Những hồi ức kinh hoàng về dịch hô hấp SARS

Dân trí 10 năm trước, một vi rút lạ tấn công đường hô hấp khiến người bệnh tử vong nhanh chóng, tốc độ lây lan chóng mặt khiến cả thế giới kinh hoàng…

Nhiều nhân viên y tế là bệnh nhân và tử vong vì dịch bệnh đó, trong đó, có bác sĩ Carlo Urbani, một chuyên gia của Tổ chức y tế thế giới tại VN. Ông là người nhận diện được bệnh SARS và cũng đã chết vì nhiễm vi rút này.

Bệnh “lạ” thành đại dịch
 
Ngày 11/4, Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới, Đại sứ quán Italy tại Việt Nam đã tổ chức buổi lễ “Tưởng nhớ bác sỹ Carlo Urbani, 10 năm sau dịch SARS”.

Có mặt tại buổi lễ có nhiều lãnh đạo Bộ Y tế Việt Nam và cũng đã từng là những đồng nghiệp, có mặt những người bệnh đã từng nhiễm vi rút SARS và cả người thân của Carlo Urbani.

Ngày 26/2/2003 có thể coi là ngày bệnh SARS chính thức xâm nhập vào Việt Nam với bệnh nhân đầu tiên là ông Johnie Chun Cheng đến Bệnh viện Việt-Pháp của Việt Nam với những triệu chứng sốt cao, ho khan và đâu cơ. Trước khi tới Hà Nội, doanh nhân này đã qua Hồng Kông.

Hai ngày sau khi điều trị ca bệnh “lạ” với diễn biến viêm phổi cực nhanh, ho dữ dội, BV Việt – Pháp liên hệ với Tổ chức Y tế thế giới và bác sĩ Carto Urbani được yêu cầu xem xét trường hợp kỳ lạ này. Nhận thấy ngay lập tức tầm nghiêm trọng và khả năng lây nhiễm cao của căn bệnh, ông đã yêu cầu áp dụng các biện pháp phòng ngừa và theo dõi diễn biến của người bệnh.
 
SARS đe dọa cả thế giới
Carto Urbani là bác sĩ đầu tiên nhận diện được vi rút SARS. Ông cũng bị chính vi rút chết người này tấn công và đã không thể qua khỏi. Ảnh tư liệu.

“Hầu như ngày nào ông cũng có mặt tại bệnh viện, cùng các bác sĩ, y tá thăm khám cho bệnh nhân đầu tiên và những người bị lây sau đó. Lấy mẫu bệnh phẩm, quan sát, ghi chép các biểu hiện lâm sàng, tư vấn về chống nhiễm trùng, an ủi động viên các y bác sĩ trong bệnh viện”, một đồng nghiệp của ông nhớ lại.

Carto Urbani là một chuyên gia về các bệnh nhiễm trùng và sự nhạy bén của của một thầy thuốc về y tế công cộng đã giúp ông nhận ra đây là một loại dịch bệnh mới, nguy hiểm và dễ lây lan.

Đúng như điều vị bác sĩ này lo ngại, không lâu sau đó, cả thế giới kinh hoàng khi chỉ trong thời gian ngắn dịch SARS đã lây lan ở 32 quốc gia và vùng lãnh thổ với hơn 8.400 người mắc và 916 người tử vong. Trong số 63 trường hợp mắc SARS tại Việt Nam đã có 37 trường hợp mắc là bác sỹ, y tá, nhân viên y tế trực tiếp điều trị, chăm sóc bệnh nhân SARS. Sự tiến triển nhanh của bệnh cùng với đặc tính dễ lây lan đã tạo nên một sự hoang mang lo lắng tột độ của những người dân phải tiếp xúc, sống gần khu vực có người bệnh.

Nhận thấy những bất thường trước chủng vi rút mới và ý thức được sự nguy hiểm của nó, nhưng Carto Urbani vẫn quyết định ở bên người bệnh, dù thời điểm đó, ông là một chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, không phải là một bác sĩ công tác tại BV Việt – Pháp, nơi có bệnh nhân SARS đang điều trị.

Tại Việt Nam, vài ngày sau khi có bệnh nhân SARS đầu tiên, đến ngày 4/3 đã có 6 nhân viên y tế có tiếp xúc với trường hợp bệnh nhân đầu tiên phải nhập viện vì sốt cao. Sau đó 3 ngày, bác sĩ Carlo họp với lãnh đạo Bộ Y tế để cảnh báo về sự nguy hiểm của dịch bệnh. Chín phủ Việt Nam sau đó đã áp dụng hệ thống kiểm soát dịch bệnh trên toàn quốc. Cùng lúc đó, WHO đưa ra cảnh báo toàn cầu về dịch SARS.

Ngày 11/3, trên chuyến bay tới Bangkok để dự một cuộc hội thảo, bác sĩ Urbani, nhận ra mình có triệu chứng nhiễm bệnh, khi vừa đến nơi, ông đã ngay lập tức yêu cầu các đồng nghiệp đưa mình vào cách ly tại bệnh viện Bangkok. Lúc này, ông đã thu xếp cho ba con từ Việt Nam trở về Ý và ông cảm nhận, chỉ từ một cơn tức ngực thoáng qua sau vài cái ho nhẹ, ông sẽ không bao giờ trở về với các con được nữa. Và sau 18 ngày chống trọi với căn bệnh, Carlo Urbani qua đời trong phòng cách ly tại một bệnh viện ở Bangkok.

“Nhiệm vụ của bác sĩ là đến bên người bệnh”

Chia sẻ những tưởng niệm về cha tại buổi lễ, con trai Carlo Urbani cho rằng: “Mọi người vẫn hay gọi cha tôi là một người anh hùng. Nhưng tôi không nghĩ vậy. Dù ông biết những nguy cơ có thể đối mặt, nhưng đó là công việc, đó là công việc ông cần phải làm. Bởi cha tôi từng nói: “Nhiệm vụ của bác sĩ là đến bên người bệnh”, ông là một bác sĩ và ông đã đến bên người bệnh”.

Có mặt tại buổi lễ, ông Nguyễn Hữu Hùng, người đã từng nhiễm SARS và được cứu sống cũng không khỏi bồi hồi: “Đó là một phép lạ. Các bác sỹ, nhân viên y tế tìm mọi cách, bấp chấp tính mạng để cứu chữa bệnh nhân, hy sinh đời sống cá nhân, gia đình. Nếu không có tấm lòng đó, tôi không có cơ hội đứng ở đây. Tôi cùng 4 người trong gia đình đã bị bệnh. Người đầu tiên là tôi với biểu hiện sốt, ho. Mấy ngày sau những người trong gia đình cũng có những triệu chứng tương tự và được điều trị tại Viện Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới quốc gia. Bệnh tiến triển ngày càng tồi tệ, ho nhiều hơn, khó thở, lúc rét run, lúc nóng bừng, ho như muốn vỡ tung lồng ngực…Tôi thấy hoảng loạn và lo sợ bởi nhiều bác sỹ đã tử vong vì bệnh. Những lúc ấy, y bác sĩ vẫn luôn ở bên tôi. Đêm tôi ho liên tục, lên cơn ho là bác sỹ đã chạy lại bên mình khi chưa kịp đeo găng tay. Nhưng sau 2 tuần, cơn sốt, ho đã giảm, nồng độ oxy đã ổn định, tôi biết mình đã sống sót, sống sót nhờ sự tận tình chăm lo của các y bác sĩ”.
 
GS Lê Đăng Hà cùng đồng nghiệp đọc phim Xquang của bệnh nhân SARS. Ảnh: BS cung cấp

GS Lê Đăng Hà cùng đồng nghiệp đọc phim Xquang của bệnh nhân SARS. Ảnh: BS cung cấp

GS Lê Đăng Hà, nguyên giám đốc Viện Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới quốc gia (nay là Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương) nhớ lại, khi được giao điều trị bệnh nhân SARS và đã có 5 nhân viên y tế tại BV Việt Pháp chết do nhiễm SARS, bản thân các y bác sĩ tại viện cũng rất hoang mang. “Tôi không ép họ mà chỉ nói, ai không đồng ý thì làm đơn sẽ được chuyển lên điều trị bệnh nhân thường, nhưng cuối cùng, không có đơn nào được gửi đến tôi. Mọi người đều đã ở lại, chung sức “chiến đấu”, GS Hà kể.

Tình trạng viêm phổi tiến triển nhanh của người bệnh, vừa hôm trước phổi chưa bị tổn thương nhiều, đến hôm sau đã trắng xóa, không thở được, dẫn tới suy hô hấp dần được cải thiện bởi các bác sĩ dùng phương pháp thông khí nhân tạo không xâm nhập (không mở khí quản, không đặt ống nội khí quản) vì nếu mở khí quản sẽ dẫn đến tình trạng nhiễm khuẩn, dễ dẫn đến bội nhiễm viêm phổi, nhưng điều các bác sĩ trăn trở là “tại sao có một số bệnh nhân không hề tiếp xúc với người bệnh mà vẫn mắc bệnh?”.

Cuối cùng, câu trả lời cho điều băn khoăn đã có. Đó là những phòng bệnh trước đây vốn dùng làm nơi điều trị bệnh nhân, dù đã vệ sinh nhưng không thể tiêu diệt được hết nguồn bệnh còn khu trú trong những thiết bị y tế, máy lạnh nên kể cả khi bệnh nhân đã xuất viện thì vi rút vẫn tồn tại. Trong khi đó, máy làm sạch không khí giá vài trăm triệu đồng, tài chính của viện không cho phép.

“Cái khó ló cái khôn”, GS Hà cùng các đồng nghiệp bàn bạc, quyết định không dùng điều hòa nhiệt độ, cho mở hết cửa sổ buồng có bệnh nhân SARS, đóng kín cửa ra vào, dùng các quạt máy mạnh để thông gió, đẩy vi rút ra ngoài trời nắng, tự chúng sẽ bị tiêu diệt.

Cách làm đỡ tốn kém mà lại hiệu quả. Bệnh nhân dần khỏi bệnh, không một nhân viên y tế nào bị lây nhiễm bệnh và sau 45 ngày, dịch bị khoanh vùng, chặn đứng và bị tiêu diệt, không có bệnh nhân nào bị tử vong, dịch không lây lan ra cộng đồng. Việt Nam đã được Tổ chức y tế thế giới công nhận là quốc gia đầu tiên khống chế thành công dịch SARS.

Tú Anh

MỚI NHẤT
Đừng hủy hoại sức khỏe chỉ vì mất việc
Đừng hủy hoại sức khỏe chỉ vì mất việc

(Dân trí) - “Chiến đấu kiên cường và tích cực để vượt qua sự tức giận, hãy giữ những thói quen lành mạnh” là thông điệp của một vị giám đốc sau khi trải qua cú sốc mất việc.

Thứ bảy, 13/04/2013 - 01:36

Tử vong sau 1 ngày phát hiện ung thư phổi
Tử vong sau 1 ngày phát hiện ung thư phổi

(Dân trí) - Kirsty Allen, 29 tuổi, đến từ Annfield Plain, County Durham đã qua đời chỉ vài giờ sau khi được chẩn đoán mắc một dạng ung thư phổi hiếm mặc dù cô chưa bao giờ hút thuốc.

Thứ bảy, 13/04/2013 - 09:23

Trung Quốc: 11 người tử vong vì cúm H7N9
Trung Quốc: 11 người tử vong vì cúm H7N9

(Dân trí) - Các quan chức y tế thành phố Thượng Hải cho biết thành phố này đã ghi nhận thêm một ca tử vong vì cúm gia cầm H7N9 vào ngày 12/4, nâng tổng số ca tử vong lên 11 người.

Thứ bảy, 13/04/2013 - 08:20

Cứu sống bệnh nhân ngưng tim tới 20 phút
Cứu sống bệnh nhân ngưng tim tới 20 phút

(Dân trí) - Nhập viện trong tình trạng tim rung thất, ngừng tim… vì viêm cơ tim cấp, những tưởng cái chết đã mười mươi nhưng các bác sĩ đã giành lại sự sống cho người bệnh từ tay tử thần.

Thứ bảy, 13/04/2013 - 07:17

Gắp thành công nắp đầu bút bi từ phế quản bé trai 9 tuổi
Gắp thành công nắp đầu bút bi từ phế quản bé trai 9 tuổi

(Dân trí) - Các bác sỹ Bệnh viện Nhi Thanh Hóa vừa dùng phương pháp nội soi gắp thành công nắp đầu bút bi từ phế quản bé trai 9 tuổi.

Thứ bảy, 13/04/2013 - 06:17

Khả năng lây lan cúm A/H7N9 thành dịch là rất lớn
Khả năng lây lan cúm A/H7N9 thành dịch là rất lớn

(Dân trí) - Đó là một cảnh báo rất quan ngại của Tổ chức Y tế thế giới, khi mà các chuyên gia phát hiện vi rút H7N9 giống gen cúm H9N2 và có các dấu hiệu thay đổi để thích ứng với động vật có vú.

Thứ bảy, 13/04/2013 - 04:05

Cẩn thận với những món ăn vặt
Cẩn thận với những món ăn vặt

(Dân trí) - Những món ăn vặt bên đường thường thu hút được rất nhiều ham muốn của trẻ em nhưng đây lại là những món ăn gây nhiều nguy hại cho trẻ.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 04:27

Lần đầu đưa hệ thống máy thăm dò điện sinh lý tim vào điều trị
Lần đầu đưa hệ thống máy thăm dò điện sinh lý tim vào điều trị

(Dân trí) - Sáng 12/4, Bệnh viện Đà Nẵng đã đưa hệ thống máy thăm dò điện sinh lý tim hỗ trợ điều trị tim mạch cho 4 bệnh nhân đầu tiên ở khu vực miền Trung được điều trị với sự hỗ trợ của hệ thống máy hiện đại này.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 02:49

Co giật vì uống cà phê lúc đói
Co giật vì uống cà phê lúc đói

“Sau khi uống khoảng 15 phút, chân tay tôi bị run, mạch đập nhanh, choáng váng, không biết gì và được gia đình đưa đi cấp cứu”.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 02:10

Đà Nẵng:  Không loại trừ nguy cơ có ca nhiễm cúm A/H7N9 đầu tiên
Đà Nẵng: Không loại trừ nguy cơ có ca nhiễm cúm A/H7N9 đầu tiên

(Dân trí) - Sáng 12/4, Trung tâm Y tế dự phòng Đà Nẵng tổ chức tập huấn phòng chống cúm A/H7N9 theo hướng dẫn của Bộ Y tế cho cán bộ, nhân viên y tế dự phòng ở các tuyến cơ sở.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 12:32

Tạm ngưng hoạt động chữa bệnh bằng... nói chuyện của “thần y”
Tạm ngưng hoạt động chữa bệnh bằng... nói chuyện của “thần y”

(Dân trí) - Ngày 11/4, các cơ quan liên ngành của Cần Thơ tiến hành kiểm tra cơ sở khám chữa bệnh bằng phương pháp nói chuyện của ông Võ Tấn Hùng (52 tuổi, phường Hưng Phú, TP Cần Thơ).

Thứ sáu, 12/04/2013 - 11:46

Lòng trắng trứng có thể giúp hạ huyết áp
Lòng trắng trứng có thể giúp hạ huyết áp

(Dân trí) - Theo các nhà nghiên cứu, ăn lòng trắng trứng có thể giúp hạ huyết áp giống như khi sử dụng các loại thuốc thông thường.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 10:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Vi rút H5N1 từ chim yến có khả năng lây sang người không?
Vi rút H5N1 từ chim yến có khả năng lây sang người không?

Cúm gia cầm H5N1 trên đàn yến nuôi tại TP.Phan Rang, Tháp Chàm (Ninh Thuận) khiến nhiều người dân lo lắng. Đặc biệt, các sản phẩm từ chim yến cũng là thực phẩm phổ biến. Vậy trong lúc này, vi rút cúm A/H5N1 từ chim yến có khả năng lây sang người không?

Thứ sáu, 12/04/2013 - 08:08

Kích thích não sâu cứu hai bệnh nhân “run như cầy sấy”
Kích thích não sâu cứu hai bệnh nhân “run như cầy sấy”

(Dân trí) - Chân tay run lẩy bẩy không cầm nổi ly nước, hàng chục năm điều trị đủ các phương pháp đông tây y nhưng đều thất bại, nhờ phương pháp kích thích não sâu hai bệnh nhân đang dần tìm lại sự vận động của chính mình.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 07:22

Hỗ trợ cho trẻ kém tập trung, kém ghi nhớ và phản xạ kém
Hỗ trợ cho trẻ kém tập trung, kém ghi nhớ và phản xạ kém

Ngày nay môi trường sống có nhiều ô nhiễm đã làm cho mô hình bệnh tật trẻ em có những thay đổi. Các bệnh truyền nhiễm có xu hướng giảm đi nhưng những bệnh lý khác lại tăng lên.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 07:17

Khủng khiếp như chứng đau nửa đầu
Khủng khiếp như chứng đau nửa đầu

Những triệu chứng khủng khiếp của căn bệnh đau nửa đầu khiến nạn nhân nhiều phen hoảng hốt, có người cho rằng mình bị tâm thần, có người tưởng mình bị khối u trong não, lại có người đi nạo xoang mãi mà đau vẫn hoàn đau, có khi bệnh còn nặng thêm...

Thứ sáu, 12/04/2013 - 07:06

Niềng răng móm không cần phẫu thuật
Niềng răng móm không cần phẫu thuật

Những điều trị niềng răng kết hợp với phẫu thuật trước đây được cho là tiêu chuẩn để tái tạo lại chức năng và thẩm mỹ trong việc điều trị móm dường như đã trở nên lạc hậu. Hiện nay, với công nghệ hiện đại, điều trị móm không cần đến phẫu thuật.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 06:22

Cắt bỏ khối u ác tính cho mẹ Việt Nam anh hùng 99 tuổi
Cắt bỏ khối u ác tính cho mẹ Việt Nam anh hùng 99 tuổi

(Dân trí) - Mới đây, BV ung bướu Nghệ An đã phẫu thuật thành công, cắt bỏ khối u ở ngực cho Mẹ Việt Nam anh hùng Vũ Thị Dung (99 tuổi) ở xã Diễn Đoài, huyện Diễn Châu.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 06:22

Trung Quốc: Thêm một ca tử vong, 38 trường hợp nhiễm cúm H7N9
Trung Quốc: Thêm một ca tử vong, 38 trường hợp nhiễm cúm H7N9

(Dân trí) - Hôm 11/4, có thêm 5 trường hợp nhiễm cúm gia cầm H7N9 đã được báo cáo, trong đó có 3 người tại Thượng Hải và 2 người tại tỉnh Giang Tô, nâng tổng số ca nhiễm cúm tại Trung Quốc lên con số 38 với 10 ca tử vong.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 04:48

Viêm gan vì không ăn cơm với... vợ
Viêm gan vì không ăn cơm với... vợ

Vợ không chỉ là chìa khóa giữ tiền mà còn có nhiệm vụ giữ “miệng” cho các ông chồng. Làm sao “mạnh miệng” được, làm sao hò zô được khi ăn cơm cùng vợ. Vậy là nhiều quý ông thỉnh thoảng chọn giải pháp “không ăn cơm với vợ” để được tự do.

Thứ sáu, 12/04/2013 - 04:16

Những thực phẩm đơn giản chống ung thư gan
Những thực phẩm đơn giản chống ung thư gan

(Dân trí) - Trong những năm gần đây, dinh dưỡng đã được chứng minh có tầm ảnh hưởng quan trọng chống lại nhiều bệnh ung thư. Theo TS T. Colin Campbell, nhà nghiên cứu chế độ ăn uống, việc lựa chọn thực phẩm có thể làm chậm sự tăng trưởng của tế bào ung thư.

Thứ năm, 11/04/2013 - 05:24

Vắt dài hơn 3cm sống cả tuần trong mũi người đàn ông
Vắt dài hơn 3cm sống cả tuần trong mũi người đàn ông

(Dân trí) - Thấy lỗ mũi phải khó chịu lại bị chảy máu, chảy nước mũi nên anh Ngạnh đi bệnh viện khám, thì phát hiện một con vắt sống trong mũi mình từ khi nào không hay.

Thứ năm, 11/04/2013 - 04:25

Viện Pasteur thừa nhận sai sót về kết quả kiểm định sữa dê Danlait
Viện Pasteur thừa nhận sai sót về kết quả kiểm định sữa dê Danlait

(Dân trí) - Văn bản của Phòng Hóa Lý - Vi sinh của viện Pasteur thừa nhận nhiều sai sót trong việc công bố kết quả kiểm nghiệm, đặc biệt là tính sai tỷ lệ protein trong mẫu xét nghiệm.

Thứ năm, 11/04/2013 - 03:20

Sưng người, sốt cao vì mỹ phẩm đắt tiền
Sưng người, sốt cao vì mỹ phẩm đắt tiền

Cũng vì tin mỹ phẩm xịn thì tốt nên không ít người tiền mất tật mang, đẹp hơn đâu chẳng thấy chỉ thấy khuôn mặt biến dạng, cơ thể sinh bệnh sau khi bỏ hàng triệu thậm chí cả chục triệu đồng ra mua mỹ phẩm xịn về dùng.

Thứ năm, 11/04/2013 - 01:30