Triển khai tâm lý học đường: Hiện đang là khoảng trống

Dân trí Các nhà khoa học hiện đang tập trung đánh giá, tìm hiểu các yếu tố tác động và đề xuất phương án nâng cao hiệu quả triển khai các chương trình can thiệp tâm lý giáo dục học đường. Tuy nhiên, khoa học triển khai ở Việt Nam hiện còn đang là khoảng trống.
>>Tư vấn tâm lý học đường online, học sinh tha thiết nhà trường ủng hộ
>>Rất cần sự hỗ trợ của tâm lý học đường
>>Những bước đi đầu tiên của ngành tâm lý học đường tại Việt Nam

Triển khai thiếu nền tảng: Nhiều khi gây hại

Trong lĩnh vực tâm lý giáo dục, không phải bất cứ một chương trình tác động nào cũng mang lại hiệu quả.

Nhiều chương trình được xây dựng để đáp ứng thực tế xã hội và nhu cầu của cộng đồng mà không hề dựa trên một nền tảng lý thuyết đã được chứng minh hay có bằng chứng thực nghiệm về tính hiệu quả. Điều này nhiều khi còn gây hại cho cộng đồng.

Tuy nhiên không phải bất cứ chương trình tâm lý giáo dục nào có bằng chứng cải thiện ở đầu ra so với đầu vào đều là một chương trình tiên phong, đáp ứng yêu cầu của thời đại.

Một chương trình không có kết quả đầu ra ở học sinh như kỳ vọng, chưa chắc đã là một chương trình tồi mà có thể chỉ vì nó không được triển khai tốt.

Nhưng chúng ta trước nay vẫn có thói quen chỉ nhìn nhận đến nội dung của các chương trình tâm lý giáo dục gồm những gì và kết quả đầu ra của can thiệp so với đầu vào ra sao mà không quan tâm lắm đến khía cạnh triển khai của các chương trình này.

Triển khai tâm lý học đường: Hiện đang là khoảng trống - 1

PGS. TS Trần Thành Nam, Chủ nhiệm khoa Các Khoa học Giáo dục (Trường ĐH Giáo dục - ĐHQG Hà Nội) - tác giả bài viết.

Trên thực tế, những chương trình được thực hiện trong hàng chục năm thường vẫn mang lại hiệu quả cho học sinh, đơn giản vì mọi cá nhân trong hệ thống đã quen thuộc với nó.

Cuối cùng, chương trình bị phê phán và loại bỏ, không phải vì bản thân chương trình không cấp tiến hay hiệu quả mà vì bởi chính những người thực hiện làm hỏng nó.

Trên thế giới, ngay cả với những nước có mức độ ứng dụng nhanh và mạnh bằng chứng nghiên cứu khoa học vào thực tế như Hoa Kỳ, trong 30 năm qua, chỉ có khoảng 14% các nghiên cứu trong lĩnh vực can thiệp tâm lý giáo dục được triển khai trong thực tiễn và quá trình đưa nghiên cứu vào thực tiễn phải mất đến 17 năm.

Trước thực trạng này, các nhà khoa học hiện đang tập trung vào việc đánh giá, tìm hiểu các yếu tố tác động và đề xuất phương án nâng cao hiệu quả triển khai các chương trình can thiệp tâm lý giáo dục trong trường học.

Nghiên cứu tập trung vào vấn đề này được gọi là khoa học triển khai (implementation science). Nó quan tâm chính đến những “nút cổ chai” đang cản trở việc triển khai hiệu quả các chương trình can thiệp tâm lý giáo dục, những điều kiện hoặc tiếp cận mới khiến việc triển khai chương trình dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, khoa học triển khai ở Việt Nam hiện còn đang là một khoảng trống.

Những yếu tố để chương trình hiệu quả bền vững

Để triển khai các chương trình can thiệp tâm lý giáo dục thành công trong thực tiễn, chúng ta cần tập trung nghiên cứu về khoa học triển khai cũng như kế thừa những kết quả nghiên cứu đi trước.

Ví dụ, các yếu tố tích cực ảnh hưởng tốt đến việc triển khai các chương trình can thiệp tâm lý giáo dục gồm: Sự hỗ trợ, ủng hộ của giáo viên, hiệu trưởng và các nhân viên trong trường, hỗ trợ kĩ thuật tốt…

Triển khai tâm lý học đường: Hiện đang là khoảng trống - 2

Các nhà khoa học hiện đang tập trung vào việc đánh giá, tìm hiểu các yếu tố tác động và đề xuất phương án nâng cao hiệu quả triển khai các chương trình can thiệp tâm lý giáo dục trong trường học. (Ảnh: Minh hoạ). 

Còn các yếu tố cản trở như: Thiếu tài chính, thiếu thời gian trên lớp và ở trường, đội ngũ nhân viên của trường có niềm tin tiêu cực về chương trình can thiệp, thực hiện không tuân thủ các yêu cầu của chương trình, hay nhà trường đang có những ưu tiên khác…

Để triển khai hiệu quả, trước hết cần quan tâm đến nội dung cấu trúc có tương thích với bối cảnh, thời gian có linh hoạt, liều lượng có đầy đủ để hình thành kỹ năng.

Đặc biệt, cần quan tâm đến cán bộ tập huấn có chất lượng không, người tham dự có động cơ và trình độ đáp ứng yêu cầu không, mô hình tập huấn có theo quy trình giảng lý thuyết - làm mẫu - luyện tập - chỉ dẫn phản hồi hay không, có mô hình giám sát duy trì sau tập huấn hay không.

Quan hệ nghề nghiệp cởi mở hợp tác không, có được hỗ trợ hành chính, có các quy trình chính sách giải quyết vướng mắc phát sinh phù hợp không.

Ngoài ra, các nhà quản lý trong nhà trường, giáo viên và các chuyên viên tâm lý cần hiểu được vai trò quan trọng của việc triển khai cũng như khoa học triển khai để đảm bảo chương trình có hiệu quả bền vững.

Những người thực hiện chương trình cần được tập huấn về những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình triển khai ngay ở giai đoạn chuẩn bị và bắt đầu triển khai chương trình can thiệp tâm lý giáo dục như một yêu cầu bắt buộc nếu muốn đạt được kết quả đầu ra tốt.

PGS. TS Trần Thành Nam

Chủ nhiệm khoa Các Khoa học Giáo dục (Trường ĐH Giáo dục - ĐHQG Hà Nội)

MỚI NHẤT
Chính phủ yêu cầu ĐH Quốc gia TP HCM hoàn thiện mô hình tổ chức
Chính phủ yêu cầu ĐH Quốc gia TP HCM hoàn thiện mô hình tổ chức

(Dân trí) - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức, đổi mới phương pháp quản trị và nâng cao hiệu quả hoạt động phù hợp với yêu cầu thực tế.

Thứ tư, 23/10/2019 - 07:49

Mỹ: Trường học lùi giờ vào lớp để học sinh ngủ đủ giấc
Mỹ: Trường học lùi giờ vào lớp để học sinh ngủ đủ giấc

(Dân trí) - California sẽ trở thành tiểu bang đầu tiên của nước Mỹ áp dụng thời gian bắt đầu vào học muộn ở các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông công lập. Luật được ký và thông qua bởi Thống đốc Gavin Newsom ngày 13/10 vừa qua. nhằm giúp học sinh ngủ đủ giấc.

Thứ tư, 23/10/2019 - 06:50

Vụ điều động GV ở Yên Định: Sẽ sớm xem xét trách nhiệm!
Vụ điều động GV ở Yên Định: Sẽ sớm xem xét trách nhiệm!

(Dân trí) - Liên quan đến nhiều sai phạm trong quá trình điều động, thuyên chuyển giáo viên (GV) tại huyện Yên Định (Thanh Hóa) trong thời gian vừa qua, Bí thư huyện này cho biết, đang giao cho các ban HĐND kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện và đề xuất hướng xử lý.

Thứ tư, 23/10/2019 - 01:07

Ba học sinh nhặt được của rơi trả người đánh mất
Ba học sinh nhặt được của rơi trả người đánh mất

(Dân trí) - Chiều 22/10, thông tin từ UBND xã Tam Hòa (huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) xác nhận, cơ quan này vừa trao trả tài sản bị đánh rơi cho một người dân ở địa phương.

Thứ tư, 23/10/2019 - 12:14

Khen thưởng 2 học sinh nhặt được của rơi tìm người trả lại
Khen thưởng 2 học sinh nhặt được của rơi tìm người trả lại

(Dân trí) - Sau khi nhặt được số tiền bị đánh rơi bên đường, Hoài và Lan đã nhờ người thân và tìm mọi cách để trả lại cho người đánh rơi.

Thứ ba, 22/10/2019 - 04:49

Nữ sinh đánh nhau, tung clip lên mạng: Bộ Giáo dục yêu cầu xử lý nghiêm
Nữ sinh đánh nhau, tung clip lên mạng: Bộ Giáo dục yêu cầu xử lý nghiêm

(Dân trí) - “Những hành vi của nhóm học sinh Trường THCS Lê Quý Đôn (phường Mỹ Phước, thị xã Bến Cát, Bình Dương), sẽ được đối chiếu xử lý theo quy định về gây rối trật tự công cộng, Luật An ninh mạng, Thông tư của Bộ GD&ĐT về quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục”.

Thứ ba, 22/10/2019 - 04:36

TP.HCM: Buộc thôi việc cô giáo đánh, kéo tai học trò trong clip bị quay lén
TP.HCM: Buộc thôi việc cô giáo đánh, kéo tai học trò trong clip bị quay lén

(Dân trí) - Cô giáo đánh, kéo tai học trò bị đặt camera quay lén xảy ra tại Trường tiểu học Phan Chu Trinh, Q. Tân Phú, TP.HCM bị kỷ luật với hình thức buộc thôi việc.

Thứ ba, 22/10/2019 - 04:31

Hai nữ sinh lớp 8 túm, giật tóc nhau ngay trước cổng trường
Hai nữ sinh lớp 8 túm, giật tóc nhau ngay trước cổng trường

(Dân trí) - Ngay trước cổng, giữa rất đông bạn bè, hai nữ sinh Trường THCS Hoàng Văn Thụ, quận 10, TPHCM lao vào túm tóc nhau rất phản cảm lúc trưa nay 22/10.

Thứ ba, 22/10/2019 - 02:53

Yêu cầu xác minh việc phụ huynh “tố” phải đóng tiền hỗ trợ xăng xe cho giáo viên
Yêu cầu xác minh việc phụ huynh “tố” phải đóng tiền hỗ trợ xăng xe cho giáo viên

(Dân trí) - Vấn đề lạm thu đầu năm học lại khiến dư luận phải quan tâm khi mới đây, tại Trường Tiểu học và THCS Đông Minh, huyện Đông Sơn (Thanh Hóa) rộ lên thông tin nhà trường thu tiền hỗ trợ xăng xe cho giáo viên. Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu xác minh, làm rõ.

Thứ ba, 22/10/2019 - 08:17

Hà Lan: Tranh cãi việc trường học buộc phải đóng cửa một phần sân chơi do quá ồn
Hà Lan: Tranh cãi việc trường học buộc phải đóng cửa một phần sân chơi do quá ồn

(Dân trí) - Một trường tiểu học tại Hà Lan đã buộc phải đóng cửa một phần sân chơi sau khi cư dân sống gần đó phàn nàn về tiếng ồn.

Thứ ba, 22/10/2019 - 08:03

Một học sinh xịt bình hơi cay trong lớp khiến 19 học sinh nhập viện
Một học sinh xịt bình hơi cay trong lớp khiến 19 học sinh nhập viện

(Dân trí) - Một học sinh do nghịch ngợm đã vô tình xịt bình hơi cay trong giờ học khiến gần 20 học sinh khác phải nhập viện.

Thứ ba, 22/10/2019 - 07:47

Phụ huynh “hoa mắt” với nhiều khoản tiền “xã hội hóa” sẽ đóng đầu năm học
Phụ huynh “hoa mắt” với nhiều khoản tiền “xã hội hóa” sẽ đóng đầu năm học

(Dân trí) - Trong đầu năm học mới 2019-2020, nhiều trường trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang huy động nguồn xã hội hóa để phục vụ sửa chữa cơ sở vật chất và mua sắm trang thiết bị dạy học. Chính những khoản xã hội hóa đã gây nhiều tranh cãi giữa phụ huynh và nhà trường.

Thứ ba, 22/10/2019 - 04:02

ĐÁNG QUAN TÂM
Tin “sinh viên bị cướp, rạch đùi trước cổng trường” là tin bịa đặt
Tin “sinh viên bị cướp, rạch đùi trước cổng trường” là tin bịa đặt

(Dân trí) - Mới đây, trên mạng xã hội lan truyền thông tin hai sinh viên bị một băng nhóm rạch đùi ngay khi bước xuống xe buýt tại cổng ĐH Quốc tế TP.HCM (nằm trong khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, quận Thủ Đức) khiến nhiều người hoang mang. Hôm nay trường ĐH Quốc tế TP.HCM khẳng định đó chỉ là tin bịa đặt.

Thứ hai, 21/10/2019 - 08:41

Giảng viên, sinh viên ĐH Mỏ - Địa chất khóc nghẹn trong lễ tưởng nhớ PGS.TS Lê Hải An
Giảng viên, sinh viên ĐH Mỏ - Địa chất khóc nghẹn trong lễ tưởng nhớ PGS.TS Lê Hải An

(Dân trí) - Để tỏ lòng tiếc thương vô hạn đối với PGS.TS Lê Hải An, Đảng ủy, Hội đồng trường, Ban giám hiệu trường Đại học Mỏ - Địa chất tổ chức lễ tưởng nhớ PGS.TS Lê Hải An từ 13h30 đến 14h30 ngày 21/10, tại Hội trường 300 của nhà trường.

Thứ hai, 21/10/2019 - 04:40

Giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học: Muốn trò giỏi, trước hết thầy phải tốt
Giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học: Muốn trò giỏi, trước hết thầy phải tốt

(Dân trí) - Ngày 17/10 vừa qua tại thành phố Đà Nẵng, Công ty Honda Việt Nam đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai Hội thảo tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, giáo viên tiểu học về tài liệu giáo dục “An toàn giao thông cho nụ cười trẻ thơ”.

Thứ hai, 21/10/2019 - 04:30

Một nữ sinh bị hơn chục nữ sinh đánh hội đồng
Một nữ sinh bị hơn chục nữ sinh đánh hội đồng

(Dân trí) - Hơn chục em nữ sinh mặc đồng phục lao vào đánh hội đồng một nữ sinh. Dù rất nhiều học sinh khác chứng kiến vụ việc nhưng không ai can ngăn.

Thứ hai, 21/10/2019 - 02:40

Yêu cầu trường tiểu học đình chỉ các khoản thu trái quy định
Yêu cầu trường tiểu học đình chỉ các khoản thu trái quy định

(Dân trí) - Ngày 21/10, ông Phạm Xuân Vinh - Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Krông Pắk (Đắk Lắk) cho biết đã yêu cầu trường Tiểu học Phan Đình Phùng không tổ chức thu khoản  tiền học 2 buổi như đã thông báo đầu năm học.

Thứ hai, 21/10/2019 - 12:43

“Bộ GD-ĐT chưa kiểm soát tốt quá trình chấm thi 2018”
“Bộ GD-ĐT chưa kiểm soát tốt quá trình chấm thi 2018”

(Dân trí) - “Thực tế cho thấy Bộ GD-ĐT còn chưa kiểm soát tốt toàn bộ tình hình diễn biến trong kỳ thi 2018, đặc biệt là quá trình chấm thi”, bà Nguyễn Thanh Hải - Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội nói.

Thứ hai, 21/10/2019 - 12:13

Bị chuyển lớp, nữ sinh lớp 7 nghỉ học: Đã chuyển học sinh về lớp cũ
Bị chuyển lớp, nữ sinh lớp 7 nghỉ học: Đã chuyển học sinh về lớp cũ

(Dân trí) - Nữ sinh lớp 7 tại xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc (Thanh Hóa) nghỉ học vì lý do bất ngờ bị chuyển lớp đã trở lại lớp cũ học.

Thứ hai, 21/10/2019 - 12:00

Hàng nghìn người thương tiếc đưa tiễn Thứ trưởng Lê Hải An về nơi an nghỉ cuối cùng
Hàng nghìn người thương tiếc đưa tiễn Thứ trưởng Lê Hải An về nơi an nghỉ cuối cùng

(Dân trí) - Lễ viếng thứ trưởng Lê Hải An bắt đầu từ 12 giờ 05 phút, thứ Hai ngày 21/10 (tức ngày 23 tháng 9 năm Kỷ Hợi) tại Nhà tang lễ quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Lễ truy điệu vào hồi 14 giờ 30 phút cùng ngày.

Thứ hai, 21/10/2019 - 11:51

Niềm vui và nỗi day dứt của cô giáo ở lớp học “trò qua đời, cô vẫn phải mỉm cười”
Niềm vui và nỗi day dứt của cô giáo ở lớp học “trò qua đời, cô vẫn phải mỉm cười”

(Dân trí) - Ngày 20/10, cô Kim Phấn nhận được rất nhiều lời chúc mừng với những tình cảm chân thành. Cô cảm thấy vui vui trong người khi đón nhận sự yêu mến của mọi người... và rồi cô nhận được tin nhắn "Cô ơi, bé Lâm Gia Huy mất rồi!".

Thứ hai, 21/10/2019 - 10:25

Hàng chục đứa trẻ vẫn thất học dù năm học mới đã hơn 1 tháng
Hàng chục đứa trẻ vẫn thất học dù năm học mới đã hơn 1 tháng

(Dân trí) - Những đứa trẻ trong cụm dân cư Suối Phèn (xã Quảng Hòa, huyện Đắk G’Long, tỉnh Đắk Nông) vẫn chưa được đến trường mà phải theo chân bố mẹ đi vào rừng, lên rẫy. Không đủ kiên nhẫn để chờ lớp học hoạt động, nhiều gia đình khác buộc cho con đi ở trọ cách nhà gần 20km.

Thứ hai, 21/10/2019 - 08:28

Tiễn biệt thứ trưởng Lê Hải An trí tuệ và thân thiện
Tiễn biệt thứ trưởng Lê Hải An trí tuệ và thân thiện

(Dân trí) - 12h05 phút hôm nay ngày 21/10, lễ viếng thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Hải An được tổ chức tại Nhà tang lễ quốc gia số 5 Trần Thánh Tông (Hà Nội).

Thứ hai, 21/10/2019 - 08:13

Hội thi giáo viên dạy giỏi: Đến hẹn lại lên…
Hội thi giáo viên dạy giỏi: Đến hẹn lại lên…

(Dân trí) - Đối với giáo viên, việc thi giáo viên giỏi hàng năm không còn gì xa lạ nữa, nhưng chuyện đáng bàn ở đây là mỗi khi diễn ra hội thi giáo viên dạy giỏi thì những giáo viên trong diện sẽ thi lại “ăn ngủ không yên”.

Thứ hai, 21/10/2019 - 05:02