Những điều cần biết về chứng đau cơ “phát triển” ở trẻ

Dân trí Đau cơ phát triển là một trong những nguyên nhân gây đau tái phát phổ biến nhất ở trẻ em từ 3 đến 12 tuổi. Gần 40% trẻ 4-5 tuổi mắc chứng đau cơ này.

Cơn đau thường xuất hiện ở bắp chân hoặc cơ đùi cả hai chân vào ban đêm và dừng lại khi trời hừng sáng. May mắn, đây là chứng đau cơ năng và thường hết hẳn khi trẻ trưởng thành.

Những điều cần biết về chứng đau cơ “phát triển” ở trẻ - 1
Tổng quan

Theo Wikipedia, thuật ngữ "đau cơ phát triển" được bác sĩ Marcel Duchamp, Pháp, mô tả lần đầu tiên vào năm 1823 (gần 200 năm) để chỉ những cơn đau về đêm ở hai bên chân trẻ em trong thời thơ ấu. Vì thế, một số tác giả đề xuất các thuật ngữ thay thế khác để mô tả chính xác hơn, như đau chi tái phát thời thơ ấu, đau kịch phát ban đêm, đau kịch phát vô căn lành tính thời thơ ấu…

Thống kê cho thấy, đau cơ phát triển có tần suất mắc bệnh khoảng 10 đến 20% trẻ em và tỷ lệ này tăng cao nhất đến 40% ở trẻ em 4 đến 6 tuổi.

Đau cơ phát triển thường là cơn đau hoặc nhói ở phía trước đùi, bắp chân hoặc sau đầu gối. Cơn đau thường xảy ra ban đêm, tăng dần và có xu hướng lan cả hai chân làm đứa trẻ bị đánh thức khỏi giấc ngủ. Trong cơn đau, một số trẻ có thể kèm đau bụng hoặc đau đầu. Cơn đau xảy ra bất chợt, không xảy ra hàng ngày.

Các biểu hiện

Vị trí đau thường ở cả hai chân, đặc biệt là cơ bắp chân ở chân dưới hoặc các cơ ở phía trước đùi. Ít phổ biến hơn, đau ở cơ cánh tay, và tại các khớp.

Thời gian đau thường bắt đầu vào chiều tối hoặc ban đêm. Vì cơn đau cơ thường xuất hiện khi trẻ đang ngủ, khiến chúng phải thức giấc giữa đêm.

Mức độ đau có thể từ nhẹ đến nặng, thường kéo dài trong 30 phút đến 2 giờ, và thường chấm dứt vào buổi sáng. Các cơn đau xuất hiện một hoặc hai lần mỗi tuần, nhưng có thể bất chợt “đến rồi đi”.

Nguyên nhân, cơ chế và nguy cơ

Các chuyên gia chưa tìm thấy rõ nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh của hộ chứng đau cơ phát triển. Nhiều giả thuyết về sinh lý bệnh được đưa ra gồm: (1) Tư thế xấu, khuyết tật cơ học hay giải phẫu khác như khớp tăng động (joint hypermobility), bàn chân bẹt (flat feet); (2) Rối loạn vận mạch và tưới máu; (3) Ngưỡng đau thấp (low pain threshold) hoặc hội chứng khuếch đại cơn đau (pain amplification syndrome); (4) Mệt mỏi do vận động quá mức, như chạy, nhảy, leo trèo quá mức sẽ ảnh hưởng lên hệ thống cơ xương khớp của trẻ; và (5) Các yếu tố tâm thần kinh, như stress tâm lý gia đình.

Đau cơ phát triển phổ biến ở trẻ tuổi mẫu giáo và tuổi đi học. Bé gái có tỷ lệ mắc bệnh nhiều hơn trẻ trai. Trẻ hiếu động, chạy, nhảy, leo trèo nhiều vào ban ngày có khả năng đau chân vào ban đêm nhiều hơn.

Những căn bệnh có đau cơ tương tự

  Các bệnh lý có thể gây đau tương tự gồm:

 * Chấn thương: đau khu trú, xảy ra sau tai nạn, bị đánh đập, xâm hại...

 * Bệnh Osgood-Schlatter và Runner’s knee: Osgood-Schlatter là một bệnh viêm với vết sưng đau ngay dưới đầu gối nơi gân từ xương bánh chè bám vào xương chày. Bệnh thường gặp ở các vận động viên nam thanh thiếu niên. Tương tự, Runner’s knee thường gặp ở vận động viên nữ.

* Viêm khớp tự phát vị thành niên với các triệu chứng như đau, sưng khớp; khớp ấm; sốt; phát ban; căng cứng; sưng hạch bạch huyết.

* Sốt thấp (rheumatic fever): bệnh viêm khớp tự miễn sau nhiễm liên cầu tan máu nhóm A, với viêm khớp, không đối xứng, di chuyển, có xét nghiệm ASLO dương tính, có PQ trên điện tâm đồ kéo dài…

* Hội chứng đau cơ xơ hóa (fibromyalgia syndrome) là một rối loạn mãn tính, liên quan đến đau lan rộng ở các cơ, xương và mệt mỏi nói chung.

* Ung thư xương (osteosarcoma)

* Hội chứng chân không yên (restless leg syndrome RLS) tình trạng thôi thúc di chuyển chân không kiểm soát, thường do cảm giác khó chịu. Bệnh thường xảy ra vào chiều tối hoặc ban đêm, khi ngồi hoặc nằm, và có thể dịu tạm thời bằng cách di chuyển.

* Tăng động (hypermobility), các khớp xương di chuyển vượt ra ngoài phạm vi bình thường, “khớp đôi” (double-jointed), khiến cơ co cứng và khớp rất đau.

* Thiếu vitamin D có thể làm co rút cân cơ gây đau đứa trẻ.

Chẩn đoán và điều trị

Thông thường, để chẩn đoán, bác sĩ điều trị chỉ cần hỏi kỹ tiền sử bệnh nhân và khám thực thể toàn diện, mà không cần thêm các thủ thuật, thăm dò hay xét nghiệm. Tuy nhiên, để có một chẩn đoán thật chính xác và an toàn, cần phải có chẩn đoán phân biệt để loại trừ các bệnh lý có dấu hiệu đau cơ tương tự như nêu trên trước khi điều trị.

Đau cơ phát triển không có cách điều trị cụ thể, và thường ổn định trong khoảng một hoặc hai năm.

Có thể giúp trẻ dễ chịu, giảm đau nhanh hơn bằng các cách: (1) Thuốc giảm đau thông dụng như acetaminophen, ibuprofen; (2) Chà, xoa, masage chân nhẹ nhàng; (3) Chườm nóng (heating pad), nhiệt giúp dịu cơn đau cơ; (4) Bài tập kéo dãn (stretching exercise) kéo căng các cơ ở chân vào ban ngày có thể giúp ngăn ngừa đau vào ban đêm.

Thay lời kết

Như tên gọi, đau cơ phát triển là hội chứng đau cơ không viêm nhiễm xảy ra ở trẻ đang phát triển, từ 2 đến 12 tuổi, nhiều nhất là 5 tuổi.

Đau cơ phát triển là hội chứng cơ năng, không lây nhiễm, gần như vô hại, và sẽ tự lành khi trẻ trưởng thành. Tuy nhiên, đau cơ cũng có thể là dấu hiệu của một tình trạng bệnh lý khác. Do đó, hội chứng chỉ được xác định sau khi loại trừ các bệnh lý gây đau khác, đặc biệt là các tổn thương tại chỗ, và bệnh thấp tim.

Một khi chẩn đoán đã được thiết lập, quản lý bảo tồn, sử dụng thuốc giảm đau có triệu chứng, xoa bóp và các biện pháp hỗ trợ khác để trẻ dễ chịu, trước khi chờ hội chứng đau tự khỏi theo thời gian.

Tóm lại, dù không có phương pháp, thuốc điều trị đặc hiệu, và đau cơ phát triển thường không gây ra biến chứng nghiêm trọng gì, cũng như không ảnh hưởng đến sự phát triển, trưởng thành của đứa trẻ; nhưng với những cơn đau nặng, tái diễn nhiều lần cần cho thuốc giảm đau và vật lý trị liệu.

TS.BS Trần Bá Thoại

Uỷ viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
Cục trưởng An toàn thực phẩm: Facebook cam kết gỡ quảng cáo "nổ" công dụng thực phẩm chức năng
Cục trưởng An toàn thực phẩm: Facebook cam kết gỡ quảng cáo "nổ" công dụng thực phẩm chức năng

(Dân trí) - PGS.TS Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, cơ quan này đã làm việc với Facebook nhằm siết chặt tình trạng quảng cáo "nổ" công dụng sản phẩm thực phẩm chức năng trên mạng xã hội, lừa dối người tiêu dùng.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 03:13

Vụ "nhiều học sinh nghi bị viêm đường hô hấp": Nhiều khả năng bị bệnh cúm mùa
Vụ "nhiều học sinh nghi bị viêm đường hô hấp": Nhiều khả năng bị bệnh cúm mùa

(Dân trí) - Liên quan đến vụ hàng chục em học sinh nghi bị viêm đường hô hấp xảy ra ở huyện U Minh (tỉnh Cà Mau), tính đến nay đã có hơn 200 em “dính” bệnh. Theo một lãnh đạo ngành Y tế tỉnh Cà Mau thì nguyên nhân có thể là do các em bị bệnh cúm mùa.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 01:20

Cà Mau: Nhiều bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công
Cà Mau: Nhiều bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công

(Dân trí) - Theo Sở Y tế tỉnh Cà Mau, từ năm 2015 đến năm 2019, ngành y tế tỉnh này đã có gần 150 bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 01:17

Vụ VN Pharma: Cục Quản lý Dược gửi văn bản hỏa tốc cho Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh
Vụ VN Pharma: Cục Quản lý Dược gửi văn bản hỏa tốc cho Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh

(Dân trí) - Ngày 27/9, Cục Quản lý dược – Bộ Y tế đã gửi văn bản hỏa tốc cho Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) đề nghị xét xử nghiêm theo pháp luật các hành vi vi phạm của các đối tượng làm giả hồ sơ, tài liệu nhập khẩu thuốc vào Việt Nam nhằm thay đổi xuất xứ của thuốc để trục lợi; việc kết luận về bản chất lô thuốc H-Capita cần phải căn cứ vào các quy định chuyên môn và các tài liệu, hồ sơ…

Thứ sáu, 27/09/2019 - 11:47

Vụ bệnh nhân tử vong vì bị “bỏ rơi” nhiều giờ: Xem xét kỷ luật “kíp” trực
Vụ bệnh nhân tử vong vì bị “bỏ rơi” nhiều giờ: Xem xét kỷ luật “kíp” trực

(Dân trí) - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Kim Bôi (Hòa Bình) cho biết, đã dừng phân công chuyên môn bác sĩ và các điều dưỡng liên quan đến cái chết của bệnh nhân bị “bỏ rơi” nhiều giờ. Đơn vị đã yêu cầu “kíp” trực làm kiểm điểm để tiến hành xử lý kỷ luật.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 10:39

Việt Nam sử dụng thuốc mới ngăn chặn tình trạng sốt rét kháng thuốc
Việt Nam sử dụng thuốc mới ngăn chặn tình trạng sốt rét kháng thuốc

(Dân trí) - Năm 2018, cả nước có 4.813 trường bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng sốt rét, giảm 70,16% so với năm 2009. Số ca mắc sốt rét ngày càng giảm xuống nhưng việc thực hiện mục tiêu loại trừ hoàn toàn sốt rét ở Việt Nam vào năm 2030 còn khó khăn, do ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc điều trị.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 09:04

Cần làm gì để bảo vệ sức khỏe khi sống ở những khu vực “đỏ” về độ ô nhiễm không khí?
Cần làm gì để bảo vệ sức khỏe khi sống ở những khu vực “đỏ” về độ ô nhiễm không khí?

(Dân trí) - 95% các thành phố ở Đông Nam Á được đánh giá đã vượt ngưỡng ô nhiễm về bụi mịn, trong đó Hà Nội thuộc top 3. Với tình trạng đáng báo động này, bạn cần làm gì để sức khỏe không bị đe dọa bởi chính không khí mà ta hít thở mỗi ngày?

Thứ sáu, 27/09/2019 - 09:00

Thuốc trị ký sinh trùng, tiêu diệt nấm bị thu hồi
Thuốc trị ký sinh trùng, tiêu diệt nấm bị thu hồi

(Dân trí) - Loại thuốc Clavophynamox 1000 thuộc nhóm thuốc trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn, kháng virus, kháng nấm bị Cục Quản lý Dược ra quyết định thu hồi do không đạt tiêu chuẩn chất lượng.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 08:23

Bé sơ sinh 7 ngày tuổi phải thay máu vì căn bệnh 85% trẻ sơ sinh mắc phải
Bé sơ sinh 7 ngày tuổi phải thay máu vì căn bệnh 85% trẻ sơ sinh mắc phải

(Dân trí) - 3 ngày sau sinh, thấy con có biểu hiện vàng da nhưng chỉ nghĩ đến vàng da sinh lý nên gia đình không đưa trẻ đi khám. Ngày thứ 7 bé được đưa đến viện, bác sĩ chuẩn đoán bé vị vàng da nhân não rất nặng, có thể để lại di chứng bại não, thậm chí tử vong.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 06:46

Viêm họng, nên ăn gì và kiêng gì?
Viêm họng, nên ăn gì và kiêng gì?

Khi bị viêm họng, nên dùng các loại thực phẩm làm dịu và chữa lành tổn thương vùng họng. Cần tránh những thực phẩm khó nuốt hoặc gây kích ứng họng.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 06:29

Nghiện tình dục nguy hiểm thế nào?
Nghiện tình dục nguy hiểm thế nào?

Tình dục là nhu cầu bản năng sinh học của mỗi người, nó cần thiết như cơm ăn nước uống. Tình dục điều độ sẽ rất tốt cho sức khỏe, là liều thuốc tinh thần tốt để đẩy lùi bệnh tật.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 06:16

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điều trị vô sinh, hiếm muộn
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điều trị vô sinh, hiếm muộn

(Dân trí) - Trí tuệ nhân tạo sẽ đánh giá chính xác những phôi có khả năng làm tổ cao nhất trước khi được chuyển vào cơ thể người mẹ. Công nghệ mới bước đầu cho thấy, tỷ lệ thành công trong việc hỗ trợ sinh sản mang lại hiệu quả khả thi hơn so với những phương pháp trước đó.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 06:08

ĐÁNG QUAN TÂM
Nam giới có bước chân ngắn dễ bị rối loạn cương dương
Nam giới có bước chân ngắn dễ bị rối loạn cương dương

(Dân trí) - Các nhà khoa học Nhật Bản cho rằng nam giới nam giới có sải bước chân ngắn có nguy cơ bị rối loạn cương dương cao hơn 40%. Lý do là vì cơ ở xương chậu của họ yếu hơn.

Thứ năm, 26/09/2019 - 04:18

Bác sĩ chuyên khoa giải đáp về công nghệ trị sỏi thận, tiết niệu không phẫu thuật
Bác sĩ chuyên khoa giải đáp về công nghệ trị sỏi thận, tiết niệu không phẫu thuật

(Dân trí) - Việt Nam là nước có tỷ lệ mắc sỏi tiết niệu đứng hàng cao trên thế giới với hàng triệu người, ước tính khoảng 10% dân số. Chiều 26/9, bác sĩ Phạm Huy Huyên, Phó Giám đốc kiêm Trưởng khoa Ngoại của bệnh viện đa khoa quốc tế Thu Cúc, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu miền Bắc đã giải đáp hàng loạt câu hỏi của bạn đọc Dân trí về công nghệ trị sỏi thận, tiết niệu không phẫu thuật.

Thứ năm, 26/09/2019 - 03:03

Sai sót y khoa đoạt mạng hàng triệu bệnh nhân
Sai sót y khoa đoạt mạng hàng triệu bệnh nhân

(Dân trí) - Những sai sót, biến chứng trong quá trình phẫu thuật đang là nguyên nhân trực tiếp gây ra hàng loạt ca tử vong cho người bệnh. Phẫu thuật sai bệnh nhân, sai vị trí, những thất bại trong các giải pháp an toàn phẫu thuật đang là những sự cố nghiêm trọng nhưng có thể phòng tránh.

Thứ năm, 26/09/2019 - 01:39

Trà sữa - món ăn vặt chứa năng lượng "siêu khổng lồ"
Trà sữa - món ăn vặt chứa năng lượng "siêu khổng lồ"

(Dân trí) - Chỉ uống một cốc trà sữa nhỏ trong tích tắc bạn đã nạp vào cơ thể khoảng 300kcal. Tuy nhiên, bạn sẽ mất khoảng 90 phút đi bộ mới tiêu hao hết được nguồn năng lượng từ cốc trà sữa tưởng nhỏ bé này.

Thứ năm, 26/09/2019 - 01:38

Phát hiện hàng trăm kg thịt lợn bốc mùi hôi thối vận chuyển vào TP. HCM tiêu thụ
Phát hiện hàng trăm kg thịt lợn bốc mùi hôi thối vận chuyển vào TP. HCM tiêu thụ

(Dân trí) - Chi cục quản lý thị trường tỉnh Phú Yên vừa phát hiện, bắt giữ một xe khách vận chuyển 360kg thịt lợn không có hóa đơn chứng từ, bốc mùi hôi thối vào TP. HCM tiêu thụ.

Thứ năm, 26/09/2019 - 09:05

Tác hại do không tiết tinh dịch khi “yêu”
Tác hại do không tiết tinh dịch khi “yêu”

Trong quan hệ tình dục, nam giới kiềm chế xuất tinh là tình trạng gần đạt đỉnh, trước lúc xuất tinh, đột nhiên ngừng hẳn giao hợp, mục đích là không để tinh dịch tiết ra. Vậy nam giới không xuất tinh có lợi hay có hại đối với sức khỏe?

Thứ năm, 26/09/2019 - 06:38

Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến bệnh tâm thần của trẻ em
Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến bệnh tâm thần của trẻ em

(Dân trí) - Ngay cả tiếp xúc ngắn hạn với khói bụi cũng có thể dẫn đến khả năng gia tăng đột biến trong bệnh tâm thần.

Thứ năm, 26/09/2019 - 06:30

Phẫu thuật thành công  u “khủng” màng ngoài tim cho người đàn ông 57 tuổi
Phẫu thuật thành công  u “khủng” màng ngoài tim cho người đàn ông 57 tuổi

(Dân trí) - Ngày 25/9, BS.CKII Phạm Thanh Phong, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết, các bác sĩ của bệnh viện vừa phẫu thuật tim thành công u “khủng” màng ngoài tim cho người đàn ông quê Bạc Liêu.

Thứ năm, 26/09/2019 - 06:16

Bác sĩ đau đầu trong kê thuốc điều trị cho bệnh nhân
Bác sĩ đau đầu trong kê thuốc điều trị cho bệnh nhân

(Dân trí) - GS.TS Mai Hồng Bàng, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 nói việc bác sĩ kê đơn thuốc, bảo hiểm không thanh toán vì vượt quỹ là một bất cập giữa ngành y tế và bảo hiểm. Bác sĩ muốn kê đơn thuốc tốt nhưng bệnh viện không được thanh toán, bác sĩ bị phạt tiền. Vì thế, nếu thầy thuốc và dược sĩ lâm sàng không có sự gắn kết sẽ có nhiều rủi ro.

Thứ năm, 26/09/2019 - 06:00

Giải mật văn bản vụ VN Pharma: Hội đồng giám định khẳng định H-Capita là thuốc
Giải mật văn bản vụ VN Pharma: Hội đồng giám định khẳng định H-Capita là thuốc

(Dân trí) - Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an phúc đáp về việc giải mật tài liệu đã cung cấp phục vụ công tác điều tra. Theo văn bản thì Bộ Y tế đã rà soát và tiến hành các thủ tục giải mật theo quy định 03 công văn, tài liệu, đáng chú ý là có kết luận chi tiết của Hội đồng giám định về lô thuốc H-Capita.

Thứ tư, 25/09/2019 - 08:55

Cà Mau: Có thêm nhiều học sinh nghi viêm hô hấp chưa rõ nguyên nhân
Cà Mau: Có thêm nhiều học sinh nghi viêm hô hấp chưa rõ nguyên nhân

(Dân trí) - Liên quan đến vụ hàng chục em học sinh nghi bị viêm đường hô hấp, ngày 25/9, ngành chức năng huyện U Minh (tỉnh Cà Mau) cho biết vừa có thêm nhiều em mắc bệnh.

Thứ tư, 25/09/2019 - 02:29

Vụ bệnh nhân tử vong vì bị “bỏ rơi” nhiều giờ: “Do y bác sĩ… chưa sát”!
Vụ bệnh nhân tử vong vì bị “bỏ rơi” nhiều giờ: “Do y bác sĩ… chưa sát”!

(Dân trí) - Trung tâm Y tế huyện Kim Bôi mới có báo cáo gửi Sở Y tế Hòa Bình về nguyên nhân tử vong của bệnh nhân nam 56 tuổi. Đơn vị này cho rằng, đã tiếp đón thăm khám kịp thời cho bệnh nhân, còn bác sĩ và điều dưỡng đã tiên lượng chưa sát, xử lý theo diễn biến bệnh chưa sát …

Thứ tư, 25/09/2019 - 11:02