Đảm bảo năng lực phân tích 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ mỗi năm

Dân trí Ngày 25/7, Viện Công nghệ sinh học -Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã tổ chức Lễ khai trương Trung tâm Giám định AND với mục tiêu nhằm đảm bảo năng lực phân tích 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ mỗi năm.

Tham dự sự kiện quan trong này có Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung; Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh;…

Đầu năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án 150 “Xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” (gọi tắt là Đề án 150), theo đó Viện Công nghệ sinh học – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam là một trong ba một trong đơn vị chủ chốt được giao nhiệm vụ phân tích ADN để định danh cho các mẫu hài cốt liệt sĩ, bên cạnh Viện Pháp Y Quân đội (Bộ Quốc Phòng) và Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an). Trước đó, từ năm 2000, Viện Công nghệ sinh học đã bắt đầu sử dụng ADN trong phân tích giám định hài cốt liệt sĩ ở quy mô thử nghiệm khoảng 30 mẫu/năm. Từ bước đi tiên phong này, Viện Công nghệ sinh học trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam xây dựng thành công công nghệ phân tích ADN các mẫu hài cốt và đã chuyển giao công nghệ cho các đơn vị giám định khác như Viện Pháp Y Quân đội và Viện Khoa học hình sự.

Đảm bảo năng lực phân tích 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ mỗi năm - 1
Giám định viên làm việc với mẫu thân nhân.

Tháng 7/2019 Viện Công nghệ sinh học đã hoàn thành Dự án "Đầu tư nâng cấp Trung tâm Giám định ADN hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin tại Viện Công nghệ sinh học" nhằm đảm bảo năng lực phân tích 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ mỗi năm. Khi đi vào hoạt động, Trung tâm đặt mục tiêu trở thành đơn vị hạt nhân về công nghệ tách chiết và phân tích ADN/di truyền từ các mẫu xương lâu năm, các mẫu xương cổ và hướng tới trở thành Trung tâm đào tạo nhân lực quốc tế trong giám định di truyền hình sự và di truyền cá thể.

Dự án đầu tư nâng cấp Trung tâm Giám định ADN đầu tư các hạng mục gồm tổ hợp 10 phòng sạch với các chức năng xử lý mẫu hài cốt và mẫu thân nhân, các phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu và phát triển, khu vực lưu trữ mẫu, khu vực kiểm định/kiểm chuẩn, hệ thống server và hệ thống văn phòng trên diện tích 750m2 tại Khu nghiên cứu và triển khai công nghệ Cổ Nhuế - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Đảm bảo năng lực phân tích 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ mỗi năm - 2

Tòa nhà Trung tâm giám định ADN.

Ngoài ra, Trung tâm Giám định ADN được trang bị các thiết bị phục vụ cho công việc tách chiết ADN tự động, khuếch đại và kiểm định ADN, hệ thống giải trình tự ADN thế hệ mới, hệ thống server lưu trữ và phân tích dữ liệu… Là đơn vị có thế mạnh về nghiên cứu và phát triển công nghệ, trong những năm tới ngoài việc thực hiện công tác giám định ADN thường xuyên, Trung tâm hướng tới các nghiên cứu hoàn thiện công nghệ giám định ADN hài cốt liệt sỹ dựa trên thành tựu nghiên cứu mới nhất trên thế giới, sử dụng trang thiết bị hiện đại tại thời điểm đầu tư nhằm bắt kịp trình độ giám định ADN tại các nước tiên tiến.

Đảm bảo năng lực phân tích 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ mỗi năm - 3

Ngoài hoạt động nâng cấp cơ sở vật chất, từ năm 2016, để chuẩn bị đi vào vận hành Viện Công nghệ sinh học đã cử 06 cán bộ giám định đi đào tạo tại Tổ chức Quốc tế tìm kiếm người mất tích (ICMP) tại Liên bang Bosnia và Herzegovina, và các phòng thí nghiệm tại Hamburg - Đức. Toàn bộ các cán bộ tham gia công tác giám định cũng được tham gia một loạt các chương trình đào tạo kéo dài trong 2 năm do các chuyên gia đầu ngành về di truyền hình sự của Hoa Kỳ tới Việt Nam giảng dạy.

Tới nay, cấu trúc nhân sự hoạt động của Trung tâm Giám định ADN cơ bản được hình thành và phân tách chức năng nhằm đảm bảo tính chuyên sâu trong phân tích các mẫu xương khó với số lượng và chất lượng vật liệu di truyền kém (low copy typing); phân tích các mẫu tham chiếu và xây dựng số liệu dân số (high copy typing); và nghiên cứu và phát triển công nghệ mới ứng dụng trong phân tích hài cốt liệt sĩ. Toàn bộ tổ hợp phòng thí nghiệm của cơ sở mới đã đi vào hoạt động thường quy từ tháng 7/2019 và sẽ nâng lên quy mô nhân sự và số lượng mẫu phân tích vào năm 2020.

Chuyên gia Đức hướng dẫn vận hành thiết bị ở Trung tâm Giám định ADN

Chuyên gia Đức hướng dẫn vận hành thiết bị ở Trung tâm Giám định ADN.

Theo lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, mặc dù đã đạt được những thành công bước đầu, công tác giám định ADN hài cốt liệt sĩ vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Trong suốt quá trình hoạt động giám định, Viện Công nghệ sinh học nhận thấy chất lượng và số lượng ADN của các mẫu hài cốt tỉ lệ nghịch với thời gian do xương bị phân hủy rất mạnh, kèm theo là việc nhiễm vi sinh vật và các chất ức chế. Phần lớn các mẫu hài cốt tính tới thời điểm hiện tại đều có độ tuổi từ 40 đến 100 năm. Như vậy, các đơn vị giám định đang gặp phải một thách thức vô cùng lớn từ bước đầu tiên của công việc giám định, đó là thu nhận được ADN đạt yêu cầu cho các công nghệ phân tích hiện có.

Với chất lượng mẫu giảm sút không ngừng, thời gian, công sức và kinh phí phân tích mẫu bị tăng nhiều lần so với thời điểm những năm đầu thực hiện. Không một có bất kỳ một bộ hóa chất và quy trình nào trên thị trường phù hợp với các mẫu hài cốt liệt sĩ Việt Nam do các mẫu có đặc điểm, tính chất và chất lượng khác biệt. Điều này đòi hỏi Trung tâm Giám định ADN luôn phải tối ưu và phát triển bộ các quy trình khác nhau sao cho phù hợp với các loại mẫu khác nhau, tiếp cận trình độ nghiên cứu mới trên các trang thiết bị mới, hiện đại.

“Với dự án nâng cấp Trung tâm Giám định ADN hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, Viện Công nghệ sinh học kỳ vọng sẽ vượt qua được các thách thức nêu trên, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ được giao trong Đề án 150 là phân tích 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ mỗi năm”, lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam chia sẻ.

Các mẫu hài cốt khi khai quật thu mẫu đã qua quá trình lưu giữ trong điều kiện tự nhiên nóng ẩm nhiều năm, hầu hết đã mục nát. Bởi vậy, sau một thời gian thử nghiệm, các nhà nghiên cứu ở Viện Công nghệ sinh học quyết định mẫu răng, xương ống là thích hợp vì liệt sĩ thường hy sinh lúc trẻ tuổi, răng còn tốt, nhất là răng nanh, hầu như còn nguyên vẹn sau vài chục năm chôn cất. Các phần còn lại có thể dùng được trong điều kiện hài cốt còn tương đối mới. Đây chính một quyết định sáng suốt của các nhà nghiên cứu ở Viện Công nghệ sinh học khi triển khai quy trình giám định ADN hài cốt vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Đến nay có những mẫu răng của liệt sĩ hy sinh từ những năm 40, tức là qua 70 năm chôn cất vẫn dùng để giám định được. Bên cạnh đó, do ADN trong nhân tế bào hầu như đã bị phân hủy theo thời gian, các nhà nghiên cứu cũng xác định, tách chiết ADN ty thể đối với tế bào xương, răng là cách duy nhất cho phép giám định gen hài cốt lâu năm của người Việt Nam, vì ADN ty thể mạch vòng, có hàng trăm bản trong mỗi tế bào và khá bền vững với thời gian. Các nhà nghiên cứu đã có những cải tiến kỹ thuật để đảm bảo sự ổn định của ADN ty thể được tách chiết phục vụ nhân dòng và phân tích trình tự.

Từ năm 2000-2011, Viện Công nghệ sinh học đã giám định gần 1.000 hồ sơ liệt sĩ và định danh được hơn 800 liệt sĩ. Từ năm 2011-2015, trung bình hàng năm, Viện định danh 400 mẫu hài cốt liệt sĩ. Kinh phí giám định hoàn toàn được huy động từ nguồn ngân sách nhà nước và các tổ chức xã hội và không thu phí của các gia đình thân nhân liệt sĩ.

Nguyễn Hùng

MỚI NHẤT
Tìm thấy xương đùi dài hai mét 140 triệu năm tuổi
Tìm thấy xương đùi dài hai mét 140 triệu năm tuổi

(Dân trí) - Trong quá trình khai quật tại khu vực cổ sinh vật học Angeac-Charennes ở phía tây nam nước Pháp, các nhà nghiên cứu từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia ở Paris, đã phát hiện ra một xương đùi khổng lồ.

Chủ nhật, 28/07/2019 - 05:16

Xác định nguyên nhân chính bí ẩn gây đột tử ở người trẻ
Xác định nguyên nhân chính bí ẩn gây đột tử ở người trẻ

(Dân trí) - Các nhà khoa học tại đại học tổng hợp Yale (Mỹ) đã thấy rằng các cấu trúc mô, được gọi là ma trận ngoại bào và tham gia hỗ trợ cơ học cho các tế bào, có thể đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển bệnh tim nguy hiểm, kể cả bệnh cơ tim phì đại.

Thứ bảy, 27/07/2019 - 07:22

Các nhà khoa học tìm thấy hình Đức Phật khắc trên đá ở Siberia
Các nhà khoa học tìm thấy hình Đức Phật khắc trên đá ở Siberia

(Dân trí) - Các nhà khoa học ở Kuzbass mới phát hiện ra hình Đức Phật và các hình khắc trên đá khác thuộc các thời kỳ khác nhau ở phía nam Lãnh thổ Krasnoyarsk.

Thứ bảy, 27/07/2019 - 07:09

Chó hoang châu Phi giả chết để thoát khỏi hàm sư tử
Chó hoang châu Phi giả chết để thoát khỏi hàm sư tử

(Dân trí) - Nhờ “tài diễn xuất” cùng sự xuất hiện kịp thời của đồng loại, một con chó hoang châu Phi đã thoát khỏi hàm sư tử một cách đây may mắn...

Thứ bảy, 27/07/2019 - 06:44

Loại băng dính hoạt tính mới giúp vết thương mau lành hơn
Loại băng dính hoạt tính mới giúp vết thương mau lành hơn

(Dân trí) - Thiết kế kích hoạt nhiệt dựa trên gel được lấy cảm hứng từ làn da của con người khi còn ở trong bụng mẹ.

Thứ sáu, 26/07/2019 - 04:27

Tìm thấy nhiều vàng ở 2 thành phố chìm của Ai Cập
Tìm thấy nhiều vàng ở 2 thành phố chìm của Ai Cập

(Dân trí) - Bộ Cổ vật Ai Cập vừa công bố một loạt các phát hiện mới được khai quật gần đây tại tàn tích của 2 thành phố chìm dưới nước Canopus và Heracleion, ở Vịnh Abi Qir gần Alexandria.

Thứ sáu, 26/07/2019 - 04:24

Uống quá nhiều cà phê khi mang thai có thể làm hỏng gan của em bé
Uống quá nhiều cà phê khi mang thai có thể làm hỏng gan của em bé

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu từ Đại học Vũ Hán, Trung Quốc, đã tiết lộ rằng các bà mẹ uống nhiều hơn 2 tách cà phê mỗi ngày khi mang thai có thể làm suy yếu sự phát triển của gan em bé.

Thứ sáu, 26/07/2019 - 07:24

Những người đàn ông ăn 60 gram hạt mỗi ngày có khả năng đạt cực khoái tốt hơn
Những người đàn ông ăn 60 gram hạt mỗi ngày có khả năng đạt cực khoái tốt hơn

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới của các nhà nghiên cứu từ Đại học Rovira i Virgili đã phát hiện ra rằng, tiêu thụ 60 gram hạt mỗi ngày giúp cải thiện ham muốn tình dục và chất lượng cực khoái ở nam giới.

Thứ sáu, 26/07/2019 - 07:21

Thán phục cách cá đập vỡ vỏ sò bằng… trí thông minh!
Thán phục cách cá đập vỡ vỏ sò bằng… trí thông minh!

(Dân trí) - “Vỏ quýt dày có móng tay nhọn”! Khi mà những chú sò phát triển lớp vỏ cứng để tự vệ, thì loài cá cũng biết cách sử dụng mưu mẹo để phá vỡ lớp “áo giáp” này!

Thứ sáu, 26/07/2019 - 06:50

Liệu con người có thể vận chuyển rác thải đến Mặt Trời để tiêu hủy?
Liệu con người có thể vận chuyển rác thải đến Mặt Trời để tiêu hủy?

(Dân trí) - Đã bao giờ bạn tự đặt ra câu hỏi: “Nếu Trái Đất đã không còn chỗ chứa, tại sao chúng ta không vận chuyển rác thải ra ngoài vũ trụ, thậm chí là tiêu hủy chúng bằng cách gửi thẳng đến Mặt Trời?”

Thứ sáu, 26/07/2019 - 06:49

Nhiệt độ toàn cầu cuối thế kỷ 20 tăng nhanh nhất trong 2.000 năm qua
Nhiệt độ toàn cầu cuối thế kỷ 20 tăng nhanh nhất trong 2.000 năm qua

Tốc độ tăng nhiệt trên thế giới vào cuối thế kỷ 20 nhanh hơn bất kỳ thời gian nào trong vòng 2.000 năm qua. Đây là kết quả nghiên cứu được công bố ngày 24/7.

Thứ năm, 25/07/2019 - 07:28

Sự nóng lên toàn cầu đang gắn liền với một dịch bệnh mới?
Sự nóng lên toàn cầu đang gắn liền với một dịch bệnh mới?

(Dân trí) - Sự lây lan nhanh chóng một dạng nấm candida mới trên toàn thế giới có thể là do nhiệt độ tăng liên tục trên Trái đất trong nửa thế kỷ qua. Điều này cho thấy các dịch bệnh khác của bệnh nấm có thể đe dọa loài người.

Thứ năm, 25/07/2019 - 07:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Ô nhiễm không khí có liên quan đến chỉ số IQ thấp hơn ở trẻ em
Ô nhiễm không khí có liên quan đến chỉ số IQ thấp hơn ở trẻ em

(Dân trí) - Các phụ nữ mang thai tiếp xúc, sinh sống trong môi trường có mức độ ô nhiễm không khí cao có thể sinh con có IQ thấp hơn.

Thứ năm, 25/07/2019 - 10:08

Ăn thức ăn cay mỗi ngày có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ cao
Ăn thức ăn cay mỗi ngày có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ cao

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu từ Đại học Nam Úc và Đại học Qatar đã phát hiện ra rằng, những người ăn thức ăn cay mỗi ngày có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ cao hơn so với bình thường.

Thứ năm, 25/07/2019 - 06:02

Báo cáo đặc biệt: Tương lai của Bắc Cực
Báo cáo đặc biệt: Tương lai của Bắc Cực

(Dân trí) - Các quốc gia bất ngờ chạy đua để giành quyền kiểm soát đáy biển và khai thác các nguồn tài nguyên ở khu vực phía Bắc đang tan băng nhanh chóng.

Thứ năm, 25/07/2019 - 05:57

Khoa học cùng với bé: Mặt Trời đứng im hay cũng tự xoay quanh mình như Trái Đất?
Khoa học cùng với bé: Mặt Trời đứng im hay cũng tự xoay quanh mình như Trái Đất?

(Dân trí) - Câu trả lời là có, Mặt Trời có xoay quanh chính nó. Thực tế là tất cả mọi vật trong vũ trụ đều xoay. Một số vật thể xoay nhanh hơn, một số chậm hơn Mặt Trời, mà một số khác nữa thậm chí lại xoay theo chiều ngược.

Thứ năm, 25/07/2019 - 05:45

Không chỉ đơn giản là vụt tắt, Mặt Trời sẽ chết theo cách ấn tượng hơn nhiều!
Không chỉ đơn giản là vụt tắt, Mặt Trời sẽ chết theo cách ấn tượng hơn nhiều!

(Dân trí) - Theo ước tính của các nhà khoa học, Mặt Trời sẽ chết sau khoảng 5 tỷ năm nữa, và cách quả cầu lửa khổng lồ này kết thúc cuộc đời của mình sẽ khiến bạn phải bất ngờ!

Thứ năm, 25/07/2019 - 05:33

Tăng thêm 3 bậc, chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam vươn lên đứng thứ 3 ASEAN
Tăng thêm 3 bậc, chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam vươn lên đứng thứ 3 ASEAN

(Dân trí) - Ngày 24/7, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) vừa công bố Báo cáo về xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2019. Việt Nam tiếp tục cải thiện vị trí, tăng 3 bậc lên lên vị trí 42 trên 129 quốc gia/nền kinh tế được xếp hạng so với năm 2018.

Thứ tư, 24/07/2019 - 07:06

Phát hiện “ngọc vũ trụ” 3 triệu năm tuổi ở Mỹ
Phát hiện “ngọc vũ trụ” 3 triệu năm tuổi ở Mỹ

(Dân trí) - Chất liệu của những viên “ngọc vũ trụ” được cho có nguồn gốc từ các vụ va chạm thiên thạch và sau đó được những con trai cổ đại “ngậm” thành hóa thạch ở Florida.

Thứ tư, 24/07/2019 - 07:04

Khoa học cùng với bé: Vì sao một số người hay suy nghĩ, lo lắng nhiều hơn những người khác?
Khoa học cùng với bé: Vì sao một số người hay suy nghĩ, lo lắng nhiều hơn những người khác?

(Dân trí) - Có thể bạn cho rằng có những người chẳng bao giờ phải lo lắng. Nhưng sự thật không như vậy. Tất cả mọi người đều lo lắng về những việc khác nhau và vào những thời điểm khác nhau. Lo lắng ít thôi là điều hoàn toàn bình thường và tốt cho sức khỏe.

Thứ tư, 24/07/2019 - 06:58

Chỉ dẫn cách thức giản đơn để ngủ ngon
Chỉ dẫn cách thức giản đơn để ngủ ngon

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu từ đại học tổng hợp Texas xác minh được rằng ta có thể ngủ nhanh hơn và chất lượng giấc ngủ được cải thiện đáng kể nếu trước khi nghỉ đêm 90 phút hãy tắm với nước có nhiệt độ 40-43°C.

Thứ tư, 24/07/2019 - 06:45

10 khung cảnh ấn tượng nhất của Trái Đất khi nhìn từ vũ trụ
10 khung cảnh ấn tượng nhất của Trái Đất khi nhìn từ vũ trụ

(Dân trí) - Không phải sông Thames, tháp Eiffel hay Kim tự tháp, đây mới thực sự là những khung cảnh kỳ vĩ nhất của Trái Đất, khi bạn chiêm ngưỡng nó từ vũ trụ.

Thứ tư, 24/07/2019 - 06:15

Bạch tuộc đại chiến với loài tôm có cú đấm nhanh như đạn bắn, ai sẽ chiến thắng?
Bạch tuộc đại chiến với loài tôm có cú đấm nhanh như đạn bắn, ai sẽ chiến thắng?

(Dân trí) - Bạch tuộc sở hữu đến tám xúc tu cùng chiếc mỏ có nọc độc và có thể xuyên thủng các lớp vỏ cứng. Trong khi đó, đối thủ của nó – tôm tít – dù nhỏ con hơn nhiều nhưng lại nắm giữ cú đấm với tốc độ tương đương một viên đạn!

Thứ tư, 24/07/2019 - 06:14

Chính phủ ủng hộ GS Trần Thanh Vân làm khoa học với tinh thần tích cực nhất
Chính phủ ủng hộ GS Trần Thanh Vân làm khoa học với tinh thần tích cực nhất

(Dân trí) - Tại buổi làm việc với tỉnh Bình Định hôm qua (22/7), Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan sớm cho ý kiến về cơ chế miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất với dự án “Khu đô thị Khoa học và Giáo dục Quy Hòa” của GS Trần Thanh Vân.

Thứ ba, 23/07/2019 - 10:19