Luận bàn về kinh tế chia sẻ: Điểm Việt Nam đang làm ngược Thái Lan, Hàn Quốc...

Dân trí Nhiều năm nay, trong chuỗi giá trị sản xuất phân phối tiêu thụ, việc chia sẻ lợi ích giữa các khâu trong chuỗi giá trị đó còn bất hợp lý, nhất là nhóm hàng nông sản thực phẩm...
>>Uber, Zalo... Thức tỉnh ngàn tỷ cùng kinh tế chia sẻ

Luận bàn về kinh tế chia sẻ: Điểm Việt Nam đang làm ngược Thái Lan, Hàn Quốc... - 1

Chính phủ mới đây đã phê duyệt Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc mới đây đã ký Quyết định phê duyệt Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ với mục tiêu đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa các doanh nghiệp kinh doanh theo mô hình kinh tế chia sẻ và kinh tế truyền thống.

Vấn đề này là khá mới mẻ đối với kinh tế Việt Nam và doanh nghiệp Việt Nam, nhưng đối với các nước phát triển thì họ đã thực hiện được nhiều năm nay và mang lại những kết quả đáng khích lệ.

Cụ thể theo nghiên cứu của công ty kiểm toán PwC thì chỉ riêng 5 lĩnh vực là du lịch, vận tải, tài chính, nhân lực và dịch vụ video trực tuyến ca nhạc, khi ứng dụng mô hình này làm tăng doanh thu toàn cầu từ 15 tỷ USD năm 2014 và dự báo lên 335 tỷ USD năm 2025.

Trên thế giới hiện đang có đang nhiều thành công về nền kinh tế chia sẻ, có thể lấy ví dụ ở Trung Quốc, theo trang tin ECNS của nước này thì quy mô của nền kinh tế chia sẻ đạt mức 152,8 tỷ USD trong năm 2015.

Tại Mỹ, tổng giá trị các công ty tham gia mô hình này đạt 463,9 tỷ USD, chiếm hơn 3% GDP.

Ở Việt Nam thì sao? Kinh tế chia sẻ mới xuất hiện một vài năm gần đây, chúng ta đang có cơ hội để thu lợi nhuận, hưởng lợi từ xu hướng phát triển nền kinh tế chia sẻ.

Theo khảo sát, thì cứ 4 người Việt Nam được hỏi thì có 3 người cho biết họ thích ý tưởng về mô hình này và 76% người cho biết sẵn sàng sử dụng các sản phẩm của nền kinh tế chia sẻ.

Kinh tế chia sẻ sẽ tạo cơ hội cho 1 phong trào kinh doanh mới, mở ra cơ hội dựa trên nền tảng số ứng dụng công nghệ 4.0.

Thị trường sẽ cạnh tranh hơn, các loại hình dịch vụ sẽ đa dạng hơn, trước hết mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, đồng thời mở ra cơ hội đầu tư cho người lao động; kinh tế chia sẻ còn làm tăng thu nhập, tiết kiệm tài nguyên, tận dụng tối đa công suất những tài sản dư thừa, bảo vệ môi trường, giảm các chi phí giao dịch trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Kinh doanh chia sẻ sẽ thúc đẩy hệ sinh thái, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp ở Việt Nam cho hiện nay và trong tương lai.

Mặt khác, nó cũng tạo ra cơ hội cho việc cải cách bộ máy hành chính theo hướng Chính phủ số và cải cách thể chế nhằm phát triển ngành kinh tế số trong thời đại công nghiệp 4.0.

Một số ví dụ cụ thể ở Việt Nam khi thực hiện kinh tế chia sẻ cho ta thấy: (Theo số liệu của Grant Thomton) năm 2016, dịch vụ AIR B&B (chia sẻ phòng lưu trú) chỉ có 6500 căn hộ thì tới năm 2017, nguồn cung đã tăng lên 16.000 căn, gấp 2,5 lần, chủ yếu ở HN và TP.HCM.

Mô hình này kéo theo hàng loạt các start up cho dịch vụ cho thuê phòng trực tuyến tại VN như Luxstay, Homestay…

Kinh tế chia sẻ đã tận dụng lợi thế của công nghệ để tiếp cận với số lượng lớn khách hàng và kéo chi phí xuống thấp hơn.

Tuy nhiên nhiều chuyên gia cũng đã lên tiếng cảnh báo về những mặt trái của nền kinh tế chia sẻ, đó là: muốn xây dựng nền kinh tế chia sẻ, điều kiện tiên quyết là phải xây dựng mối quan hệ đối tác tin cậy, sòng phẳng, cùng trên một con thuyền, cùng gắn kết và có lòng tin lẫn nhau, chỉ cần một mắt xích không thực hiện đúng vai trò của mình thì toàn bộ hệ thống có thể bị sụp đổ.

Ngoài ra, các chuyên gia và học giả trong nước có nhiều nhận định về người VN, đó là chưa có nhiều người có tư duy chia sẻ, mà vẫn vì lợi ích cá nhân và cục bộ nhiều hơn, chưa lo lợi ích lâu dài.

Các doanh nghiệp cho đến nay đều chưa được trang bị kiến thức cơ bản về nền kinh tế đặc thù để nhận thức một cách tự giác theo tư duy tiên tiến đó, nếu xuất phát từ tính cấu kết cộng đồng yếu và kỉ luật thị trường kém bền vững, sẽ làm cho sự phát triển kinh tế chia sẻ ở nước ta khó phát triển nhanh và bền vững.

Một số ví dụ cụ thể cho thấy, việc kết nối giữa khách hàng và tài xế Grab, khi hệ thống vận hành hiệu quả thì về nguyên tắc, lợi ích của các bên đều tăng lên.

Tuy nhiên, nhiều hình ảnh lái xe Grab “mặc cả” với khách hàng một cách công khai, tắt ứng dụng đi, phần phí đáng lẽ hãng Grab được hưởng thì được 2 bên “cưa đôi”.

Như vậy dẫn tới kế hoạch vận chuyển hành khách bị giảm, lái xe thu nhập được tăng lên một cách bất hợp pháp, còn doanh nghiệp chủ quản ứng dụng công nghệ thì không được đồng nào.

Có lẽ phải giải quyết vấn đề văn hóa, pháp luật và kỉ cương trước khi phát triển mạnh mẽ mô hình này ở nước ta. Cần khen thưởng thích đáng và xử phạt nghiêm minh, đó là giải pháp chính để hoạt động kinh tế chia sẻ đi vào nề nếp.

Trong quyết định của Thủ tướng Chính phủ có giao nhiệm vụ cho Bộ Công Thương là : “Cần nghiên cứu phát triển mô hình kinh tế chia sẻ nhằm thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững”.

Hiểu rộng ra về sự chỉ đạo này cho ta thấy, kinh tế chia sẻ không chỉ là sử dụng công nghệ 4.0 để tận dụng những tiềm năng nhàn rỗi một cách hiệu quả hơn những tài sản đang dư thừa một cách tương đối để tăng thêm doanh thu, lợi nhuận cho các cá nhân, tổ chức doanh nghiệp và cho ngân sách nhà nước.

Kinh tế chia sẻ còn nhằm thúc đẩy sản xuất và kích thích tiêu dùng một cách tiết kiệm, hiệu quả. Nhận thức đầy đủ về nền kinh tế chia sẻ từ người dân đến doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và các cơ quan quản lý nhà nước để có những hành động thiết thực đem lại hiệu quả cho từng thành viên trong chuỗi sản xuất, phân phối và tiêu thụ ở thị trường nội địa Việt Nam là hết sức cần thiết.

Nhiều năm nay, trong chuỗi giá trị sản xuất phân phối tiêu thụ, việc chia sẻ lợi ích giữa các khâu trong chuỗi giá trị đó còn bất hợp lý, nhất là nhóm hàng nông sản thực phẩm; người sản xuất làm ra của cải vật chất, hầu hết được thụ hưởng một tỷ trọng lợi nhuận nhỏ và thiệt thòi, nhóm trung gian thương lái xuất khẩu và bán lẻ hưởng phần lớn những lợi nhuận trong chuỗi giá trị.

Đó là điều mà Việt Nam đang làm ngược lại Thái Lan, Hàn Quốc và một số nước khác.

Ví dụ ở Thái Lan, người trồng mía được hưởng 70% lợi nhuận sau thuế, còn các khâu lưu thông phân phối, xuất khẩu hưởng 30%. Thực tế ở VN đang phân phối ngược lại theo tỷ lệ 30% cho người sản xuất nông nghiệp, còn khoảng 70% thuộc về khâu phân phối lưu thông bán lẻ và xuất khẩu trên thị trường.

Người sản xuất vừa thiếu thông tin thị trường, vừa hay bị ép cấp, ép giá, thua thiệt đủ bề mà chưa có giải pháp nào tháo gỡ được.

Từng có những đề xuất “Cần phân phối lại lợi nhuận của chuỗi giá trị đang bị phân phối bất hợp lý đó, hoặc phải luật hóa việc phân phối lợi nhuận trong ngành sản xuất và phân phối những sản phẩm nông nghiệp ở VN, sao cho trước hết người sản xuất có lợi nhuận hợp lý, từ đó mới có thể thúc đẩy sản xuất và phục vụ tiêu dùng xã hội.”

Tình trạng nay trồng mai bỏ, nay nuôi con này, mai nuôi con khác trong sản phẩm nông nghiệp ở nước ta đã diễn ra trong nhiều năm là một biểu hiện của ngành kinh tế chưa được chia sẻ một cách đúng mức.

Việc này sẽ dẫn tới việc kìm hãm sản xuất phát triển, ách tắc lưu thông phân phối ở thị trường nội địa và xuất khẩu. Như vậy mục tiêu mà Chính phủ đề ra cho ngành Công Thương sẽ không đạt được hiệu quả như mong muốn.

Đất nước chúng ra đang hướng tới một nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước, phát triển các ngành kinh tế, trong đó có sự phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn do sự tác động của kinh tế chia sẻ, chắc chắn trong thời gian tới và những năm tiếp theo, mô hình này sẽ được khẳng định và tạo lập một môi trường kinh doanh sản xuất bình đẳng, công khai, minh bạch, có sự quản lý của nhà nước ở tất cả các ngành kinh tế trong cả nước trong năm 2019 và những năm tiếp theo góp phần vào nhiệm vụ vào nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của đất nước...

Vũ Vinh Phú – Chuyên gia kinh tế

Luận bàn về kinh tế chia sẻ: Điểm Việt Nam đang làm ngược Thái Lan, Hàn Quốc... - 2
MỚI NHẤT
Thời kỳ vàng son, ô tô Việt cơ hội đại hạ giá
Thời kỳ vàng son, ô tô Việt cơ hội đại hạ giá

Thị trường ô tô Việt Nam sắp bước vào “thời kỳ vàng son” bởi tỷ lệ sở hữu xe tăng nhanh. Nếu không nắm bắt được thời cơ sẽ bị xe nhập khẩu thôn tính, cơ hội để phát triển công nghiệp ô tô không còn.

Thứ ba, 27/08/2019 - 06:07

Xoá hàng chục nghìn tỷ đồng nợ thuế: Đề xuất lập hội đồng tư vấn để tránh "nhập nhèm"
Xoá hàng chục nghìn tỷ đồng nợ thuế: Đề xuất lập hội đồng tư vấn để tránh "nhập nhèm"

(Dân trí) - Các đại biểu Quốc hội đề xuất phải thành lập Hội đồng tư vấn xóa nợ thuế, vì làm “một gói” với số tiền không nhỏ nên cần đảm bảo minh bạch, công khai.

Thứ ba, 27/08/2019 - 06:00

Thương chiến leo thang nhưng vốn ngoại vào Việt Nam đang giảm và ngày càng "teo tóp"
Thương chiến leo thang nhưng vốn ngoại vào Việt Nam đang giảm và ngày càng "teo tóp"

(Dân trí) - Cục Đầu tư nước ngoài vừa công khai số liệu thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 8 tháng đầu năm 2019, theo đó lượng vốn đăng ký mới vào Việt Nam đạt 22,6 tỷ USD giảm hơn 1,7 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Đáng lo quy mô vốn/dự án ngày càng nhỏ đi, khiến chúng ta ít cơ cơ hội có những dự án có số vốn lớn hàng trăm triệu USD đến hàng tỷ USD.

Thứ hai, 26/08/2019 - 07:15

Hai tháng lãi 400 triệu đồng, mỗi năm chỉ chờ 1 mùa kiếm đậm
Hai tháng lãi 400 triệu đồng, mỗi năm chỉ chờ 1 mùa kiếm đậm

Các loại bánh trung thu xách tay có giá tiền triệu đang được rao bán tràn ngập thị trường, có loại giá tới 6,5 triệu đồng/hộp vẫn được nhiều người đặt mua. Nhờ đó, qua một mùa, có người thu lãi vài trăm triệu đồng.

Thứ hai, 26/08/2019 - 06:32

7 điều đặc biệt về gói giải pháp “Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ”
7 điều đặc biệt về gói giải pháp “Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ”

(Dân trí) - Đây là gói giải pháp tài chính hữu hiệu dành cho các doanh nghiệp nhỏ mong muốn mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai, 26/08/2019 - 04:30

Phó Thủ tướng: Chỉ 6% vốn ngoại ở Việt Nam dùng công nghệ Mỹ, EU
Phó Thủ tướng: Chỉ 6% vốn ngoại ở Việt Nam dùng công nghệ Mỹ, EU

(Dân trí) - "Số lượng dự án có công nghệ tiên tiến, hiện đại, công nghệ nguồn từ Hoa Kỳ và Châu Âu còn thấp (6%), chủ yếu là công nghệ trung bình (80%), trong đó xuất xứ từ Trung Quốc là 30 đến 40%", khẳng định của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ về thu hút vốn đầu tư nước ngoài mới đây.

Thứ hai, 26/08/2019 - 03:31

Forbes: Vinh danh Techcombank Top 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam
Forbes: Vinh danh Techcombank Top 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam

(Dân trí) - Vừa qua, Forbes Việt Nam công bố và vinh danh Ngân hàng Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) trong danh sách 50 Công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam. Theo đó, Ngân hàng Techcombank xếp thứ thứ 2 trong hệ thống, xếp thứ 5 trong toàn danh sách về lợi nhuận sau thuế, và đứng thứ 6 trên thị trường chứng khoán.

Thứ hai, 26/08/2019 - 02:59

Hàng cây sưa quý ở Hà Nội bất ngờ rụng lá sau khi từ chối bán
Hàng cây sưa quý ở Hà Nội bất ngờ rụng lá sau khi từ chối bán

Hàng cây sưa quý tại đường Hoàng Quốc Việt bất ngờ rụng lá dày đặc sau khi người dân từ chối bán cho 1 nhóm người đến hỏi mua.

Thứ hai, 26/08/2019 - 02:08

Tháo chạy khỏi chứng khoán vì thương chiến Mỹ - Trung Quốc leo thang
Tháo chạy khỏi chứng khoán vì thương chiến Mỹ - Trung Quốc leo thang

(Dân trí) - Thị trường chứng khoán Việt Nam ngay khi mở phiên giao dịch sáng nay (26/8) đã chứng kiến làn sóng bán tháo mạnh mẽ khiến VN-Index gần như rơi thẳng đứng.

Thứ hai, 26/08/2019 - 01:54

Rót tiền tỷ vào trái phiếu doanh nghiệp địa ốc, coi chừng "mật ngọt chết ruồi"
Rót tiền tỷ vào trái phiếu doanh nghiệp địa ốc, coi chừng "mật ngọt chết ruồi"

(Dân trí) - Việc các đại lý phát hành chuyển hướng bán trái phiếu doanh nghiệp địa ốc sang cho các nhà đầu tư cá nhân trong thời gian gần đây tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản chưa phục hồi vững chắc.

Thứ hai, 26/08/2019 - 01:00

Cao tốc nghìn tỷ Trung Lương - Mỹ Thuận “vỡ” tiến độ vì… “kiệt cùng” vốn!
Cao tốc nghìn tỷ Trung Lương - Mỹ Thuận “vỡ” tiến độ vì… “kiệt cùng” vốn!

(Dân trí) - Trước sự thiếu vốn trầm trọng tại Dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận, đại diện nhà đầu tư cho biết những vướng mắc này đã “vượt ra khỏi khả năng của doanh nghiệp dự án” và “vượt ra khỏi sức chịu đựng của các nhà thầu”, vì vậy họ buộc phải đưa ra một kế hoạch dừng dự án.

Thứ hai, 26/08/2019 - 01:00

Cát Bà – Hành trình từ điểm đến du lịch tới “điểm nóng” đầu tư
Cát Bà – Hành trình từ điểm đến du lịch tới “điểm nóng” đầu tư

(Dân trí) - Flamingo Cát Bà Beach Resort với những trải nghiệm nghỉ dưỡng và giải trí đẳng cấp xuất hiện tại Cát Bà đã khiến đảo ngọc bừng sáng trên bản đồ du lịch và mở ra những kênh đầu tư sinh lời bền vững

Thứ hai, 26/08/2019 - 01:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Cơ hội mới với các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam
Cơ hội mới với các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam

(Dân trí) - Diễn ra vào cuối tháng 8, hội chợ XNK Quảng Đông 2019 sẽ đem lại nhiều cơ hội hợp tác, xúc tiến thương mại giữa các doanh nghiệp Trung Quốc và Việt Nam.

Thứ hai, 26/08/2019 - 11:00

Mất trộm lan Phi Điệp đột biến 5 cánh trắng 2 tỷ "rúng động" Phú Thọ
Mất trộm lan Phi Điệp đột biến 5 cánh trắng 2 tỷ "rúng động" Phú Thọ

Anh Thảo cho rằng có người trình báo thì nhóm trộm mới có thể biết được những giò lan giá trị trong vườn nhà mình.

Thứ hai, 26/08/2019 - 10:09

Trúng xe Honda CR-V cùng nghìn quà tặng từ VietinBank
Trúng xe Honda CR-V cùng nghìn quà tặng từ VietinBank

(Dân trí) - Từ ngày 26/8/2019 đến ngày 15/11/2019, VietinBank triển khai chương trình khuyến mãi (CTKM) “Giao dịch nhận quà - Du lịch thả ga” dành cho khách hàng (KH) cá nhân gửi tiền tiết kiệm, chi tiêu thẻ, giao dịch qua iPay… Tổng trị giá giải thưởng lên đến 9 tỷ đồng.

Thứ hai, 26/08/2019 - 09:58

Dùng máy dò kim loại, cặp vợ chồng đào được 2.600 đồng tiền cổ trị giá hơn 140 tỷ đồng
Dùng máy dò kim loại, cặp vợ chồng đào được 2.600 đồng tiền cổ trị giá hơn 140 tỷ đồng

(Dân trí) - Một cặp vợ chồng săn lùng kho báu đã đào được một kho tiền bạc cổ có niên đại từ năm 1066 - trị giá tới 5 triệu bảng Anh (hơn 140 tỷ đồng)

Thứ hai, 26/08/2019 - 09:37

Du lịch Thừa Thiên Huế bứt phá nhờ các dự án lớn
Du lịch Thừa Thiên Huế bứt phá nhờ các dự án lớn

(Dân trí) - Bên cạnh chính sách phát triển du lịch của Nhà nước, Thừa Thiên Huế đang nhận được lợi thế lớn từ các dự án đầu tư của các doanh nghiệp tư nhân.

Thứ hai, 26/08/2019 - 08:00

Thương chiến Mỹ-Trung "leo thang", giá vàng SJC vọt lên mốc 43,2 triệu đồng/lượng
Thương chiến Mỹ-Trung "leo thang", giá vàng SJC vọt lên mốc 43,2 triệu đồng/lượng

(Dân trí) - Biến động mạnh theo giá vàng thế giới, giá vàng SJC đã tăng lên mức 43,2 triệu đồng/lượng vào phiên giao dịch sáng nay 26/8. Dù giá vàng SJC tăng mạnh nhưng lực mua trên thị trường lại khá yếu, thậm chí xu hướng bán vàng ra từ người dân nhiều hơn.

Thứ hai, 26/08/2019 - 07:24

Cuộc đua hiếm có, đại gia ngoại bị tỷ phú Việt gạt "ra rìa"
Cuộc đua hiếm có, đại gia ngoại bị tỷ phú Việt gạt "ra rìa"

Điểm nóng tuần qua là hàng loạt thông tin liên quan tới các hãng hàng không đang trong quá trình thành lập. Đứng sau các hãng này đều là các ông lớn như tỷ phú Vingroup, Thiên Minh, Vietravel...

Thứ hai, 26/08/2019 - 06:31

Tổng thống Donald Trump hối tiếc vì đã không áp thuế cao hơn đối với Trung Quốc
Tổng thống Donald Trump hối tiếc vì đã không áp thuế cao hơn đối với Trung Quốc

(Dân trí) - “Tổng thống Donald Trump hối hận vì đã không tăng thuế cao hơn đối với hàng hóa Trung Quốc vào tuần trước”, Nhà Trắng cho biết vào Chủ nhật

Thứ hai, 26/08/2019 - 06:20

Doanh nghiệp “hô biến” 5 container phế liệu thành gốm đất nung bị phát hiện
Doanh nghiệp “hô biến” 5 container phế liệu thành gốm đất nung bị phát hiện

(Dân trí) - Công ty Đức Minh khai 5 container hàng là gốm đất nung mới 100% có mức thuế xuất khẩu là 0%. Thế nhưng, do nghi vấn nên cơ quan hải quan đã kiểm tra và phát hiện bên trong toàn là phế liệu phải chịu thuế xuất khẩu là 25%.

Thứ hai, 26/08/2019 - 06:00

Cơ quan Thuế nói gì về vụ bắt tạm giam cán bộ thuế gây thất thoát 6,6 tỉ đồng?
Cơ quan Thuế nói gì về vụ bắt tạm giam cán bộ thuế gây thất thoát 6,6 tỉ đồng?

Cơ quan thuế đã có thông tin phản hồi chính thức về vụ việc Công an Quận 12 Thành phố Hồ Chí Minh bắt tạm giam bà Trương Thị Thu Thủy, công chức Chi cục Thuế Quận 12.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 07:54

Hải quan TPHCM khởi tố doanh nghiệp xuất khẩu gỗ gian lận thuế
Hải quan TPHCM khởi tố doanh nghiệp xuất khẩu gỗ gian lận thuế

(Dân trí) - Công ty Tín Tạo Thành Nghiệp khai thanh gỗ cao su xẻ là thanh gỗ cao su ghép ngang và dọc đã bào nhẵn, sấy khô để trốn số thuế phải nộp là 111 triệu đồng.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 07:05

“Nóng” yêu cầu của Bộ Chính trị về an ninh của các dự án đầu tư nước ngoài
“Nóng” yêu cầu của Bộ Chính trị về an ninh của các dự án đầu tư nước ngoài

(Dân trí) - Nghị quyết số 50-NQ/TW do Bộ Chính trị mới ban hành đã nhấn mạnh các hiện tượng chuyển giá, đầu tư "chui", đầu tư "núp bóng" ngày càng tinh vi và có xu hướng gia tăng. Giáo sư Nguyễn Mại lưu ý: trên thế giới, không nước nào không gắn hoạt động đầu tư với hoạt động gián điệp để khai thác thông tin từ các nước rồi làm lợi cho quốc gia mình.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 12:45