Nên bỏ hẳn việc xét xử lưu động

Các chuyên gia ủng hộ kiến nghị bỏ chỉ tiêu xét xử lưu động, thậm chí tiến tới bỏ hẳn xử lưu động vì lợi bất cập hại.

Nên bỏ hẳn việc xét xử lưu động - 1

Ngày 6-11, tại phiên họp Quốc hội, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình đã kiến nghị Quốc hội xem xét bỏ quy định về chỉ tiêu tổ chức các phiên tòa xét xử lưu động quy định tại Nghị quyết số 37/2012/QH13 của Quốc hội. Theo đó, trong điều kiện khoa học công nghệ và truyền thông phát triển như hiện nay, cùng với nhiều nguyên tắc tiến bộ được ghi nhận trong hiến pháp và luật hiện hành thì việc xử lưu động không còn phù hợp.

Tự tử vì xấu hổ trước phiên xử lưu động

Ngày 20-12-2013, TAND huyện Phú Ninh, Quảng Nam ra quyết định sẽ xét xử lưu động vụ án cưỡng đoạt tài sản đối với bị cáo Nguyễn Thanh Kỳ. Trước đó, bị cáo này đã tích cực khắc phục hậu quả, thành khẩn khai báo và đã được cơ quan tố tụng cho tại ngoại chờ ngày xét xử.

Một ngày trước phiên xử lưu động, UBND xã nơi Kỳ cư trú và sẽ diễn ra việc xét xử đã thông báo rộng rãi trên hệ thống truyền thanh về việc xét xử để bà con đến xem. Do xấu hổ, rồi áp lực từ gia đình, người thân, ngay đêm đó Kỳ đã uống thuốc độc tự tử. Hậu quả là Kỳ đã tử vong ngay trước phiên xử lưu động mà tòa án dự kiến.

Theo các chuyên gia, không phủ nhận tác dụng của việc xét xử lưu động là tuyên truyền và giáo dục pháp luật bởi thu hút nhiều người dân tham dự. Có điều mặt trái của nó là gây tâm lý hoang mang, lo lắng, xấu hổ cho bị cáo, có khả năng khó hòa nhập cộng đồng hơn sau khi phải chấp hành án.

Một thẩm phán đang công tác kể rằng từng có rất nhiều người sau khi nhận quyết định đưa vụ án ra xét xử lưu động đã làm đơn tha thiết xin được xử tại phòng xử của tòa án. Họ lo ngại ảnh hưởng đến tâm lý, danh dự của người thân, sợ gia đình họ bị chòm xóm dị nghị, đồn đoán. Do đó đề xuất của chánh án TAND Tối cao là hợp lý.

Nên bỏ hẳn việc xét xử lưu động - 2

Chuyên gia cho rằng lợi ích từ những phiên xử lưu động ít hơn hệ quả của nó. Ảnh minh họa: T.TÙNG

Nên bỏ hẳn

Theo ĐBQH Nguyễn Đức Sáu (nguyên Chánh Tòa Hình sự TAND TP.HCM), không chỉ đề xuất bỏ chỉ tiêu xét xử lưu động mà cần hạn chế thấp nhất rồi tiến tới bỏ hẳn việc này. Ưu điểm về hiệu quả tuyên truyền, phổ biến giáo dục, răn đe phòng ngừa thì đã rõ nhưng để lại nhiều hệ quả.

Mỗi năm trung bình ngành tòa án tổ chức xét xử khoảng 3.000 vụ án lưu động. Hầu hết vụ án được đưa ra xét xử lưu động là các vụ án về các tội ma túy, mại dâm, giết người, cố ý gây thương tích, chống người thi hành công vụ, cướp tài sản, trộm cắp tài sản. Việc xét xử lưu động là một tiêu chí chấm điểm thi đua và là một nhiệm vụ được lãnh đạo TAND Tối cao quan tâm phân bổ kinh phí. Có một số nơi vì chỉ tiêu mà đã đưa các vụ có người chưa thành niên ra xét xử lưu động. Điều này là không đúng chính sách xử lý với người chưa thành niên phạm tội.

Về chuyên môn, xét xử tại trụ sở sẽ giúp HĐXX tâm lý thoải mái, bình tĩnh, đưa ra phán quyết chính xác hơn. Trong khi xử lưu động không có lợi cho việc xét hỏi điều tra công khai tại tòa. Giả sử xuất hiện chứng cứ mới mà trong quá trình nghiên cứu hồ sơ HĐXX không phát hiện, nếu cứ tuyên án thì sẽ bị hủy sửa, còn hoãn xử thì tốn kém. “Nó không chỉ gây áp lực đối với những người tiến hành tố tụng mà còn với bị cáo, gia đình bị cáo và cả bị hại trong những vụ án về xâm hại nhân thân, sức khỏe” - ông Sáu nói.

Đừng triển lãm tội phạm!

“Bỏ việc xét xử lưu động cũng là cách đảm bảo công bằng trong việc xét xử. Không thể người này thực hiện hành vi phạm tội thì xử tại trụ sở tòa án, người khác lại mang ra hài danh hài tánh trước bàn dân thiên hạ mà hậu quả pháp lý nhận được nặng nề hơn” - thẩm phán Nguyễn Xuân Khê (TAND quận 9, TP.HCM) nói.

Theo thẩm phán Khê, nói hiệu quả phòng ngừa tội phạm thì xử lưu động cũng chưa xác định được. Ông ví dụ hành vi vụ cố ý gây thương tích xuất phát từ xem phim kiếm hiệp thì phần xét hỏi tại phiên tòa lưu động còn sinh động hơn phim. Bị cáo là người thật, việc thật kể lại sự việc, người dự là thanh thiếu niên sẽ dễ bắt chước. Đó là chưa kể các chiêu lừa đảo, trộm cắp mà bị cáo khai ra sẽ được nhân rộng. Trong khi đến nay TAND Tối cao chưa ban hành văn bản nào hướng dẫn cụ thể về các căn cứ, tiêu chuẩn để lựa chọn, xác định những loại vụ án nào (loại tội phạm nào) cần xét xử lưu động.

Luật sư Nguyễn Thành Trí (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng về pháp lý, luật không có quy định nào về việc xét xử lưu động. BLTTHS chỉ quy định trong quyết định đưa vụ án ra xét xử phải ghi rõ nội dung địa điểm mở phiên tòa. Nhà làm luật có lẽ mặc định nơi xét xử phải là nơi có tính chất trang nghiêm, thể hiện quyền lực nhà nước, đó là trụ sở tòa án.

Ngoài ra, việc xử lưu động không còn phù hợp với thực tiễn nhận thức và giáo dục pháp luật hiện nay. Nhiều phiên tòa lưu động được mở ra nhưng tỉ lệ tội phạm của các tội được đưa ra xét xử lưu động vẫn tăng. Thậm chí nó còn như những đoạn quảng cáo hành vi phạm tội mà không kiểm soát được người xem, nhất là khi có sự hiện diện của trẻ em trong những phiên xử tội hiếp dâm, giết người… “Xét cho cùng, chỉ có xét xử khách quan, công bằng, đúng pháp luật mới giúp cho việc giáo dục pháp luật đạt hiệu quả” - luật sư Trí nhấn mạnh.

Có nhiều cách giáo dục pháp luật

Không nên quy định chỉ tiêu, mà nếu có thì nên có những quy định mang tính chất định tính đối với những vụ án cần xét xử lưu động. Tuy vậy, có lẽ thẩm quyền quyết định nên giao cho thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc chánh án.

Bởi lẽ việc xét xử lưu động dù có một số điểm lợi trong tuyên truyền pháp luật nhưng những bất cập và tác động tiêu cực của nó nhiều hơn. Đây là xét xử ngoài tòa, diễn ra trước mắt công chúng. Nên những tác động tích cực cần phải xem xét trong tương quan với những tác động tiêu cực đến bị cáo và người thân, gia đình của bị cáo.

Theo tôi, nên hạn chế và có tiêu chí chặt chẽ cho việc xử lưu động. Bởi trước, trong và cả sau khi xét xử lưu động sơ thẩm, bị cáo chưa được xem là có tội. Việc xử lưu động có thể có ngụ ý rằng bị cáo đã có tội nên cần đưa ra để mọi người chứng kiến, rút kinh nghiệm và được giáo dục. Cho nên nếu đề ra chỉ tiêu mà quên đi những tiêu chí định tính thì có thể không lường trước được những tác động tiêu cực.

Thậm chí có thể bỏ hẳn việc xét xử lưu động vì tuyên truyền, giáo dục pháp luật có nhiều cách, không nhất thiết là phải có phiên tòa lưu động. Điều quan trọng hơn là có cơ sở pháp lý để bỏ. Thứ nhất, pháp luật quy định bị cáo được xét xử tại tòa án. Thứ hai là nguyên tắc suy đoán vô tội vì phiên tòa lưu động thường là xử sơ thẩm, nếu sau đó cấp phúc thẩm hoặc giám đốc thẩm tuyên bị cáo vô tội thì sao?

ĐBQH - luật sư TRƯƠNG TRỌNG NGHĨA

CHÂN LUẬN ghi

Theo Minh Loan

Pháp luật TP Hồ Chí Minh

MỚI NHẤT
Tóm gọn hai tên cướp điện thoại từ camera ghi hình
Tóm gọn hai tên cướp điện thoại từ camera ghi hình

(Dân trí) - Nguyễn Vĩnh Sĩ điều khiển xe máy chở Trần Thanh N giật thành công chiếc điện thoại di động của một người phụ nữ đem bán lấy tiền chia nhau tiêu xài, nhưng các đối tượng không ngờ việc gây án đã bị amera an ninh "bắt trọn". Cả hai bị bắt ngay sau đó.

Chủ nhật, 12/11/2017 - 11:22

Mâu thuẫn với vợ, chồng tẩm xăng tự thiêu
Mâu thuẫn với vợ, chồng tẩm xăng tự thiêu

(Dân trí) - Thấy tiếng la hét từ trong nhà, người dân ở gần đó đã nhanh chóng chạy đến hiện trường để ứng cứu thì thấy anh Trà nằm ở nền nhà và bị trọng thương vì ngọn lửa bùng phát trước đó.

Chủ nhật, 12/11/2017 - 11:19

Lần chở khách cuối cùng của nữ xe ôm bị sát hại ở Thái Nguyên
Lần chở khách cuối cùng của nữ xe ôm bị sát hại ở Thái Nguyên

Khi biết tin chị dâu chở khách lên thị xã Phổ Yên bị giết hại, chị Tâm vô cùng đau đớn, xót xa và bắt đầu cảm thấy sợ hãi nên đã quyết định bỏ nghề xe ôm

Chủ nhật, 12/11/2017 - 08:04

Hai vợ chồng sát hại thầy bói vì nghi là "ma"!
Hai vợ chồng sát hại thầy bói vì nghi là "ma"!

Ngày 11/11, Công an huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cho biết đơn vị vừa thực hiện lệnh bắt khẩn cấp hai đối tượng trú tại thôn Pố Lồ, thị trấn Đồng Văn về hành vi giết người.

Chủ nhật, 12/11/2017 - 07:59

Những phút giây sinh tử trong 2 lần truy bắt các "ông trùm"
Những phút giây sinh tử trong 2 lần truy bắt các "ông trùm"

Vừa thấy 2 chiếc xe ô tô đeo biển kiểm soát tỉnh ngoài đi vào bản, cô giáo trẻ hớt hải dồn đám con nít đang chơi ngoài sân chạy vào lớp, chốt chặt cửa. Có một nỗi e sợ đã trở thành bản năng của nhiều người dân lương thiện ở vùng “đất dữ” này…

Chủ nhật, 12/11/2017 - 07:53

Bắt quả tang 3 đối tượng cưỡng đoạt tài sản của một người đàn ông
Bắt quả tang 3 đối tượng cưỡng đoạt tài sản của một người đàn ông

(Dân trí) - Trong khi đang tổ chức cưỡng đoạt 4 triệu đồng của một người đàn ông, 3 đối tượng đã bị lực lượng công an bắt quả tang.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 07:48

Chủ tịch xã kể lại phút giây bị trưởng công an rút súng bắn
Chủ tịch xã kể lại phút giây bị trưởng công an rút súng bắn

(Dân trí) - “Anh Thấu cầm súng ra dọa, vì thế mọi người chạy hết nên tôi đến để can ngăn, nào ngờ anh ấy nổ súng thật… có lẽ vì lúc ấy anh uống quá chén”, Chủ tịch UBND xã Nghi Quang Nguyễn Đình Thanh nhớ lại.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 05:01

Két sắt UBND xã bị cạy, gần nửa tỷ đồng biến mất
Két sắt UBND xã bị cạy, gần nửa tỷ đồng biến mất

(Dân trí) - Vào đến phòng làm việc, nữ cán bộ UBND xã phát hiện két sắt có dấu hiệu bị cạy phá. Khi kiểm tra, nữ cán bộ này phát hiện số tiền gần nửa tỷ đồng cùng một số giấy tờ đã bị mất.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 04:52

Nữ công nhân tử vong bất thường trên đường đi làm về
Nữ công nhân tử vong bất thường trên đường đi làm về

(Dân trí) - Công an tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành điều tra, làm rõ nguyên nhân dẫn đến cái chết bất thường của một nữ công nhân mới khi đang trên đường đi làm về.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 02:42

Kẻ nghiện, nhiễm HIV nghi dùng dao uy hiếp người cướp xe máy
Kẻ nghiện, nhiễm HIV nghi dùng dao uy hiếp người cướp xe máy

(Dân trí) - Ngày 11/11, Công an thành phố Huế cho biết vừa bắt giữ một đối tượng nghiện, nhiễm HIV để điều tra về hành vi gây ra vụ cướp xe máy trên địa bàn phường Phước Vĩnh, thành phố Huế.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 02:38

Hà Nội: Án mạng vì sờ... nhầm ngực bạn gái
Hà Nội: Án mạng vì sờ... nhầm ngực bạn gái

(Dân trí) - Nửa đêm thức giấc, anh S. thấy tay của Trung sờ soạng ngực bạn gái mình. Hai bên xảy ra mâu thuẫn dẫn đến việc Trung cùng một thanh niên khác dùng hung khí sát hại anh S. vài ngày sau đó.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 10:37

Lời kể nghẹn lòng của người nhà nữ xe ôm bị giết hại ở Thái Nguyên
Lời kể nghẹn lòng của người nhà nữ xe ôm bị giết hại ở Thái Nguyên

Theo lời kể của người nhà nữ xe ôm bị giết hại, gia đình đã thống nhất sẽ để chị H yên nghỉ ở thị xã Phổ Yên, khoảng 5 - 7 năm sau sẽ đưa về quê an nghỉ.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 08:11

ĐÁNG QUAN TÂM
Truy xét 2 thanh niên cứa cổ xe ôm cướp tài sản
Truy xét 2 thanh niên cứa cổ xe ôm cướp tài sản

(Dân trí) - 2 thanh niên thuê xe ôm chở từ quận 7 về đến địa điểm vắng ở huyện Bình Chánh rồi ra tay cứa cổ nạn nhân để cướp tài sản. Rất may nạn nhân được đưa vào bệnh viện cấp cứu kịp thời nên giữ được tính mạng.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 07:43

Ba cựu cán bộ ngân hàng gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng như thế nào?
Ba cựu cán bộ ngân hàng gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng như thế nào?

(Dân trí) - Liên quan đến sai phạm ở Công ty nông thủy sản Tây Nam, Viện KSND TP Cần Thơ vừa hoàn tất cáo trạng truy tố 3 cựu cán bộ lãnh đạo ngân hàng Agribank Cần Thơ và 3 lãnh đạo doanh nghiệp, số tiền sai phạm tăng thêm 100 tỷ đồng.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 07:38

Mượn ô tô cầm cố lấy tiền đánh bạc
Mượn ô tô cầm cố lấy tiền đánh bạc

(Dân trí) - Lợi dụng sự quen biết, Đăng đến nhà chị N. mượn xe nhưng rồi mang vào Hà Tĩnh cầm cố lấy 150 triệu đồng. Số tiền này Đăng nướng gần hết vào trò đánh bạc bằng các trò game qua mạng internet.

Thứ bảy, 11/11/2017 - 04:55

Y án nhóm côn đồ đánh trọng thương nhân viên quản lí quán Karaoke
Y án nhóm côn đồ đánh trọng thương nhân viên quản lí quán Karaoke

(Dân trí) - Nhận được thông tin có nhóm côn đồ đập phá quán Karaoke, anh Thành, nhân viên quản lí, lấy xe chở nữ chủ quán Karaoke đến quán để giải quyết thì bị nhóm đối tượng dùng dao lao vào tấn công làm anh Thành bị trọng thương mất 68% sức khoẻ.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 09:22

Bị đâm tử vong vì bị nghi quay phim cháu vợ... tắm
Bị đâm tử vong vì bị nghi quay phim cháu vợ... tắm

(Dân trí) - Toàn bị cháu vợ nghị là đã quay phim cảnh tắm của mình nên nói với người thân, dẫn đến cự cãi và xô xát. Do hai bên không kìm chế, cháu vợ đã dùng dao đâm chết Toàn.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 07:04

Truy bắt đối tượng đâm cán bộ công an rồi bỏ trốn
Truy bắt đối tượng đâm cán bộ công an rồi bỏ trốn

(Dân trí) - Khi anh Tuấn Anh, cán bộ Công an tỉnh Hải Dương ghé thăm người thân tại quầy bán vải tại TP Hải Dương thì bất ngờ bị một đối tượng dùng dao đâm. Sau khi gây án, đối tượng đã bỏ trốn khỏi hiện trường.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 07:01

Đã bắt được nghi phạm sát hại người phụ nữ ở Thái Nguyên
Đã bắt được nghi phạm sát hại người phụ nữ ở Thái Nguyên

(Dân trí) - Phòng cảnh sát hình sự PC45, Công an tỉnh Thái Nguyên vừa bắt được nghi phạm liên quan đến cái chết của nữ xe ôm tại khu vực gần Bệnh viện Quân y 91, có địa chỉ tại phường Ba Hàng, thị xã Phổ Yên.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 06:51

Vận chuyển trái phép 30 bánh heroin trên cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên
Vận chuyển trái phép 30 bánh heroin trên cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên

(Dân trí) - Qua công tác tuần tra kiểm soát, tổ công tác thuộc Đội tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ Cao tốc số 2 (Đội 2), Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đã phát hiện đối tượng đang có hành vi vận chuyển trái phép 30 bánh heroin trên cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 06:23

Bắt tạm giam ông già 65 tuổi hại đời bé gái 15 tuổi dẫn đến sinh con
Bắt tạm giam ông già 65 tuổi hại đời bé gái 15 tuổi dẫn đến sinh con

(Dân trí) - Ngày 10/11, Công an huyện Càng Long (Trà Vinh) cho biết: cơ quan điều tra vừa tống đạt quyết định khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt tạm giam 3 tháng đối với Nguyễn Văn Trọng (65 tuổi, ngụ ấp Bình Hội, xã Huyền Hội, huyện Càng Long) để điều tra làm rõ hành vi “Giao cấu với trẻ em”.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 04:48

2 người bị đâm chết chỉ vì cạnh tranh bán chôm chôm
2 người bị đâm chết chỉ vì cạnh tranh bán chôm chôm

(Dân trí) - Thấy bà N. bán chôm chôm giá 20.000 đồng/kg thì ông Tuyn hạ xuống 15.000 đồng/kg. Bà N. bán 15.000 đồng/kg thì ông Tynh hạ xuống 10.000 đồng/kg. Sự việc khiến 2 bên xảy ra mâu thuẫn, đánh nhau và ông Tuyn đâm chết 2 người thân của bà N.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 04:43

Bị đồng nghiệp đâm chết khi đang ngủ
Bị đồng nghiệp đâm chết khi đang ngủ

(Dân trí) - Tức giận vì bị đồng nghiệp đánh nên Nan nảy sinh ý định trả thù. Chờ đồng nghiệp ngủ say, Nan lẻn vào phòng đâm chết nạn nhân.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 03:21

Vụ Chủ tịch xã trúng đạn: Công an huyện Nghi Lộc chính thức lên tiếng
Vụ Chủ tịch xã trúng đạn: Công an huyện Nghi Lộc chính thức lên tiếng

(Dân trí) - Công an huyện Nghi Lộc (Nghệ An) đã chính thức lên tiếng về việc súng nổ làm ông Nguyễn Đình Thanh - Chủ tịch UBND xã Nghi Quang xã bị thương ngay tại trụ sở.

Thứ sáu, 10/11/2017 - 02:51