Hội thảo “Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ sau 20 năm bình thường hóa: Thực trạng và triển vọng”:

Chiến lược nguy hiểm "gặm nhấm Biển Đông" và các "tam giác quan hệ"

Dân trí Các học giả Việt-Mỹ cuối tuần này đã nhấn mạnh tính chất nguy hiểm của chiến lược "gặm nhấm Biển Đông" của Trung Quốc. Các chuyên gia cũng bàn tới các "tam giác quan hệ" Việt-Mỹ với Nhật và Trung Quốc như môi trường thúc đẩy hay kìm hãm sự hợp tác giữa Washington và Hà Nội.
>>Dấu ấn những con người làm nên lịch sử
>>Hy vọng về Tầm nhìn chung cho tương lai quan hệ Việt - Mỹ

Biển Đông, Việt - Mỹ và những “tập hợp quan hệ tam giác”

Các chuyên gia Mỹ- Việt trong phiên họp an ninh, chính trị thuộc Hội thảo “Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ sau 20 năm bình thường hóa: Thực trạng và triển vọng”. (Ảnh:TP)

 
Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (VASS) hôm 26/6 đã tổ chức Hội thảo quốc tế “Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ sau 20 năm bình thường hóa: Thực trạng và triển vọng” tại Hà Nội với sự tham gia của nhiều quan chức ngoại giao và học giả hai nước Việt, Mỹ.

Phát biểu trong phiên thảo luận chính trị-an ninh chiều 26/6 trong khuôn khổ hội thảo tại hội thảo, TS. Thomas X. Hammes, Viện nghiên cứu Chiến lược quốc gia Mỹ nhấn mạnh việc tải tạo của Trung Quốc gần đây làm dấy lên quan ngại. Ông cho biết của Washington tiếp tục giữ lập trường cứng rắn, như Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ từng tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì các tiền đồn trên Biển Đông nhằm phòng ngừa xung đột trong khu vực. Ngoài ra, theo TS Hammes, trong quá trình hợp tác với Trung Quốc, Mỹ vẫn kêu gọi rằng các tranh chấp cần được giải quyết thông qua luật pháp quốc tế chứ không phải là vũ lực, đe dọa hay hợp tác.

Trong khi đó, TS. Murray Hiebert, Phó Giám đốc, Chuyên gia nghiên cứu cao cấp, Chủ tịch Hội đồng nghiên cứu Đông Nam Á, Trung tâm nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, Mỹ (CSIS) đã điểm lại một số dấu mốc lịch sử trong quan hệ hợp tác quốc phòng Việt - Mỹ. Khi nhắc đến các yếu tố tác động đến mối quan hệ này, ông Hiebert nhấn mạnh vai trò của Trung Quốc và những động thái hung hăng của Bắc Kinh trên Biển Đông.

Bình luận về việc Trung Quốc đưa giàn khoan HD 981 tới vùng biển tranh chấp gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, TS. Muray cho biết ông cũng bị bất ngờ bởi Trung Quốc vẫn hạ đặt giàn khoan trái phép trong bối cảnh đang cố xoa dịu làn sóng phản đối dữ dội của quốc tế trước hoạt động cải tạo phi pháp Bắc Kinh.

Chiến lược “gặm nhấm” của Trung Quốc trên Biển Đông

 PGS. TS Nguyễn Vũ Tùng, chuyên gia thuộc Học viện Ngoại giao Việt Nam. (Ảnh:

 PGS. TS Nguyễn Vũ Tùng, chuyên gia thuộc Học viện Ngoại giao Việt Nam. (Ảnh: TP)

Khi được hỏi liệu có xung đột Mỹ - Trung xảy ra trên Biển Đông, PGS. TS Nguyễn Vũ Tùng, chuyên gia Học viện Ngoại giao Việt Nam nói điều đó xem như ít có khả năng xảy ra và nêu rõ rằng: hiện nay Trung Quốc phải tiến hành chiến lược “gặm nhấm” vì sợ một cuộc xung đột trực diện với Mỹ.

Bắc Kinh e sợ một động thái quyết liệt sẽ châm ngòi cho cuộc chiến thật sự với Mỹ và “đó mới thực sự là thảm họa với Trung Quốc”. “Cho đến nay, xét trên cán cân so sánh lực lượng, Bắc Kinh chưa theo được Washington”, PGS.TS Tùng lý giải.

Bên cạnh đó, xét trên góc độ của Bắc Kinh, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chỉ đạo cho quân đội sẵn sàng tham chiến và "phải thắng tất cả các cuộc chiến". Vậy viễn cảnh nào sẽ xảy ra nếu Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) tham chiến và thất bại?

"Khi đó, hai điểm yếu của PLA sẽ bị phơi bày: Đầu tiên, PLA chưa sẵn sàng trong các cuộc chiến. Thứ hai, PLA không có khả năng chiến thắng hay nói cách khác là khả năng đánh bại đối thủ còn chưa cao. Lúc ấy, những tuyên bố hùng hồn của Bắc Kinh sẽ phản tác dụng", PGS. TS Nguyễn Vũ Tùng nói và nhấn mạnh rằng lối tư duy xây dựng năng lực phòng thủ, răn đe là hết sức đúng đắn với Việt Nam trong bối cảnh này.

Đại tá Vũ Văn Khanh (

Đại tá Vũ Văn Khanh (áo kẻ xanh, thứ 3 từ trái sang) phát biểu trong hội thảo. (Ảnh:TP)

Đồng quan điểm với PGS.TS Nguyễn Vũ Tùng, Đại tá Vũ Văn Khanh thuộc Viện nghiên cứu Chiến lược Quốc phòng, Bộ Quốc phòng Việt Nam nhận xét: cho đến nay, các cơ chế khu vực phát huy tốt vai trò của mình trong ổn định tình hình Biển Đông. Ông Khanh cũng nhấn mạnh “trong thời đại ngày nay, ai nghĩ đến chiến tranh, người đó là kẻ lạc hậu”.

Ông Khanh lập luận rằng Biển Đông cũng không phải của riêng Việt Nam. Có tới 5 trong số 10 tuyến đường hải quan trọng nhất quốc tế đi qua, Biển Đông là tuyến đường cung cấp nguyên vật liệu, tạo đầu ra cho nhiều nền kinh tế thế giới, trong đó có Trung Quốc.

“Nếu đặt tình huống xung đột nổ ra trên Biển Đông làm các tuyến đường hàng hải bị đánh sập hay bị phong tỏa, nền kinh tế của Bắc Kinh sẽ bị sụp đổ… Trong bối cảnh ấy, chính sách gặm nhấm của Trung Quốc mới là điều đáng sợ”, Đại tá Khanh chỉ rõ.

Đại tá Khanh cũng phân tích rằng trong Sách Trắng Quốc phòng Trung Quốc 2015, lần đầu tiên vấn đề Biển Đông được đưa vào. Đồng thời đây cũng là lần đầu tiên Bắc Kinh đưa Hải quân lên hàng chủ đạo của PLA. Trung Quốc cũng nói sẽ kết hợp phòng thủ “xa bờ” và “vùng biển mở”, một động thái nhằm hiện thực hóa "đường lưỡi bò" vô lý do họ tự đưa ra, bất chấp "động chạm" tới nhiều nước trong khu vực, kể cả Mỹ.

Những “tập hợp quan hệ tam giác” Việt Mỹ-Nhật, Việt-Mỹ-Trung

Trong phiên thảo luận an ninh-chính trị, PGS. TS Nguyễn Vũ Tùng, Học viện Ngoại giao Việt Nam cũng nhấn mạnh: yếu tố lợi ích và vấn đề lòng tin có ý nghĩa quan trọng trong chặng đường 20 năm bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ.

Đáng chú ý, PGS. TS Nguyễn Vũ Tùng chỉ ra một điểm mới, đó là: “Các tập hợp quan hệ tam giác như Việt-Mỹ-Nhật đang tạo ra môi trường mới cho quan hệ song phương Việt-Mỹ phát triển”.

Ông Tùng nhấn mạnh hiện mối quan hệ song phương Việt-Nhật  hay Việt - Mỹ đều đã phát triển hết sức mạnh mẽ, Nhật-Mỹ lại là hai nước đồng minh thân thiết tại châu Á-Thái Bình Dương. Vấn đề đặt ra là cách thức để kết hợp 3 mối quan hệ song phương đơn lẻ này trở thành một “tập hợp quan hệ tam giác vững mạnh và bổ trợ cho nhau. Đây cũng là một không gian đầy tiềm năng để các bên sáng tạo, suy nghĩ và tiếp tục hành động”.

Nhật và Mỹ đang cùng giúp đỡ Việt Nam phát triển lực lượng phòng thủ bờ biển, một điều kiện để hai bên cùng hợp tác, nhằm giảm các chi phí song trùng và các nỗ lực trùng lặp. Hiện Tokyo đã giúp Hà Nội phát triển kinh tế trong khuôn khổ quan hệ song phương, nhưng khi đưa yếu tố này vào mối quan hệ ba bên, ý nghĩa của nó sẽ tăng lên đáng kể.

Ông Tùng nhận định rằng Tokyo gần gũi với Hà Nội hơn về địa lý, văn hóa và cả lòng tin so với Washington, hai bên có mối quan hệ “ít sóng gió” hơn. Ngoài ra, hợp tác Nhật- Việt cũng phát triển thuận lợi hơn mà không quá đặt nặng "vấn đề dân chủ, nhân quyền".

“Việt-Nhật gần nhau hơn sẽ tạo sức ép khiến Mỹ cần phát triển tốt hơn mối quan hệ với Việt Nam”, ông Tùng nhận định. “Một nữ chuyên gia Mỹ từng nói với tôi khi đến Việt Nam, cái bà nhìn thấy đầu tiên là nhà ga T2, đường Võ Nguyên Giáp, cầu Nhật Tân – những dự án có sự chung tay của Nhật Bản. Và đó chính là động lực khiến Mỹ cảm thấy mình cũng cần phải hành động”, PGS.TS Tùng chia sẻ.

TS Nguyễn Đình Luân thuộc Học viện Ngoại giao Việt Nam. (Ảnh:

TS Nguyễn Đình Luân thuộc Học viện Ngoại giao Việt Nam. (Ảnh: TP)

Trong khuôn khổ hội thảo, TS Nguyễn Đình Luân thuộc Học viện Ngoại giao cũng chia sẻ về một “tập hợp quan hệ tam giác” khác đang đặt ra nhiều thách thức với Việt Nam là Việt - Mỹ - Trung Quốc. TS Luân nhận định sự tiến triển của quan hệ Việt - Mỹ phụ thuộc nhiều vào chính sách của Mỹ và tác động của mối quan hệ Mỹ-Trung.

Ông Luân trích dẫn một nhận định của sử gia thời Hy Lạp cổ đại Thucydides - tác giả cuốn “Lịch sử của Chiến tranh Peloponnesus”, người được cho là "ông tổ" của chủ nghĩa chính trị hiện thực - rằng: “Nước lớn có thể làm được mọi điều họ muốn, còn nước nhỏ phải chịu đựng”.

"Tôi mong muốn Việt Nam, với tư cách là một chủ thể nhỏ hơn, sẽ ít phải chịu đựng, và nếu may mắn hơn sẽ không phải chịu đựng từ mối quan hệ Mỹ - Trung, một mối quan hệ nước lớn vốn biến thiên và rất khó đoán trước", TS. Nguyễn Đình Luân nhấn mạnh.
 
Thoa Phạm  (ghi)
MỚI NHẤT
Trung Quốc phá đường dây buôn lậu cô dâu người Việt
Trung Quốc phá đường dây buôn lậu cô dâu người Việt

Ngày 26.6, tờ Phượng Hoàng của Trung Quốc đưa tin cảnh sát thành phố Côn Minh tỉnh Vân Nam vừa bắt giữ 18 đối tượng trong một đường dây buôn bán cô dâu người Việt Nam vào Trung Quốc.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 06:07

Kuwait xác định danh tính kẻ tấn công đẫm máu nhà thờ Hồi giáo
Kuwait xác định danh tính kẻ tấn công đẫm máu nhà thờ Hồi giáo

Theo AFP...Bộ Nội vụ Kuwait ngày 28/6 thông báo nước này đã xác định được danh tính kẻ đánh bom liều chết nhằm vào nhà thờ của người Hồi giáo dòng Shi'ite ở Kuwait City, làm ít nhất 27 người thiệt mạng và 227 người khác bị thương hôm 26/6.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 05:04

Lũ cuốn trôi ô tô, dân bơi trên phố tại Sochi
Lũ cuốn trôi ô tô, dân bơi trên phố tại Sochi

Trận mưa xối xả kéo dài suốt 14 giờ đồng hồ đã khiến thành phố Sochi của Nga ngập trong nước lũ, giao thông tê liệt.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 05:00

Đài Loan công bố nguyên nhân gây vụ nổ tại công viên nước
Đài Loan công bố nguyên nhân gây vụ nổ tại công viên nước

Phó quận trưởng Tân Bắc, Đài Bắc, Đài Loan cho biết, chất bột dễ cháy sử dụng trên sân khấu đã phát nổ.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 04:50

Báo Nhật dự báo "mùa hè nóng nhất trên Biển Đông"
Báo Nhật dự báo "mùa hè nóng nhất trên Biển Đông"

(Dân trí) - Tờ Diplomat của Nhật cho rằng năm 2015 có thể sẽ chứng kiến “mùa hè nóng nhất” trên Biển Đông sau khi Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Đây là lúc cả thế giới đang dõi theo từng biến động dù là nhỏ nhất trên Biển Đông.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 04:30

Trung Quốc lại đưa ra lập luận vô  lý về vấn đề Biển Đông
Trung Quốc lại đưa ra lập luận vô lý về vấn đề Biển Đông

(Dân trí) - Phát biểu tại Diễn đàn hòa bình thế giới lần thứ 4 tại Bắc Kinh, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị lại đưa ra những lập luận vô lý nhằm "khẳng định chủ quyền" trái phép của Trung Quốc tại khu vực Biển Đông và quần đảo Trường Sa.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 03:00

Đối thoại Kinh tế và Chiến lược Mỹ - Trung: Kết quả hạn chế
Đối thoại Kinh tế và Chiến lược Mỹ - Trung: Kết quả hạn chế

(Dân trí) - Chuyên gia David Dollar của Viện Brookings, Mỹ cho rằng cuộc đối thoại thường niên Trung-Mỹ lần này "chắc chắn không có kết quả cụ thể nào" bởi cả hai bên đều muốn dành các tuyên bố quan trọng cho chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 9 tới.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 02:00

Căng thẳng Biển Đông đẩy Mỹ - Nhật – Việt thành tam giác “liên minh”?
Căng thẳng Biển Đông đẩy Mỹ - Nhật – Việt thành tam giác “liên minh”?

Căng thẳng Biển Đông đang trở thành cơ hội để 3 nước Mỹ - Nhật Bản – Việt Nam xích lại gần nhau, là nhận định của The Diplomat tuần qua.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 01:03

Phiến quân IS thành lập tỉnh ở Nga
Phiến quân IS thành lập tỉnh ở Nga

Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS mới đây đã tuyên bố thành lập wilayat, tức là tỉnh của Tổ chức khủng bố này trên lãnh thổ Nga, cụ thể là trên lãnh thổ các nước Cộng hòa tự trị vùng Bắc Kavkaz như Chechnia, Ingushetia, Dagestan và Kabardino-Balkaria.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 12:43

Tàu ngầm Kilo 185 - Khánh Hòa đang về Cam Ranh
Tàu ngầm Kilo 185 - Khánh Hòa đang về Cam Ranh

Lúc 05h30 ngày 28/6 (giờ Việt Nam), tàu Rolldock Storm của hãng Rolldock (Hà Lan) chở theo tàu ngầm kilo 185 - Khánh Hòa đã ở cách Singapore khoảng 40 hải lý về phía Đông - Đông Bắc, với đích đến là vịnh Cam Ranh (Khánh Hòa).

Chủ nhật, 28/06/2015 - 12:40

Nhiều quốc gia báo động an ninh cao sau 3 vụ tấn công khủng bố
Nhiều quốc gia báo động an ninh cao sau 3 vụ tấn công khủng bố

Sau ba vụ tấn công kinh hoàng xảy ra trong ngày 26-6 tại Pháp, Kuwait và Tunisia làm hơn 60 người thiệt mạng, một số quốc gia đã nâng mức báo động khủng bố và yêu cầu công dân nêu cao tinh thần cảnh giác trước nguy cơ xảy ra các vụ tấn công khủng bố tiếp theo.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 12:00

Nga âm thầm phát triển vũ khí siêu thanh
Nga âm thầm phát triển vũ khí siêu thanh

Trang tin Business Insider dẫn nhận định của các nhà phân tích quân sự cho rằng, Moscow đang phát triển một vũ khí tấn công chiến lược có tốc độ cực cao tương tự như vũ khí siêu thanh của Trung Quốc.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 11:05

ĐÁNG QUAN TÂM
Nghi phạm chặt đầu ông chủ tại Pháp là "con sói đội lốt cừu"
Nghi phạm chặt đầu ông chủ tại Pháp là "con sói đội lốt cừu"

Cảnh sát Pháp ngày 27/6 đã tiến hành thẩm vấn nghi phạm Hồi giáo cực đoan thực hiện vụ tấn công vào nhà máy khí đốt ở gần Lyon, đồng thời chặt đầu ông chủ của y, theo hướng kết hợp hai vụ làm một.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 10:43

Trung Quốc phát triển tên lửa thế hệ mới cho tàu ngầm
Trung Quốc phát triển tên lửa thế hệ mới cho tàu ngầm

(Dân trí) - Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đang phát triển tên lửa mới để trang bị cho loại tàu ngầm mới được đưa vào sử dụng.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 10:10

Phái đoàn nghị sĩ Mỹ thăm Cuba thúc đẩy bình thường hoá quan hệ
Phái đoàn nghị sĩ Mỹ thăm Cuba thúc đẩy bình thường hoá quan hệ

(Dân trí) - Một phái đoàn các thượng nghị sĩ Mỹ đang có chuyến thăm Cuba. Dự kiến đoàn Mỹ sẽ có buổi làm việc với các quan chức chính phủ Cuba và các lãnh đạo tôn giáo tại đây.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 09:45

Quốc tế phản đối Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông
Quốc tế phản đối Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông

Chiều 27/6, đông đảo bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình cùng sinh viên, Việt kiều đã tụ họp tại khu vực quảng trường Liên hợp quốc, nơi đặt biểu tượng chiếc ghế ba chân khổng lồ tại thành phố Geneva, Thụy Sĩ, để cùng tham gia diễu hành, ký kháng thư phản đối Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 09:30

Đài Loan: Nổ lớn tại công viên nước, ít nhất 500 người bị thương
Đài Loan: Nổ lớn tại công viên nước, ít nhất 500 người bị thương

(Dân trí) - Thông tấn xã Đài Loan đưa tin một vụ nổ lớn đã xảy ra tại Công viên nước Bát Tiên, thuộc quận Tân Bắc, ngoại ô thành phố Đài Bắc, Đài Loan tối 27/6, khiến ít nhất 500 người bị thương do bỏng và hoảng loạn giẫm đạp lên nhau.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 08:48

Nghi vấn về căn cứ huấn luyện mới cho tàu sân bay Trung Quốc
Nghi vấn về căn cứ huấn luyện mới cho tàu sân bay Trung Quốc

(Dân trí) - Tờ China Youth Daily ngày 26/6 đưa tin quá trình xây dựng căn cứ huấn luyện hải quân đang được triển khai trên khu đất rộng hơn 160 ha trên đảo Trường Hưng.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 08:00

Nỗi ám ảnh mang tên IS
Nỗi ám ảnh mang tên IS

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 26-6 tuyên bố, cho đến nay vẫn chưa có bằng chứng cho thấy các vụ tấn công khủng bố ở Pháp, Tunisia và Kuwait diễn ra cùng ngày có liên quan đến nhau.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 07:03

Mỹ-Trung: Gió đảo chiều chỉ sau "một đêm"?
Mỹ-Trung: Gió đảo chiều chỉ sau "một đêm"?

Xét trong bối cảnh hai nước có các tính toán lợi ích như trên thì kết quả của cuộc Đối thoại Trung-Mỹ vừa qua là hoàn toàn hiểu được và không đến nỗi quá “bất ngờ”.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 06:03

Tunisia đóng cửa một loạt đền thờ Hồi giáo, siết chặt an ninh sau vụ xả súng
Tunisia đóng cửa một loạt đền thờ Hồi giáo, siết chặt an ninh sau vụ xả súng

(Dân trí) - Thủ tướng Tunisia ngày 27/6 đã công bố một loạt biện pháp thắt chặt an ninh sau vụ xả súng làm 38 người thiệt mạng. Khoảng 80 đền thờ Hồi giáo bị cáo buộc “truyền bá thù hận” sẽ bị đóng cửa, giữa lúc du khách lũ lượt rời Tunisia.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 05:03

Trung Quốc khiến các nước trong khu vực phải tích lũy vũ khí phòng thủ
Trung Quốc khiến các nước trong khu vực phải tích lũy vũ khí phòng thủ

(Dân trí) - Các động thái bành trướng của Trung Quốc tại Biển Đông đang đẩy các nước trong khu vực hướng đến việc mua vũ khí hạng nặng và máy bay quân sự của Mỹ, cựu Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Dov Zakheim tuyên bố.

Chủ nhật, 28/06/2015 - 04:00

Ý đồ thực sự của Mỹ trong cuộc chiến chống IS - Kỳ cuối
Ý đồ thực sự của Mỹ trong cuộc chiến chống IS - Kỳ cuối

Bằng cách loại bỏ chính quyền của Tổng thống Saddam Hussein ở Iraq, Mỹ đã vô tình (dù không muốn) mở rộng vòng cung ảnh hưởng địa lý của Iran cho đến tận Palestine, điều này khiến cho dự án mở rộng các vùng định cư của Israel dễ bị tổn thương hơn.

Thứ bảy, 27/06/2015 - 11:04

Những ghi chép bí mật cuối cùng của bin Laden
Những ghi chép bí mật cuối cùng của bin Laden

Trong những năm tháng cuối đời ẩn náu tại Pakistan, trùm khủng bố khét tiếng Osama bin Laden đã dành tâm huyết cho gia đình song vẫn ấp ủ hàng loạt những âm mưu khủng bố nhằm vào nước Mỹ.

Thứ bảy, 27/06/2015 - 10:03