1. Dân trí   ›  
  2. Sức khỏe   ›  
  3. Ung thư   ›  
Thứ Sáu 27/03/2020 - 13:40

Khắc phục tác dụng phụ khi truyền hóa chất

Chia sẻ
Để giảm các tác dụng phụ của hóa chất, bệnh nhân cần theo dõi và báo cho bác sĩ, xử lý ý tế và chế độ ăn, phương pháp phòng ngừa sẽ giúp ngăn ngừa và giảm tác hại của hóa chất.
>>Các tác dụng phụ của hóa trị >>Hóa trị ung thư có gây vô sinh ở phụ nữ? >>Những lời khuyên giúp bệnh nhân ung thư vượt qua cảm giác mệt mỏi do hóa trị liệu

Hóa chất diệt tế bào ung thư thường nhắm vào các tế bào phân chia nhanh. Tuy vậy, các tế bào của cơ thể người như: tế bào tủy xương, tế bào ở miệng, niêm mạc tiêu hóa, móng tay, tóc... cũng phân chia nhanh nên chịu nhiều ảnh hưởng của hóa chất.

Các tế bào khỏe mạnh có thể tự phục hồi sau khi chịu tác dụng của hóa chất. Các tác dụng phụ phụ thuộc vào loại hóa chất, liều lượng thuốc, thời gian dùng thuốc và thể trạng của bệnh nhân.

Khắc phục tác dụng phụ khi truyền hóa chất - 1

Các tác dụng phụ đa số sẽ mất sau khi kết thúc điều trị. Tuy nhiên một số tác dụng phụ sẽ tồn tại vài tháng, vài năm, thậm chí cả đời. Các tác dụng phụ này sẽ được bác sĩ hạn chế bằng cách sử dụng thuốc. Điều quan trọng là bệnh nhân phát hiện được các tác dụng phụ vào thông báo cho bác sĩ điều trị.

Trước khi hóa trị liệu, bác sĩ sẽ thông báo cho bệnh nhân các tác dụng phụ có thể gặp phải, cách theo dõi và khắc phục. Các tác dụng phụ hay gặp là:

Thiếu máu: 

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới, thiếu máu là giảm huyết sắc tố (Hgb). Hgb bình thường của nữ từ 14 đến 16, của nam từ 14 đến 18.

Mức độ thiếu máu:

- Độ 1 (nhẹ): Hgb từ 100 g/l đến giới hạn dưới của bình thường;

- Độ 2 (trung bình): Hgb từ 80 đến 99 g/l;  

- Độ 3 (nặng): Hgb từ 65 à 79 g/l;

- Độ 4 (nguy hiểm đến tính mạng): Hgb < 6,5 g/l. Biểu hiện: Người bệnh mệt mỏi, chóng mặt, da nhợt

Cơ chế hóa trị gây thiếu máu: ức chế tủy; ức chế các yếu tố tăng trưởng dòng hồng cầu như Erythropoietin; phá hủy tế bào máu thông qua trung gian miễn dịch...

Khi có biểu hiện thiếu máu, người bệnh cần báo ngay cho bác sĩ để can thiệp y khoa: truyền máu, thuốc tăng hồng cầu. Ngoài ra, người bệnh cần thực hiện chế độ ăn giàu chất sắt (thịt bò nạc, trứng, gan, sò, hàu...; rau: cải bò xôi, cà chua, củ cải...) và thực phẩm giàu vitamin B12 (gan, nghêu, cá hồi, ngũ cốc tăng cường vitamin B12…).

Nhiễm trùng

Hóa chất làm giảm tế bào bạch cầu, suy giảm miễn dịch...nhiễm trùng rất dễ xảy ra. Trường hợp nặng có thể sốc nhiễm khuẩn nguy hiểm đến tính mạng. Một số cơ quan hay bị nhiễm trùng như họng, phổi, đường tiết niệu…

Triệu chứng: Ho, khó thở; đau họng; sốt; tiểu buốt; đỏ, sưng tấy ở da..

Khi gặp phải các triệu chứng này người bệnh cần gọi ngay cho bác sĩ điều trị để trợ giúp. Thuốc kích thích tăng bạch cầu, kháng sinh... sẽ được sử dụng. 

Để đề phòng nhiễm trùng, người bệnh cần: tránh nơi đông người trong mùa lạnh hoặc mùa cúm. Nên tiêm phòng cúm trước khi hóa trị liệu 2 tuần; vệ sinh cá nhân sạch sẽ: rửa tay thường xuyên, tắm hàng ngày; súc miệng với nước muối ấm hằng ngày.

Đánh răng bằng bàn chải mềm 2 lần/ ngày tránh làm tổn thương răng lợi; ăn thức ăn nấu chín. Tránh những nơi ẩm thấp, nhiều bụi, những nơi lâu không được vệ sinh để tránh nhiễm các bào tử nấm..

Tiêu chảy

Đây là tình trạng đi ngoài phân lỏng > 3 lần/ngày. Nếu đi ngoài nhiều, đi ngoài không cầm > 48h cần gọi cho bác sĩ. Thuốc điều trị rất hiệu quả như loperamid...

Ngoài ra, khi bị tiêu chảy người bệnh cần uống nhiều nước, ăn thức ăn lỏng ngay khi tiêu chảy bắt đầu. 2,3 ngày sau thêm thực phẩm rắn ít chất xơ. Uống ít nhất 1 cốc nước sau mỗi lần đi ngoài, tốt nhất là oresol...; ăn nhiều bữa nhỏ, thường xuyên. Thay vì 3 bữa ăn chính, hãy ăn số lượng nhỏ hơn trong suốt cả ngày để dễ tiêu.

Chọn thực phẩm có thể giúp tiêu chảy: Bổ sung kali bằng cách ăn chuối, nước ép trái cây. Thực phẩm nhiều pectin như táo, sữa chua..; Ăn thức nhiều protein như thịt bò, thịt lợn, thịt gà, trứng nấu chín.

Tránh thực phẩm làm tăng tiêu chảy như: Cà phê, rượu, nước giải khát có ga, sữa và sản phẩm từ sữa, thực phẩm nhiều chất xơ, thức ăn nhiều chất béo..

Nôn, buồn nôn

Nôn, buồn nôn là tác dụng hay gặp nhất của hóa trị. Bác sĩ có thể khắc phục bằng dùng thuốc chống nôn, truyền dịch.

Với người bệnh cần khắc phục bằng cách: chia nhỏ bữa ăn để không cảm giác no quá nhanh; ăn thực phẩm khô ít gây ảnh hưởng đến dạ dày như bánh quy giòn, bánh mỳ nướng, ngũ cốc...;  ăn ít thực phẩm có dầu mỡ; những sản phẩm từ gừng như trà gừng...có tác dụng giảm buồn nôn; ngồi dậy sau khi ăn; súc miệng trước và sau khi ăn để tránh mùi kích thích buồn nôn; xin bác sĩ kê đơn thuốc chống nôn dạng uống khi về nhà…

BS Trịnh Thế Cường, Bệnh viện E
Theo Khoa học và đời sống

Chia sẻ
In bài viết này

MỚI NHẤT

Nước ép rau bina có thể giúp giảm huyết áp và chống ung thư
Nước ép rau bina có thể giúp giảm huyết áp và chống ung thư

Nước ép rau bina giàu vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa có thể giúp giảm huyết áp, giảm sự phát triển của tế bào ung thư, bảo vệ thị lực…

Chủ nhật, 29/03/2020 - 07:29

Làm gì để giảm nguy cơ mắc ung thư vú?
Làm gì để giảm nguy cơ mắc ung thư vú?

Ung thư vú là bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Một số thay đổi trong chế độ ăn uống có thể giúp bạn giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư nguy hiểm này. Hãy tìm hiểu chúng trong bài viết sau.

Chủ nhật, 29/03/2020 - 02:50

Giảm cân giúp giảm nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt
Giảm cân giúp giảm nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt

Nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Mỹ cho hay, giảm cân ở nam giới thừa cân có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt tiến triển.

Chủ nhật, 29/03/2020 - 06:49

Ung thư tiền liệt tuyến có thễ chữa lành?
Ung thư tiền liệt tuyến có thễ chữa lành?

Nếu được phát hiện và điều trị sớm, ung thư tiền liệt tuyến là ung thư đáp ứng điều trị tốt.

Chủ nhật, 29/03/2020 - 06:22

Diễn viên Mai Phương qua đời tuổi 35 vì ung thư phổi
Diễn viên Mai Phương qua đời tuổi 35 vì ung thư phổi

Cách đây ít phút, bạn bè của Mai Phương đã chia sẻ thông tin cô qua đời sau thời gian dài chiến đấu với căn bệnh ung thư phổi.

Thứ bảy, 28/03/2020 - 08:49

Tăng cân có thể giảm nguy cơ mắc ung thư vú ở tuổi tiền mãn kinh
Tăng cân có thể giảm nguy cơ mắc ung thư vú ở tuổi tiền mãn kinh

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, việc tăng cân trong giai đoạn 18-24 tuổi sẽ giúp phụ nữ giảm nguy cơ mắc ung thư vú ở thời kỳ tiền mãn kinh.

Thứ bảy, 28/03/2020 - 06:39

Tại sao bệnh nhân ung thư không ăn đồ ăn lên men, ủ muối?
Tại sao bệnh nhân ung thư không ăn đồ ăn lên men, ủ muối?

(Dân trí) - Tôi có người nhà bị ung thư tuyến giáp. Tôi nghe nói bệnh nhân ung thư không nên ăn thịt đỏ nhiều, không ăn các đồ ăn lên men, nảy mầm. Điều này có đúng không? Vì sao? (Minh Anh, Hà Nội)

Thứ bảy, 28/03/2020 - 03:46

5 dấu hiệu của ung thư đại trực tràng
5 dấu hiệu của ung thư đại trực tràng

(Dân trí) - Rối loạn tiêu hóa, táo bón, đi ngoài phân nhỏ, phân dẹt, đi ngoài ra máu, giảm cân bất thường... có thể là dấu hiệu của ung thư đại trực tràng.

Thứ bảy, 28/03/2020 - 02:25

Israel chữa ung thư bằng cách "làm sạch" phổi
Israel chữa ung thư bằng cách "làm sạch" phổi

Bệnh viện Beilinson ở Israel đã thành công khi đưa phổi của một bệnh nhân ung thư ra khỏi cơ thể, làm sạch các khối u và nối lại phổi cho cơ thể của bệnh nhân này.

Thứ bảy, 28/03/2020 - 01:18

Sụt 7kg vì khối u sinh ung thư khổng lồ ở tá tràng
Sụt 7kg vì khối u sinh ung thư khổng lồ ở tá tràng

(Dân trí) - Sau 6 tháng ăn uống kém, nam bệnh nhân bị sụt 7kg phải nhập viện trong tình trạng đau bụng nhiều. Các bác sĩ đã phẫu thuật bóc khối u ác tính ở tá tràng nặng khoảng 4kg.

Thứ bảy, 28/03/2020 - 10:37

Khám phá cách trồng và thu hoạch loại tảo trị ung thư dưới đáy biển của người Nhật
Khám phá cách trồng và thu hoạch loại tảo trị ung thư dưới đáy biển của người Nhật

Có một loại tảo biển chỉ sống được ở vùng đảo Okinawa (Nhật Bản) và được mệnh danh là “siêu thực phẩm” khi được chiết xuất thành hợp chất fucodian – giải pháp hỗ trợ bệnh nhân ung thư.

Thứ sáu, 27/03/2020 - 06:30

Những thực phẩm bệnh nhân ung thư nên và không nên ăn
Những thực phẩm bệnh nhân ung thư nên và không nên ăn

(Dân trí) - Bệnh nhân ung thư nên ăn cá 3-4 lần/tuần, ăn các loại rau như giá đỗ, cà rốt, cà chua, rau ngót…, lựa chọn dầu thực vật hoặc mỡ cá.

Thứ sáu, 27/03/2020 - 03:17

ĐÁNG QUAN TÂM

Tỷ lệ sống của bệnh nhân ung thư ở Nhật Bản tăng rõ rệt
Tỷ lệ sống của bệnh nhân ung thư ở Nhật Bản tăng rõ rệt

Tại Nhật bản, tỷ lệ sống được 10 năm của các bệnh nhân bị chẩn đoán ung thư trong giai đoạn từ năm 2003 - 2006 đã tăng lên mức 57,2%.

Thứ sáu, 27/03/2020 - 01:16

Cảnh báo 3 loại thịt ngon nhưng tuyệt đối không ăn nhiều phòng ung thư ruột
Cảnh báo 3 loại thịt ngon nhưng tuyệt đối không ăn nhiều phòng ung thư ruột

Các chuyên gia cho biết, ung thư ruột xếp thứ 2 trong số các căn bệnh dễ mắc liên quan tới tiêu hóa.

Thứ sáu, 27/03/2020 - 10:30

Hy vọng mới trong việc sử dụng máu cuống rốn để điều trị ung thư
Hy vọng mới trong việc sử dụng máu cuống rốn để điều trị ung thư

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu vừa phát triển một phương pháp mới để khiến các tế bào gốc máu cuống rốn trở nên dễ cấy ghép hơn, từ đó cải thiện hiệu quả điều trị ung thư máu ở cả trẻ em lẫn người lớn.

Thứ sáu, 27/03/2020 - 07:32

Câu chuyện rơi nước mắt của người mẹ biết mình bị ung thư 3 ngày trước khi sinh con
Câu chuyện rơi nước mắt của người mẹ biết mình bị ung thư 3 ngày trước khi sinh con

Chị Lan nghĩ chắc ở tuần thai cuối, em bé đè vào dây thần kinh khiến chân mình đau nhức, hôm sau đến viện xét nghiệm mới biết mắc ung thư máu.

Thứ năm, 26/03/2020 - 09:22

Chế độ ăn sau phẫu thuật ung thư dạ dày cần ghi nhớ gấp
Chế độ ăn sau phẫu thuật ung thư dạ dày cần ghi nhớ gấp

(Dân trí) - Chế độ ăn sau phẫu thuật ung thư dạ dày là một trong những điều được quan tâm hàng đầu đối với bệnh nhân

Thứ năm, 26/03/2020 - 05:50

Hai loại ung thư phụ nữ thường gặp
Hai loại ung thư phụ nữ thường gặp

Đối với phụ nữ thì ung thư vú và buồng trứng là căn bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao và có xu hướng trẻ hóa xuống nhóm 30-34 tuổi.

Thứ năm, 26/03/2020 - 05:04

Làm sao để phòng ngừa ung thư buồng trứng hiệu quả?
Làm sao để phòng ngừa ung thư buồng trứng hiệu quả?

(Dân trí) - Ung thư buồng trứng là một trong những bệnh nguy hiểm mà chị em phụ nữ thường mắc phải, nó không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn ảnh hưởng tới khả năng sinh sản của chị em.

Thứ năm, 26/03/2020 - 03:42

Tư tưởng không tốt là "thủ phạm" gây ung thư số 1
Tư tưởng không tốt là "thủ phạm" gây ung thư số 1

Dưới đây là kinh nghiệm vượt qua ung thư của 3 vị bác sĩ đã từng bị ung thư chia sẻ với mọi người, giúp mọi người biết cách phòng tránh bệnh.

Thứ năm, 26/03/2020 - 01:12

Tâm thư của bác sĩ phải lựa chọn giữa con trai và cuộc chiến chống dịch
Tâm thư của bác sĩ phải lựa chọn giữa con trai và cuộc chiến chống dịch

(Dân trí) - Vị bác sĩ người Anh đã phải đưa ra một quyết định khó khăn giữa trách nhiệm của một bác sĩ và nghĩa vụ của một người cha.

Thứ năm, 26/03/2020 - 10:26

Tế bào ung thư "mượn" thành phần của tế bào thường để khó bị tiêu diệt hơn
Tế bào ung thư "mượn" thành phần của tế bào thường để khó bị tiêu diệt hơn

(Dân trí) - Tế bào ung thư đã trao đổi thành phần với tế bào khỏe mạnh, để trở nên đa dạng về kích thước và hình dáng, khiến chúng khó bị tiêu diệt bởi hóa trị liệu hơn.

Thứ năm, 26/03/2020 - 07:02

Có những triệu chứng này khi ngủ, cảnh báo phổi tổn thương có thể dẫn tới ung thư
Có những triệu chứng này khi ngủ, cảnh báo phổi tổn thương có thể dẫn tới ung thư

Những triệu chứng của ung thư phổi không rõ ràng, vì thế nhiều người vô tình chủ quan bỏ qua, dẫn tới việc chữa trị bị chậm trễ.

Thứ tư, 25/03/2020 - 08:25

Danh sách chất gây ung thư được WHO công nhận, có thực phẩm không ít người thường ăn
Danh sách chất gây ung thư được WHO công nhận, có thực phẩm không ít người thường ăn

Tháng 8/2019, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) - một bộ phận của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã liệt kê danh sách những chất gây ung thư trong đó bao gồm cả những thứ mà không ít người thường dùng.

Thứ tư, 25/03/2020 - 05:47

Chuyên gia đồng hành
Đặt câu hỏi cho chuyên gia
Vui lòng nhập Họ và Tên
Số điện thoại không hợp lệ
Vui lòng nhập nội dung câu hỏi

Chuyên gia tư vấn sẽ liên hệ với anh/chị ngay trong vòng 24h.

Anh/chị vui lòng chú ý điện thoại và nghe số máy lạ nhé!

Có lỗi xảy ra

Vui lòng thử lại sau.

Nhiều người quan tâm
DANH MỤC BỆNH HỌC