Hậu duệ đời thứ bốn nhà sử học Phan Huy Chú

Dân trí Nhà bác học Phan Huy Chú và Giáo sư, Viện sĩ Phan Huy Lê là hai thế hệ trong một dòng họ, cách nhau bốn đời, trong hơn 150 năm xuất hiện hai nhà sử học lớn - gạch nối hai thời kì lịch sử đất nước…
>>GS. Phan Huy Lê là biểu tượng của ngành Xã hội và Nhân văn
>>GS Phan Huy Lê – người tổng kết lịch sử Việt Nam

Lúc 15h chiều 23/6/2018, tôi bàng hoàng nhận tin bác Phan Huy Lê vừa mất lúc 13h6' cùng ngày.

Hơn mười ngày trước, tôi rất may được cùng các chú, con cháu dòng họ Phan Huy ở Hà Nội về thăm nhà thờ cụ Phan Huy Chú ở Sài Sơn (huyện Quốc Oai, Hà Nội). Trong trò chuyện mọi người nhắc và lấy làm tiếc bác Lê không về được vì bác hơi mệt... Hơi mệt thôi. Bệnh của người già... nào ai ngờ… mấy ngày sau bác ra đi.

Nhìn những kỷ vật nơi thờ cụ Phan Huy Chú và các bậc tiền nhân mọi người lại càng thương tiếc bác Lê. Có thể nói hầu như các kỷ vật lưu lại ngôi nhà thờ họ Phan Huy, di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia ở xã Thạch Châu (huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh) và các di tích lịch sử cấp Quốc gia ở Sài Sơn (huyện Quốc Oai, Hà Nội) đều có dấu ấn của hậu duệ đời thứ 14 dòng họ Phan Huy - Giáo sư, Viện sĩ Phan Huy Lê.

Không chỉ là tình cảm và trách nhiệm với tổ tiên, mà trên hết về những đóng góp quan trọng xác thực các tư liệu và bảo vật trải qua mấy trăm năm thăng trầm của dòng họ Phan Huy còn lưu giữ: gồm các văn bản, sắc phong, gia phả là những tư liệu vô giá được dịch, hiệu đính xác minh...; bộ chân dung thờ các cụ tiến sĩ Phan Huy Cẩn, Phan Huy Thực, Phan Huy Ích, và nhà sử học Phan Huy Chú… Những tư liệu và bảo vật còn lại ngày nay và nhiều tư liệu lịch sử quan trọng là do trong những chuyến GS Phan Huy Lê sang Pháp làm việc may mắn được cụ Hoàng Xuân Hãn và đồng nghiệp tìm được ởThư viện Pháp rồi trao lại. Rất nhiều tư liệu lich sử liên quan quá trình phát triển dòng họ Phan Huy một dòng họ khoa bảng với những nhân vật tên tuổi gắn liền với lịch sử dân tộc thế kỷ 17-18.

Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phan Huy Lê (1934-2018).
Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phan Huy Lê (1934-2018).

Với đời, NGND, GS Phan Huy Lê là người thầy mẫu mực để lại cho đời một thế hệ học trò tài năng trong lĩnh vực Khoa học xã hộii, Khoa học lịch sử.

Với khoa học, Giáo sư Phan Huy Lê là người uyên bác. Ông học nhiều, hiểu rộng, suy xét cẩn trọng, khách quan trước mọi vấn đề lịch sử vốn bị khuất lấp bởi bao biến động thời cuộc.

Tròn 85 năm tuổi đời, hơn 65 năm học tập, nghiên cứu, giảng dạy, Giáo sư, Viện sĩ Phan Huy Lê để lại cho đời một pho sử đồ sộ hiếm có nhà sử học đương đại nào sánh kịp. Công trình nghiên cứu, trước tác ông để lại xếp cao hơn chiều cao tác giả, trong đó có hai bộ sách được tặng giải thưởng Nhà nước và giải thưởng Hồ Chí Minh.

GS, Viện sĩ Phan Huy Lê là hậu duệ đời thứ 14 dòng họ Phan Huy, là hậu duệ đời thứ 4 nhà sử học, nhà bác học Phan Huy Chú.

Cụ Phan Huy Chú (hậu duệ đời thứ 10 dòng họ Phan Huy) sinh thời học rộng hiểu sâu, nhưng hai lần ứng thí chỉ đậu tú tài. Giã từ con đường khoa bảng, cụ về núi Thầy lập am "Mười năm cài cửa không tiếp khách" dồn tâm lực viết bộ "Lịch triệu hiến chương" - bộ bách khoa toàn thư" đầu tiên của Việt Nam.

Còn Giáo sư, Viện sĩ Phan Huy Lê 24 tuổi đã là người đứng đầu khoa Lịch sử trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, tiến thân vững chắc trên con đường nghiên cứu giảng dạy và trước tác.

Con đường của GS, Viện sĩ Phan Huy Lê - hậu duệ đời thứ 4 của cụ Phan Huy Chú có sự trùng hợp lạ kỳ: Cụ Phan Huy Chú không qua con đường khoa bảng trở thành nhà bác học hơn hai thế kỷ trước. Còn hậu duệ - GS, Viện sĩ Phan Huy Lê không làm bằng Tiến sỹ trở thành Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân.

Hai thế hệ, một dòng họ cách nhau bốn đời, hơn 150 năm xuất hiện hai nhà sử học lớn - gạch nối hai thời kì lịch sử đất nước.

Cần Thơ ngày 25/6/2017

Phan Huy Thàng

(Hậu duệ đời thứ 16 dòng họ Phan Huy)

MỚI NHẤT
Nữ thí sinh người Vân Kiều bị rắn cắn vẫn “cắn răng” chịu đau đến trường thi
Nữ thí sinh người Vân Kiều bị rắn cắn vẫn “cắn răng” chịu đau đến trường thi

(Dân trí) - Hai tuần trước kỳ thi THPT quốc gia, trong lúc làm cỏ sắn thì Hà bị rắn cắn vào cánh tay phải. Dù vậy, Hà vẫn “cắn răng” chịu đau đến trường thi. Sau đó, em được nhập viện khám, các bác sĩ thông báo cánh tay em “suýt” bị hoại tử.

Thứ ba, 26/06/2018 - 02:13

Ông nội 80 tuổi, mờ mắt đợi cháu làm bài thi
Ông nội 80 tuổi, mờ mắt đợi cháu làm bài thi

(Dân trí) - “Cháu vượt vũ môn nên cả nhà tập trung dốc toàn lực cùng cháu. Từ giờ giấc, ngủ nghỉ… đều phải theo sát cu cậu từng tí một”, ông cụ 80 tuổi chia sẻ

Thứ ba, 26/06/2018 - 01:29

Bài thi tổ hợp KHTN: Đề thi gây áp lực lớn với học trò và giáo viên?
Bài thi tổ hợp KHTN: Đề thi gây áp lực lớn với học trò và giáo viên?

(Dân trí) - Không chỉ thí sinh than thở về đề thi, ngay nhiều giáo viên tại TPHCM cũng đánh giá đề thi Hoá, Sinh đều gây áp lực cho học trò. Ngay cả những thí sinh khá giỏi cũng khó đạt được mức 7- 8 điểm.

Thứ ba, 26/06/2018 - 12:54

Đề Sinh học THPT quốc gia: Phổ điểm sẽ ở 4- 6 vì xuất hiện dạng bài “hiếm gặp”
Đề Sinh học THPT quốc gia: Phổ điểm sẽ ở 4- 6 vì xuất hiện dạng bài “hiếm gặp”

(Dân trí) - Theo nhận định của nhiều giáo viên đề thi Sinh học THPT quốc gia năm nay rất hay, mức độ phân hóa cao, các câu hỏi trong đề thi có mức độ khó tăng dần và điểm sẽ không cao vì xuất hiện dạng bài “hiếm gặp”.

Thứ ba, 26/06/2018 - 11:59

Môn Hóa THPT quốc gia: Phải học lực giỏi may ra mới đạt 8 điểm
Môn Hóa THPT quốc gia: Phải học lực giỏi may ra mới đạt 8 điểm

(Dân trí) - Thầy giáo Phạm Thanh Tùng nhận định, đề thi Hóa học THPT quốc gia năm 2018, thí sinh phải đạt xếp loại học lực giỏi và hiểu bản chất vấn đề, biết đan xen giữa kiến thức cơ bản, vận dụng và vận dụng cao mới có thể đạt được điểm.

Thứ ba, 26/06/2018 - 11:33

Đề Vật lí THPT quốc gia: Kiến thức rộng, điểm phổ biến sẽ rơi vào 5 - 6
Đề Vật lí THPT quốc gia: Kiến thức rộng, điểm phổ biến sẽ rơi vào 5 - 6

(Dân trí) - Thạc sĩ Phạm Quốc Toản nhận định, nhìn chung đề Vật lí năm nay học sinh không bị “sốc” với học sinh, rất “hợp lý” với mục tiêu của kỳ thi 2 trong 1. Điểm phổ biến sẽ rơi vào 5 - 6.

Thứ ba, 26/06/2018 - 11:22

Thí sinh đánh giá đề Lý, Hóa có tính phân loại cao, đề Sinh dài
Thí sinh đánh giá đề Lý, Hóa có tính phân loại cao, đề Sinh dài

(Dân trí) - Các thí sinh cả nước vừa hoàn thành bài thi Khoa học Tự nhiên gồm 3 môn Vật lý, Hóa học, Sinh học. Nhìn chung các thí sinh đánh giá đề thi Vật lý và Hóa học có tính phân loại cao; đề Sinh hơi dài, 30 câu cuối các em không thể làm kịp...

Thứ ba, 26/06/2018 - 10:58

Đề thi và gợi ý giải môn Sinh học THPT quốc gia 2018
Đề thi và gợi ý giải môn Sinh học THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Dưới đây là đề thi và gợi ý giải môn Sinh học (thuộc bài thi Khoa học tự nhiên) mã đề 206 , 213, 223 kỳ thi THPT quốc gia 2018. Đề thi gồm 6 trang và 120 câu.

Thứ ba, 26/06/2018 - 10:46

Đề thi và gợi ý giải môn Hóa THPT quốc gia 2018
Đề thi và gợi ý giải môn Hóa THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Kết thúc môn thi Hóa học THPT quốc gia 2018, nhiều thí sinh cho biết, đề khó, nhiều câu hỏi lạ, đề có tính phân hóa cao. Dưới đây là đề thi và gợi ý giải mã đề 202, 203, 209, mời bạn đọc tham khảo.

Thứ ba, 26/06/2018 - 10:41

Đề thi và gợi ý giải môn Vật lý THPT quốc gia 2018
Đề thi và gợi ý giải môn Vật lý THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Kết thúc môn thi Vật lý THPT quốc gia 2018, nhiều thí sinh cho biết, đề ít lý thuyết, nhiều bài tập và có cả kiến thức lớp 11. Có nhiều câu hỏi, học sinh phải có kiến thức cực tốt mới làm được. Dưới đây là gợi ý giải đề thi môn Vật lý.

Thứ ba, 26/06/2018 - 10:34

TPHCM: Cả điểm thi chỉ có 1 thí sinh
TPHCM: Cả điểm thi chỉ có 1 thí sinh

(Dân trí) - Nguyên điểm thi Trường THPT Phạm Văn Sáng, huyện Hóc Môn, TPHCM trong giờ thi Bài tổ hợp Khoa học tự nhiên sáng nay 22/6 chỉ có duy nhất 1 thí sinh dự thi.

Thứ ba, 26/06/2018 - 10:14

Nữ sinh bị cưa chân với ước mơ vào trường ĐH Luật TP.HCM
Nữ sinh bị cưa chân với ước mơ vào trường ĐH Luật TP.HCM

(Dân trí) - Dù được đích thân Bộ trưởng Bộ Y tế hứa sẽ giúp em có một công việc ổn định nếu em theo học ngành y nhưng em Lê Thị Hà Vi (trường THCS&THPT Đông Du, TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) - nữ sinh bị cưa bỏ chân do sự tắc trách của bác sĩ tuyến huyện, đã lặng lẽ từ chối lời hứa của vị Bộ trưởng để đeo đuổi ước mơ vào trường ĐH Luật TP.HCM.

Thứ ba, 26/06/2018 - 10:01

ĐÁNG QUAN TÂM
Cô giáo chạy xe máy đến tận nhà đón thí sinh đi thi muộn
Cô giáo chạy xe máy đến tận nhà đón thí sinh đi thi muộn

(Dân trí) - Sau khi giám thị xướng danh mãi trong buổi thi đầu tiên mà không thấy thí sinh Hoa, các thầy cô giáo đã có cuộc trao đổi trong nháy mắt và rồi cô giáo Oanh đã nhận nhiệm vụ đưa Hoa tới điểm thi một cách nhanh chóng nhất.

Thứ ba, 26/06/2018 - 09:07

THPT quốc gia 2018: Đề thi Vật lí và Hoá học có nhiều bài tính phức tạp
THPT quốc gia 2018: Đề thi Vật lí và Hoá học có nhiều bài tính phức tạp

(Dân trí) - Môn Vật lí và Hoá học trong Bài thi Khoa học tự nhiên của kỳ thi THPT quốc gia 2018 mà thí sinh đang thi trong sáng nay được đánh giá sẽ rất khó vì theo nhiều giáo viên nhận xét nếu đề thi giống đề thi tham khảo mà Bộ GD&ĐT đã công bố trước đó.

Thứ ba, 26/06/2018 - 08:42

Sáng nay, hơn 340.000 thí sinh dự Bài thi Khoa học tự nhiên THPT quốc gia
Sáng nay, hơn 340.000 thí sinh dự Bài thi Khoa học tự nhiên THPT quốc gia

(Dân trí) - Sáng nay 26/6, cả nước có 341.576 thí sinh đăng ký dự bài thi Khoa học tự nhiên. Tổ hợp bài thi gồm 3 môn Vật lí, Hoá học, Sinh học. Thời gian làm bài thi mỗi môn là 50 phút. Thời gian chuyển tiếp giữa các môn thi thành phần trong bài thi tổ hợp rút ngắn xuống còn 10 phút (năm 2017 là 20 phút).

Thứ ba, 26/06/2018 - 07:10

Xúc động cụ ông 80 tuổi đưa đón cháu gái đi thi
Xúc động cụ ông 80 tuổi đưa đón cháu gái đi thi

(Dân trí) - Một cụ ông đã ngoài 80 tuổi, đứng lặng lẽ nhiều giờ liền đợi cháu gái trong ngày đầu tiên diễn ra kỳ thi THPT Quốc gia tại Trường THPT Quang Trung (Đà Nẵng) khiến nhiều người nhìn thấy vô cùng xúc động.

Thứ ba, 26/06/2018 - 06:30

Học kỳ doanh nghiệp - trải nghiệm thực tế và nắm bắt “cơ hội vàng”
Học kỳ doanh nghiệp - trải nghiệm thực tế và nắm bắt “cơ hội vàng”

(Dân trí) - Đào tạo kiến thức thực tiễn, trang bị kỹ năng chuyên môn để sinh viên tự tin bước vào thế giới nghề nghiệp là nhiệm vụ quan trọng của trường Đại học trong thời kỳ hội nhập hiện nay. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, phương pháp và mô hình đào tạo cũng cần có sự thay đổi mạnh mẽ.

Thứ ba, 26/06/2018 - 06:00

Gặp 1 trong 5 thí sinh đặc biệt thi phòng thi riêng ở TPHCM
Gặp 1 trong 5 thí sinh đặc biệt thi phòng thi riêng ở TPHCM

(Dân trí) - Kỳ thi THPT quốc gia năm nay, TPHCM phải bố trí 5 phòng thi riêng cho 5 trường hợp thí sinh đặc biệt không thể tự viết bài. Nguyễn Thị Minh Thư, một thí sinh khiếm thị là một trong 5 trường hợp đó.

Thứ ba, 26/06/2018 - 01:02

Nhiều thí sinh dân tộc thiểu số 6X, 7X quyết tâm vượt “vũ môn”
Nhiều thí sinh dân tộc thiểu số 6X, 7X quyết tâm vượt “vũ môn”

(Dân trí) - Tại kỳ thi THPT Quốc gia 2018 ở Hội đồng thi 33 do Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Thừa Thiên Huế chủ trì, có hàng chục thí sinh lớn tuổi là người dân tộc Pa Cô, Tà Ôi vẫn dự thi tốt nghiệp.

Thứ ba, 26/06/2018 - 12:09

Đề thi Ngữ văn: Có chấp nhận quan điểm trái chiều của thí sinh?
Đề thi Ngữ văn: Có chấp nhận quan điểm trái chiều của thí sinh?

(Dân trí) - Với tính định hướng của câu hỏi, liệu đáp án có dung nạp, chấp nhận những bài viết sâu sắc với những quan điểm trái chiều của thí sinh hay không?

Thứ hai, 25/06/2018 - 10:03

Chi 60 triệu đồng để làm 1 đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn
Chi 60 triệu đồng để làm 1 đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn

(Dân trí) - Trong nội dung hướng dẫn một số mức chi tổ chức kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 mà Bộ Tài chính gửi Bộ GD&ĐT, thống nhất mức chi tối đa không quá 60 triệu đồng cho 1 đề thi tự luận.

Thứ hai, 25/06/2018 - 09:53

Điều động 3 xe tải cảnh sát chở 75 thí sinh đi thi
Điều động 3 xe tải cảnh sát chở 75 thí sinh đi thi

(Dân trí) - Chiều 25/6, đơn vị Cảnh sát cơ động thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động phường Thủy Lương, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế đã điều động 3 xe bán tải chở 75 thí sinh đang công tác tại đơn vị đi thi THPT Quốc gia.

Thứ hai, 25/06/2018 - 07:04

Đề Toán THPT quốc gia 2018: Chuyên gia chỉ ra yếu tố lạ, gây khó cho học sinh
Đề Toán THPT quốc gia 2018: Chuyên gia chỉ ra yếu tố lạ, gây khó cho học sinh

(Dân trí) - “Ở 10 câu cuối trong đề Toán, kì thi THPT quốc gia 2018 khó và có yếu tố lạ, gây khó khăn nhiều cho học sinh”. Giáo viên Trần Mạnh Tùng, Trường THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội nhận xét ngay sau khi kết thúc môn Toán chiều nay (25/6).

Thứ hai, 25/06/2018 - 06:03

Gặp tai nạn trên đường đi, một thí sinh phải bỏ thi
Gặp tai nạn trên đường đi, một thí sinh phải bỏ thi

(Dân trí) - Chiều ngày 25/6, ông Phan Thanh Hải, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Đắk Nông cho biết, trong ngày thi thứ nhất của kỳ thi THPT Quốc gia 2018, tỉnh này có 60 lượt thí sinh vắng thi. Đặc biệt có một trường hợp phải bỏ thi do gặp tai nạn xe máy.

Thứ hai, 25/06/2018 - 05:51