinh trả lại chiếc ví chứa gần 10 triệu đồng cho người đánh rơi

(Dân trí) - Trên đường đi học về, 3 nữ sinh lớp 7 tại Quảng Trị đã nhặt được chiếc ví chứa số tiền lớn. Các em nhanh chóng bàn giao cho cơ quan công an để trả lại người đánh rơi.

Chủ nhật, 22/09/2019 - 08:16