GS. Lê Phương Nga giải thích về việc viết “i” hay “y” trong chính tả tiếng Việt

Dân trí Bộ GD&ĐT vừa tổ chức hội thảo về chính tả trong chương trình, SGK giáo dục phổ thông mới. Trước những thắc mắc liên quan đến quy định chuẩn chính tả mới, Giáo sư Lê Phương Nga (ĐH Sư phạm Hà Nội) - chuyên gia trong giới nghiên cứu, viết SGK, tài liệu Tiếng Việt đã có giải thích cặn kẽ.
>>Sẽ có quy định mới về chuẩn chính tả

GS. Lê Phương Nga khẳng định, quy định về chuẩn chính tả mới không thay đổi nhiều và rất cần thiết. Phụ huynh không nên lo lắng vì không có xáo trộn gì, từ trước đến nay, trường học luôn dạy học sinh theo quy định chuẩn.

GS. Lê Phương Nga (Đại học Sư phạm Hà Nội).
GS. Lê Phương Nga (Đại học Sư phạm Hà Nội).

Trước băn khoăn của nhiều người về việc dự thảo quy định về viết chữ “i” hay “y” sau các phụ âm h, k, l, m, s, t trong những âm tiết không có phụ âm cuối, GS. Lê Phương Nga cho biết, trong SGK từ năm 2003 (Chương trình GDPT 2000), cách chọn viết “i” hay “y” được NXB Giáo dục tuân thủ rất nhất quán.

Quy định này có thể trình bày một cách đơn giản như sau:

Trường hợp thứ nhất, khi âm i mở đầu âm tiết thì không có quy tắc.

Chúng tôi thường gọi là mẹo chính tả (vì không đúng cho tất cả các trường hợp): Nếu là từ Hán Việt thì viết “y” (y tế, ý kiến, yến tiệc, yết thị...) , nếu là từ thuần Việt thì viết “i”. Tất nhiên phân biệt từ thuần Việt và Hán Việt đối với trẻ nhỏ không phải là dễ. Tôi thường hướng dẫn vui vui cho các cháu: các từ láy (ầm ĩ, ì ạch, í ới...) và hai động từ chỉ sự bài tiết của người lớn và trẻ em chắc chắn là từ thuần Việt phải viết i ngắn. Đồng thời các em cần nhớ các trường hợp cụ thể viết i ngắn như im, in, ít, ích...

Trường hợp thứ hai, khi âm i không mở đầu âm tiết thì có quy tắc. Nếu đứng sau âm đệm thì viết là ‘y” (huy, quý, lũy...) và không có âm đệm thì viết “i” (lí, mĩ, kĩ...).

Tất cả các tài liệu in ấn của NXB Giáo dục Việt Nam thuộc Bộ GD&ĐT vẫn theo quy định trên, không có gì thay đổi.

GS. Lê Phương Nga cũng đưa ra giải thích cặn kẽ về vị trí của dấu thanh.

Theo dự thảo, trước khi đánh dấu thanh thì người viết phải tư duy đâu là âm chính, đâu là âm phụ để đặt dấu vào âm chính cho đúng.

Theo GS. Nga, việc đánh dấu thanh ở âm chính không phải là quy định mới. Nó là một yêu cầu ngay từ lớp 1 và đến lớp 5 thì được học như một quy tắc rõ ràng trong bài Cấu tạo tiếng. Chỉ có điều một số máy tính của chúng ta vẫn đánh tự động sai (ví dụ trong từ “hòa” vẫn đánh dấu thanh vào âm đệm “o” mà lẽ ra phải đánh vào “a”). Thực tế thì trong âm tiết, âm chính nằm ở vị trí giữa rất nhiều và hầu hết mọi người vẫn đánh dấu thanh đúng vị trí mặc dầu không ý thức về cái lí của nó. Còn trường học cần cho học sinh biết căn cứ để xác định vị trí dấu thanh.

GS. Lê Phương Nga khẳng định, quy định thống nhất về chính tả trong SGK phổ thông mới sẽ tạo ra sự thống nhất ở tất cả các bộ SGK. Như vậy, dù học sinh chọn bộ SGK của các tác giả hay NXB khác nhau thì vẫn không bị quy định khác biệt về mặt chính tả.

Ngoài ra, những văn bản quy định về chính tả ban hành ở những thời điểm khác nhau mà chúng ta thực hiện từ trước đến nay có những điểm chưa thống nhất. Do vậy, quy định chuẩn chính tả mới sẽ tạo ra một sự thống nhất về những vấn đề chính tả hiện nay chưa được thống nhất.

Hồng Vân

MỚI NHẤT
Sinh viên đề xuất dạy kỹ năng thoát hiểm sau vụ cháy chung cư Carina
Sinh viên đề xuất dạy kỹ năng thoát hiểm sau vụ cháy chung cư Carina

(Dân trí) - Chiều ngày 27/3, 150 sinh viên tiêu biểu từ các trường đại học trên địa bàn TPHCM có buổi gặp gỡ với lãnh đạo TPHCM. Tại đây, các sinh viên đã hiến kế, góp ý các vấn đề xây dựng thành phố có chất lượng sống tốt, đô thị thông minh...

Thứ ba, 27/03/2018 - 08:55

Sở GD-ĐT TPHCM xuống trường tìm hiểu về “cô giáo lạnh lùng”
Sở GD-ĐT TPHCM xuống trường tìm hiểu về “cô giáo lạnh lùng”

(Dân trí) - Chiều nay, lãnh đạo Sở GD-ĐT TPHCM đã xuống Trường THPT Long Thới, Nhà Bè để tìm hiểu thêm về thông tin nữ sinh của trường phản ánh về cô giáo lên lớp chỉ viết, không giảng, không giao tiếp... làm học sinh sợ hãi.

Thứ ba, 27/03/2018 - 04:40

Quảng Ngãi: Điểm phúc khảo thi tuyển giáo viên biến động, nhiều thí sinh từ đậu thành rớt
Quảng Ngãi: Điểm phúc khảo thi tuyển giáo viên biến động, nhiều thí sinh từ đậu thành rớt

(Dân trí) - Tại hội đồng thi tuyển giáo viên huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) có 86 thí sinh xin phúc khảo bài thi thì có đến 71 thí sinh tăng điểm. Quá nhiều thí sinh tăng điểm sau phúc khảo khiến 8 thí sinh trong nhóm đậu trước đó lại... rớt.

Thứ ba, 27/03/2018 - 02:43

Lời nói thực lòng của cô giáo mầm non: “May cho chúng em là con chị ngã”
Lời nói thực lòng của cô giáo mầm non: “May cho chúng em là con chị ngã”

(Dân trí) - Con gái tôi bị ngã gãy tay tại trường mầm non. Đến khi con khỏe mạnh bình thường, cô giáo mới thực sự yên tâm. Cô nói với tôi rất thực lòng: “May cho chúng em là con chị ngã, chứ vào phụ huynh khác không biết chúng em sẽ ra sao...”.

Thứ ba, 27/03/2018 - 01:47

ĐH công nghệ Giao thông vận tải mở "Ngày hội tư vấn tuyển sinh 2018"
ĐH công nghệ Giao thông vận tải mở "Ngày hội tư vấn tuyển sinh 2018"

(Dân trí) - Ngày 1/4, trường ĐH Công nghệ Giao thông vận tải tổ chức ngày hội “Tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp và giới thiệu việc làm năm 2018” cho các học sinh và sinh viên các tỉnh khu vực phía Bắc.

Thứ ba, 27/03/2018 - 01:16

“Cô giáo lạnh lùng” từng hỏi học sinh: “Ai sủa trong lớp?”
“Cô giáo lạnh lùng” từng hỏi học sinh: “Ai sủa trong lớp?”

(Dân trí) - Cô giáo mà nữ sinh Trường THPT Long Thới, Nhà Bè phản ánh với lãnh đạo ngành giáo dục TPHCM là lên lớp chỉ viết, không nói, không giao tiếp, kệ học sinh tự học... từng có "tiền sử" dạy học sinh bằng những lời lẽ hết sức phản cảm. Cô từng bị cảnh cáo, chuyển trường...

Thứ ba, 27/03/2018 - 01:03

Giám đốc Sở Giáo dục gửi thư khen hai học sinh trả lại gần 9 triệu đồng cho người đánh rơi
Giám đốc Sở Giáo dục gửi thư khen hai học sinh trả lại gần 9 triệu đồng cho người đánh rơi

(Dân trí) - Ngày 27/3, Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết, Sở này vừa có thư khen hai học sinh là em Dương Thị Bình và Nguyễn Thị Vân (lớp 12A9, Trường THPT Yên Thành 2 (huyện Yên Thành, Nghệ An) vì đã có hành động đẹp “nhặt được của rơi trả người đánh mất”.

Thứ ba, 27/03/2018 - 10:44

4 tiêu chí chọn trung tâm Anh ngữ chuẩn quốc tế
4 tiêu chí chọn trung tâm Anh ngữ chuẩn quốc tế

Một trung tâm Anh ngữ được công nhận chất lượng bởi các tổ chức quốc tế thường sẽ uy tín và dễ thuyết phục lòng tin của phụ huynh.

Thứ ba, 27/03/2018 - 10:00

“Cô giáo lạnh lùng”: Từng có học sinh, giáo viên phản ánh
“Cô giáo lạnh lùng”: Từng có học sinh, giáo viên phản ánh

(Dân trí) - Trong buổi đối thoại với lãnh đạo ngành giáo dục TPHCM, một nữ sinh Trường THPT Long Thới đã phản ánh về cô giáo dạy Toán lên lớp chỉ chép bài, không nói chuyện, không giao tiếp... làm học sinh trong lớp rất căng thẳng, sợ hãi. Ngay sau đó, lãnh đạo Trường THPT Long Thới đã nắm bắt sự việc theo phản ánh của học sinh.

Thứ ba, 27/03/2018 - 07:15

Học sinh ăn cơm trắng với muối ớt nhận hàng trăm suất quà
Học sinh ăn cơm trắng với muối ớt nhận hàng trăm suất quà

(Dân trí) - Nhằm động viên tinh thần cho học sinh vùng cao trường Tiểu học La Văn Cầu (xã Đắk R’măng, huyện Đắk G’Long, tỉnh Đắk Nông), báo Dân trí đã phối hợp với nhiều tổ chức, cá nhân trao tặng những phần quà thiết thực.

Thứ ba, 27/03/2018 - 07:10

Giáo sư Đỗ Đức Thái: Học sinh đều mang nặng trong đầu toán học là một mớ ký hiệu, định nghĩa…
Giáo sư Đỗ Đức Thái: Học sinh đều mang nặng trong đầu toán học là một mớ ký hiệu, định nghĩa…

Sáng 25/3, Học viện Anh ngữ 5 sao Atlantic phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Toán học thật vi diệu”. Chương trình nằm trong khuôn khổ kỳ thi Toán Hà Nội mở rộng - HOMC 2018.

Thứ ba, 27/03/2018 - 07:00

Chàng trai Nam Định chinh phục cùng lúc 12 trường Đại học hàng đầu Mỹ
Chàng trai Nam Định chinh phục cùng lúc 12 trường Đại học hàng đầu Mỹ

(Dân trí) - Không chỉ nộp hồ sơ thành công vào Đại học Chicago (Top 3 ĐH quốc gia tốt nhất nước Mỹ), Vũ Đức Tài còn xuất sắc nhận được thư chấp nhận từ 11 trường khác của Hoa Kỳ, trong đó có nhiều cái tên danh tiếng như University of Virginia, University of Washington, University of California-Davis, Northeastern University, Grinnell College, Union College, Denison University,…

Thứ ba, 27/03/2018 - 06:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Giáo dục STEM: Khó cũng phải làm!
Giáo dục STEM: Khó cũng phải làm!

(Dân trí) - Giáo dục Việt Nam đang có nhiều hạn chế, thậm chí là cản trở đối Giáo dục STEM nhưng dù khó, dù nhiều điều kiện chưa có thì vẫn phải "liệu cơm gắp mắm" để thực hiện STEM. Nếu không, khoảng cách giáo dục nước nhà sẽ còn bị đẩy xa so với thế giới.

Thứ ba, 27/03/2018 - 05:03

Hiệu quả mô hình “Camera an toàn giao thông”
Hiệu quả mô hình “Camera an toàn giao thông”

(Dân trí) - Với kinh phí dưới 10 triệu đồng, nhưng mô hình “Camera an toàn giao thông” của trường THPT Trần Phú (thị trấn Chí Thạnh, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên) phát huy rất hiệu quả. Từ ngày có mô hình, ý thức chấp hành luật an toàn giao thông của các em học sinh ở trường được nâng lên rõ rệt.

Thứ ba, 27/03/2018 - 01:02

Học sinh cấp 1 thích thú trong phiên chợ quê cố đô Huế
Học sinh cấp 1 thích thú trong phiên chợ quê cố đô Huế

(Dân trí) - Tại trường tiểu học Vĩnh Ninh và Trần Quốc Toản (TP Huế) nhằm chào mừng 43 năm ngày giải phóng Thừa Thiên Huế (26/3) và 87 năm ngày thành lập Đoàn đã tổ chức các phiên chợ quê thú vị đem tới học sinh nhiều niềm vui và tiếng cười.

Thứ ba, 27/03/2018 - 12:00

6 lưu ý quan trọng khi đăng ký dự thi THPT quốc gia 2018
6 lưu ý quan trọng khi đăng ký dự thi THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Không được bỏ bài thi tổ hợp đã đăng ký; 6 trường hợp được miễn thi môn ngoại ngữ; thí sinh tự do đăng ký thi như thế nào; đăng ký dự thi trong bao nhiêu ngày?; phản hồi sai sót hồ sơ ở đâu?... đó là những điểm thí sinh cần lưu ý khi đăng ký dự thi THPT quốc gia 2018.

Thứ hai, 26/03/2018 - 03:09

Xôn xao clip giun xuất hiện trong cá nục hấp tại bữa ăn trường nội trú
Xôn xao clip giun xuất hiện trong cá nục hấp tại bữa ăn trường nội trú

(Dân trí) - Trên mạng xã hội vừa xuất hiện một clip ghi lại cảnh con cá nục hấp trong buổi cơm chiều tại trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Buôn Ma Thuột (TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) được cho là có chứa hàng chục con giun ở bên trong ruột, tình trạng này khiến học sinh lo lắng và phải ăn tạm mì tôm.

Thứ hai, 26/03/2018 - 02:30

Hơn 3.500 học sinh thi thử kiểm tra năng lực vào đại học
Hơn 3.500 học sinh thi thử kiểm tra năng lực vào đại học

(Dân trí) - Chiều ngày 25/3, hơn 3.500 thí sinh đến từ các trường THPT trên địa bàn TPHCM và 12 tỉnh lân cận đã có cơ hội trải nghiệm ở phần thi thử kỳ thi Kiểm tra năng lực do trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TPHCM) tổ chức.

Thứ hai, 26/03/2018 - 11:13

Học sinh sáng chế "xe lăn leo cầu thang"
Học sinh sáng chế "xe lăn leo cầu thang"

(Dân trí) - Dự án xe lăn leo cầu thang điều khiển bằng nhận dạng cử chỉ đầu, giọng nói và điện thoại thông minh của em Nguyễn Công Khánh lớp 12 Tin và Nguyễn Hữu Thành Đạt lớp 11 toán trường THPT chuyên Bắc Ninh đã trở thành 1 trong 13 dự án giành được giải Nhất trong cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh năm 2018 khu vực phía Bắc.

Thứ hai, 26/03/2018 - 09:30

Yêu cầu giáo viên thực hiện nghiêm chuẩn mực đạo đức nhà giáo
Yêu cầu giáo viên thực hiện nghiêm chuẩn mực đạo đức nhà giáo

(Dân trí) - Sau khi sự việc "cô giáo quỳ gối" xảy ra trên địa bàn và có kết luận của UBND huyện Bến Lức về sự việc chấn động này, ngành giáo dục Long An đã đã có văn bản chấn chỉnh công tác quản lý giáo dục và chuẩn mực đạo đức nhà giáo.

Thứ hai, 26/03/2018 - 09:24

Chương trình môn Ngữ văn mới nên tháo ra làm lại: Nhận xét thiếu khoa học?
Chương trình môn Ngữ văn mới nên tháo ra làm lại: Nhận xét thiếu khoa học?

(Dân trí) - Sau khi Dân trí đăng bài Chương trình môn Ngữ văn mới: Nên tháo ra làm lại? ghi lại ý kiến của GS.TS. Lã Nhâm Thìn và GS.TS Trần Ngọc Vương tại tọa đàm đánh giá chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn mới, GS.TS. Lê Huy Bắc trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã có ý kiến phản biện và nói rõ thêm vấn đề này.

Thứ hai, 26/03/2018 - 09:04

Tiếng Anh vốn là một ngôn ngữ, sao phải sợ đến thế?
Tiếng Anh vốn là một ngôn ngữ, sao phải sợ đến thế?

Những ngày này, thủ đô Hà Nội đang chào đón hàng trăm tài năng toán học trẻ đến từ 22 tỉnh, thành phố trong cả nước và 9 quốc gia khác như: Ba Lan, Trung Quốc, Hungari, Ghana, Indonesia, Malaysia, Myanma, Philipin, Thái Lan, về tranh tài trong cuộc thi giải toán tiếng Anh - HOMC 2018.

Thứ hai, 26/03/2018 - 09:00

Phó Bí thư Đoàn trẻ tuổi nhất nhận giải thưởng Lý Tự Trọng 2018
Phó Bí thư Đoàn trẻ tuổi nhất nhận giải thưởng Lý Tự Trọng 2018

(Dân trí) - “Giải thưởng Lý Tự Trọng là phần thưởng cao quý mà em rất bất ngờ khi nhận được. Với em, đó là sự công nhận, nhưng cũng là lời khích lệ và cho em nhiều động lực hơn nữa để hoàn thiện bản thân mình, xứng đáng với danh hiệu này”, Phó Bí thư Nguyễn Thị Nhựt Hồng, gương mặt trẻ nhất vinh dự nhận giải thưởng Lý Tự Trọng năm 2018 chia sẻ.

Thứ hai, 26/03/2018 - 07:42

Tập huấn giáo viên: Cần những giờ dạy thị phạm
Tập huấn giáo viên: Cần những giờ dạy thị phạm

(Dân trí) - Bài viết “Giáo viên lại tiếp tục được cưỡi ngựa xem hoa?” của cô giáo Thanh Thanh đã phần nào tái hiện được thực trạng hình thức, qua loa của công tác bồi dưỡng, tập huấn giáo viên hiện nay.

Thứ hai, 26/03/2018 - 07:31