Chiến lược vung tiền thâu tóm “lục địa đen” của Trung Quốc

Dân trí Tại Djibouti, một đất nước nhỏ bé nhưng nằm ở vị trí chiến lược, sự hiện diện của Trung Quốc được nhìn thấy ở khắp mọi nơi.
>>Tranh cãi quốc gia châu Phi đổi bô-xít lấy tiền xây đường từ Trung Quốc
>>Trung Quốc dùng chiến lược học bổng khuếch trương “sức mạnh mềm” tại châu Phi
>>Quốc gia châu Phi “dở khóc dở cười” vì dự án đường sắt của Trung Quốc

Chiến lược vung tiền thâu tóm “lục địa đen” của Trung Quốc - 1

Người Kenya nhảy múa bên cạnh đầu tàu do công ty Trung Quốc sản xuất cho dự án đường sắt Mombasa-Nairobi năm 2017. (Ảnh: Xinhua)

Các công ty Trung Quốc đã rót vốn và xây dựng cảng lớn nhất châu Phi, tuyến đường sắt tới Ethiopia và căn cứ hải quân nước ngoài đầu tiên của Bắc Kinh tại Djibouti. Dưới biển, Trung Quốc đang xây dựng tuyến cáp truyền dữ liệu xuyên qua khu vực, từ Kenya tới Yemen. Tuyến cáp này sẽ kết nối một trung tâm internet, nơi đặt các máy chủ được vận hành chủ yếu bởi các công ty viễn thông nhà nước Trung Quốc.

Các khoản đầu tư ồ ạt của Trung Quốc ở Djibouti là mô hình thu nhỏ, cho thấy cách thức Trung Quốc nhanh chóng giành được vị thế chiến lược trên toàn lục địa. Các nước phương Tây, bao gồm những nước từng cai trị các quốc gia châu Phi thời thực dân thuộc địa, đã sử dụng những gói viện trợ hào phóng để đổi lại các thỏa thuận thương mại và an ninh trong suốt hàng chục năm qua. Trong khi đó, các dự án do Trung Quốc rót vốn đã mang lại sự phát triển hạ tầng khổng lồ cho khu vực này trong vòng chưa đầy một thế hệ.

Các hoạt động xây dựng này chủ yếu sử dụng các khoản vay từ các ngân hàng nhà nước của Trung Quốc. Những con đường do Trung Quốc xây dựng đã vươn ra khắp châu lục, cùng với đó là những cây cầu, sân bay, đập và nhà máy điện khổng lồ. Tất cả đều nằm trong Sáng kiến Vành đai và Con đường do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khởi xướng.

Theo Ernst & Young, các công ty Trung Quốc đã đầu tư vào châu Phi số tiền gấp đôi so với các công ty Mỹ trong giai đoạn 2014-2018, lên tới 72,2 tỷ USD.

Chiến lược vung tiền thâu tóm “lục địa đen” của Trung Quốc - 2

Tuyến tàu điện hiện đại đầu tiên của châu Phi nối Ethiopia-Djibouti do các công ty Trung Quốc xây dựng được hoàn thành vào năm 2016. (Ảnh: Xinhua)

“Người Trung Quốc đang tính xa hơn về dài hạn ở Djibouti nói riêng và châu Phi nói chung. Djibouti là một mắt xích trong chuỗi kinh tế trải dài dọc rìa phía nam của Ấn Độ Dương, từ các cảng ở Campuchia cho tới Sri Lanka và Pakistan. Họ có một kế hoạch chiến lược tổng thể. Còn chúng ta thì không”, David Shinn, cựu Đại sứ Mỹ tại Ethiopia, đồng thời là quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách Djibouti vào cuối thập niên 1960, nhận định.

Tại Djibouti, kế hoạch chiến lược của Trung Quốc trở nên rõ ràng hơn vì vị trí của nước này nằm ở cửa ngõ đi vào Biển Đỏ, nơi có khoảng 10% lượng dầu mỏ xuất khẩu và 20% hàng hóa thương mại đi qua eo biển hẹp ngay cạnh bờ biển của Djibouti trên tuyến đường đi vào và đi ra từ kênh đào Suez.

Vị trí chiến lược của Djibouti đã biến nước này trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới cáp dưới biển, nơi truyền dữ liệu giữa các lục địa. Sự đầu tư của Trung Quốc vào hạ tầng internet tại đây diễn ra trong bối cảnh khu vực xung quanh Djibouti bắt đầu tiếp cận với Internet, trong đó có một số khu vực hoàn toàn phụ thuộc vào Djibouti như một điểm trung chuyển để truyền tải dữ liệu.

Sự “phủ sóng” rộng khắp của Trung Quốc trên hàng loạt “mặt trận” tại châu Phi đã làm giảm bớt sự phụ thuộc của các nước trong khu vực vào các chính phủ phương Tây trong công cuộc phát triển.

Các khoản vay của Trung Quốc không đi kèm với những yêu cầu về cải thiện vấn đề nhân quyền, trong khi các khoản hỗ trợ của Mỹ đòi hỏi phải có. Sự “xâm nhập” của Trung Quốc vào châu Phi đã giúp nước này tiếp cận các nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng, bao quát một thị trường màu mỡ được xem là trung tâm trên bản đồ thế giới về tiêu thụ hàng hóa giá rẻ, và nhận được sự ủng hộ đáng tin cậy tại các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc.

Cạnh tranh Mỹ - Trung tại "lục địa đen"

Chiến lược vung tiền thâu tóm “lục địa đen” của Trung Quốc - 3

Ngoại trưởng Djibouti Mahamoud Ali Youssouf bắt tay Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong cuộc gặp tại Bắc Kinh năm 2018. (Ảnh: AP)

Những người chỉ trích các khoản vay của Trung Quốc nói rằng, nước này đang tìm cách đưa các quốc gia đang phát triển, dễ bị tổn thương vào “bẫy nợ”, bòn rút ngân khố của các chính phủ, đẩy nhiều thế hệ người đóng thuế phải gánh những khoản nợ khổng lồ, thậm chí các ngân hàng Trung Quốc có thể siết nợ bằng cách chiếm hữu luôn những tài sản chiến lược quan trọng do chính họ xây dựng cho các nước vay nợ. Hiện Djibouti đang nợ Trung Quốc một khoản tương đương 70% GDP.

Các chính phủ châu Phi đã bác bỏ thẳng thừng về khả năng xảy ra những kịch bản trên, mặc dù đã từng có tiền lệ ở Sri Lanka, nơi một cảng biển nằm ở vị trí chiến lược đã được trao cho công ty Trung Quốc thuê lại trong 99 năm để trừ nợ, sau khi chính công ty này rót vốn xây dựng cảng đó.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tìm cách cạnh tranh với tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, bằng cách thúc đẩy chương trình đầu tư tư nhân với tên gọi Châu Phi Thịnh vượng, mặc dù các khoản đầu tư của Washington vẫn “lép vế” so với các khoản vay của Bắc Kinh. Tại Djibouti, ngay cả chỉ huy các lực lượng vũ trang Mỹ tại châu Phi cũng kêu gọi cẩn trọng với Trung Quốc.

“Chúng tôi muốn xây dựng các mối quan hệ lâu dài, chứ không phải ngắn hạn. Chúng tôi dẫn đầu các giá trị của chúng tôi, làm việc chăm chỉ và khao khát tăng cường các mối quan hệ đối tác trên lục địa châu Phi”, tướng Stephen J. Townsend phát biểu trong chuyến thăm tới Djibouti vào mùa hè năm 2019.

Căn cứ chính của quân đội Mỹ ở châu Phi, nơi đồn trú của 4.000 quân nhân và phi đội máy bay không người lái, được đặt tại Djibouti trong 2 thập niên.

Chiến lược vung tiền thâu tóm “lục địa đen” của Trung Quốc - 4

Một trong những dự án đầu tư lớn nhất của Trung Quốc tại châu Phi là nhà máy điện mặt trời 50 MW ở Kenya. (Ảnh: Xinhua)

Mỹ đã phải chi hàng trăm triệu USD để thuê căn cứ tại Djibouti, nơi Washington thực hiện các chiến dịch để tiêu diệt nhóm phiến quân Hồi giáo al-Shabab tại nước láng giềng Somalia. Tuy nhiên, Mỹ không có nhiều hoạt động để giúp phát triển Djibouti.

Mặc dù chính phủ của nhiều nước châu Phi, bao gồm Djibouti, vẫn hy vọng về sự đầu tư lớn hơn của Mỹ, song Trung Quốc sẵn sàng “vung tiền” khiến các nước trong khu vực đồng loạt chuyển hướng sang Bắc Kinh.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc đã tổ chức diễn đàn thường niên về hợp tác Trung Quốc - châu Phi với sự tham gia của gần như toàn bộ 54 nguyên thủ các nước châu Phi. Trong khi đó, tại lễ khởi động chương trình Châu Phi Thịnh vượng tại Mozambique năm nay, Mỹ thậm chí không gửi một bộ trưởng nào trong nội các tới dự.

“Đúng là, nợ của chúng tôi với Trung Quốc chiếm 71% GDP của chúng tôi, nhưng chúng tôi cần khoản (đầu tư) hạ tầng đó”, Ngoại trưởng Djibouti Mahamoud Ali Youssouf trả lời phỏng vấn bên lề cuộc họp tại New York hồi đầu tháng 12.

“Việc chúng tôi phát triển quan hệ đối tác với Trung Quốc là lẽ tự nhiên. Cả châu Âu và Mỹ đều không sẵn sàng xây dựng hạ tầng như chúng tôi cần. Chúng tôi đang đưa đất nước chúng tôi hướng đến tương lai, và chăm sóc đời sống của người dân chúng tôi. Ngay cả Mỹ cũng nợ Trung Quốc hàng nghìn tỷ USD”, Ngoại trưởng Djibouti cho biết.

Thành Đạt

Theo SCMP

MỚI NHẤT
Vì sao ông Trump chọn thời điểm này để phát lệnh giết tướng Iran?
Vì sao ông Trump chọn thời điểm này để phát lệnh giết tướng Iran?

(Dân trí) - Quyết định không kích nhằm vào Tướng Iran Qasem Soleimani của Tổng thống Donald Trump bắt nguồn từ hàng loạt vụ việc căng thẳng trước đó giữa hai nước, cũng như toan tính riêng của ông chủ Nhà Trắng.

Chủ nhật, 05/01/2020 - 11:36

Hé lộ vũ khí Mỹ dùng để giết tướng Iran
Hé lộ vũ khí Mỹ dùng để giết tướng Iran

(Dân trí) - Với sự hỗ trợ của thông tin tình báo, quân đội Mỹ được cho là đã dùng tên lửa dẫn đường bằng laser và máy bay không người lái để không kích tướng cấp cao Iran Qasem Soleimani hôm 3/1 bên ngoài sân bay quốc tế Iraq.

Chủ nhật, 05/01/2020 - 08:53

Nga tố Mỹ vi phạm luật quốc tế khi ám sát tướng Iran
Nga tố Mỹ vi phạm luật quốc tế khi ám sát tướng Iran

(Dân trí) - Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng việc Mỹ ám sát Tư lệnh Iran Qasem Soleimani là hành vi vi phạm các quy chuẩn của luật pháp quốc tế.

Chủ nhật, 05/01/2020 - 07:14

Ông Trump dọa tấn công 52 mục tiêu của Iran
Ông Trump dọa tấn công 52 mục tiêu của Iran

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo, Mỹ đã đưa 52 mục tiêu của Iran vào tầm ngắm nếu Tehran tấn công bất cứ con người hay tài sản nào của Mỹ.

Chủ nhật, 05/01/2020 - 06:51

Căn cứ không quân, đại sứ quán Mỹ ở Iraq bị tấn công tên lửa
Căn cứ không quân, đại sứ quán Mỹ ở Iraq bị tấn công tên lửa

(Dân trí) - Các tòa nhà ngoại giao và một căn cứ không quân có binh sĩ Mỹ đồn trú tại Iraq đã trở thành mục tiêu tấn công của các tên lửa chỉ một ngày sau cuộc không kích của Washington khiến tướng cấp cao Iran thiệt mạng.

Chủ nhật, 05/01/2020 - 06:22

Lệnh ám sát tướng Iran: Bước đi đầy mạo hiểm của ông Trump
Lệnh ám sát tướng Iran: Bước đi đầy mạo hiểm của ông Trump

(Dân trí) - Việc Mỹ không kích khiến tướng quyền lực nhất Iran thiệt mạng có thể thổi bùng căng thẳng ở khu vực Trung Đông vốn âm ỉ lâu nay. Các lực lượng của Mỹ và đồng minh ở khu vực có thể đối mặt với các hành động trả đũa của Tehran.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 10:03

Tướng Iran cảnh báo sắc lạnh: 35 mục tiêu của Mỹ nằm trong tầm với trả đũa
Tướng Iran cảnh báo sắc lạnh: 35 mục tiêu của Mỹ nằm trong tầm với trả đũa

(Dân trí) - Một chỉ huy cấp cao của Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố nước này có quyền trả đũa Mỹ về vụ sát hại tướng Qassem Soleimani và hàng chục mục tiêu tiềm tàng của Mỹ trong khu vực đã được liệt kê.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 09:47

Top 10 xe tăng hàng đầu thế giới năm 2019
Top 10 xe tăng hàng đầu thế giới năm 2019

Trang militaryarms.ru vừa đăng danh sách 10 xe tăng tốt nhất thế giới năm 2019 cùng một số đánh giá liên quan, xin cung cấp để bạn đọc tham khảo.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 07:23

Sức mạnh không thể xem thường của Vệ binh Cách mạng Iran
Sức mạnh không thể xem thường của Vệ binh Cách mạng Iran

(Dân trí) - Sở hữu 125.000 quân bao gồm ba binh chủng bộ binh, không quân và hải quân, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng chỉ huy lực lượng dân quân tình nguyện Basij và kiểm soát các chương trình tên lửa đạn đạo của Cộng hòa Hồi giáo.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 06:15

Màn tiếp dầu kép của “hổ mang chúa” Su-30 SM và “kiếm sĩ bầu trời” Su-24M
Màn tiếp dầu kép của “hổ mang chúa” Su-30 SM và “kiếm sĩ bầu trời” Su-24M

(Dân trí) - Nga đã đăng tải đoạn video cho thấy cảnh tiếp dầu trên không phức tạp của máy bay IL-28 với máy bay chiến đấu Su-30SM và máy bay ném bom Su-24M.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 04:45

Cựu phóng viên Mỹ tố ông Trump “gạ gẫm” hôn
Cựu phóng viên Mỹ tố ông Trump “gạ gẫm” hôn

(Dân trí) - Một cựu phóng viên nữ của Fox News đã cáo buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump “gạ gẫm” hôn cô trước khi ông trở thành “ông chủ” Nhà Trắng.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 04:43

Ông Trump ra quyết định chớp nhoáng giết tướng Iran khi đang nghỉ dưỡng
Ông Trump ra quyết định chớp nhoáng giết tướng Iran khi đang nghỉ dưỡng

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã hạ lệnh không kích giết chết tướng cấp cao Iran Qassem Soleimani trong thời gian ông đang ở khu nghỉ dưỡng của gia đình. Gần như không ai trong chính phủ Mỹ ngoại trừ các cố vấn thân cận của ông biết trước kế hoạch này, Bloomberg đưa tin.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 01:52

ĐÁNG QUAN TÂM
Vì sao tên lửa Mỹ có thể đánh trúng xe chở tướng cấp cao Iran?
Vì sao tên lửa Mỹ có thể đánh trúng xe chở tướng cấp cao Iran?

(Dân trí) - Nhiều câu hỏi đã được đặt ra về sự chính xác của cuộc không kích do máy bay không người lái Mỹ tiến hành nhằm vào đoàn xe chở tư lệnh cấp cao Iran khiến vị tướng này thiệt mạng.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 01:31

Phó Tổng thống Mỹ gây tranh cãi vì “tố” tướng Iran đứng sau vụ khủng bố 11/9
Phó Tổng thống Mỹ gây tranh cãi vì “tố” tướng Iran đứng sau vụ khủng bố 11/9

(Dân trí) - Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã gây tranh cãi khi cáo buộc cựu Tư lệnh lực lượng đặc nhiệm Quds của Iran, ông Qassem Suleimani, người thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ tại Iraq mới đây, liên quan tới vụ khủng bố ngày 11/9/2001.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 11:30

"Biển người" Iran xuống đường tiếc thương tướng cấp cao thiệt mạng
"Biển người" Iran xuống đường tiếc thương tướng cấp cao thiệt mạng

(Dân trí) - Người dân trên khắp Iran đã xuống đường tuần hành để tưởng nhớ tư lệnh lực lượng đặc nhiệm Quds Qassem Soleimani, sau khi ông thiệt mạng trong một cuộc không kích do Mỹ thực hiện ở Iraq.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 09:55

Những đòn Iran có thể đáp trả Mỹ sau khi mất tướng cấp cao
Những đòn Iran có thể đáp trả Mỹ sau khi mất tướng cấp cao

(Dân trí) - Iran có thể tấn công các mục tiêu quân sự của Mỹ trong khu vực, đẩy mạnh chiến tranh ủy nhiệm, tấn công mạng nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng của Mỹ sau hàng loạt căng thẳng gần đây trong đó có vụ không kích khiến tướng cấp cao Iran thiệt mạng.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 09:29

Trái đất vừa thoát khỏi cuộc "khủng bố" từ 4 tiểu hành tinh
Trái đất vừa thoát khỏi cuộc "khủng bố" từ 4 tiểu hành tinh

Trung tâm nghiên cứu vật thể gần trái đất của NASA (CNEOS) phát hiện bốn tiểu hành tinh lao hướng về trái đất ngay trong ngày 1-1, hai trong số đó chỉ được phát hiện ngay thời điểm nó bay qua.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 09:22

Iran dọa “trả thù khốc liệt”, Mỹ đưa thêm hàng nghìn quân đến Trung Đông
Iran dọa “trả thù khốc liệt”, Mỹ đưa thêm hàng nghìn quân đến Trung Đông

(Dân trí) - Mỹ sẽ điều thêm khoảng 3.000 binh sĩ đến Trung Đông để đề phòng các mối đe dọa sau khi Iran thề “trả thù khốc liệt” cho tướng cấp cao Qassem Soleimani, người thiệt mạng trong cuộc không kích ngày 3/1 của Mỹ.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 08:44

Quân đội Libya tuyên bố bắn rơi máy bay Thổ Nhĩ Kỳ
Quân đội Libya tuyên bố bắn rơi máy bay Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Quân đội quốc gia Libya (LNA) cho biết đã bắn rơi một máy bay Thổ Nhĩ Kỳ không lâu sau khi tư lệnh lực lượng này, tướng Khalifa Haftar, kêu gọi thánh chiến chống lại Thổ Nhĩ Kỳ vì ủng hộ chính phủ đối lập ở Tripoli.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 08:26

Mỹ bị nghi không kích lãnh đạo nhóm dân quân thân Iran, ít nhất 6 người chết
Mỹ bị nghi không kích lãnh đạo nhóm dân quân thân Iran, ít nhất 6 người chết

(Dân trí) - Một đoàn xe chở các nhân vật cấp cao của lực lượng dân quân Tổng động viên Iraq (PMF), nhóm nghi thân Iran, đã bị không kích ở phía bắc Baghdad, Iraq, khiến ít nhất 6 người chết. Mỹ bị nghi đứng sau vụ việc.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 07:42

4 kịch bản phá vỡ bế tắc về phiên luận tội Trump ở Thượng viện
4 kịch bản phá vỡ bế tắc về phiên luận tội Trump ở Thượng viện

Quốc hội Mỹ sẽ trở lại làm việc vào tuần tới với khả năng cao phiên luận tội Tổng thống Trump chưa thể bắt đầu sớm như kỳ vọng.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 07:37

Video mới ghi khoảnh khắc xe của tướng Iran trúng tên lửa Mỹ
Video mới ghi khoảnh khắc xe của tướng Iran trúng tên lửa Mỹ

(Dân trí) - Một video trích xuất từ camera an ninh được lan truyền trên mạng được cho là khoảnh khắc tên lửa của Mỹ bắn trúng vào đoàn xe của tướng cấp cao Iran Qassem Soleimani và một số lãnh đạo dân quân Iraq rạng sáng 3/1.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 07:12

Ông Trump lý giải về quyết định giết tướng Iran
Ông Trump lý giải về quyết định giết tướng Iran

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông ra lệnh giết tướng Iran Qassem Soleimani là nhằm ngăn chặn một cuộc chiến tranh thay vì châm ngòi một cuộc xung đột và rằng Mỹ không có ý định thay đổi chế độ ở Iran.

Thứ bảy, 04/01/2020 - 06:52

Video đoàn xe của tướng Iran cháy rụi vì bị trúng tên lửa Mỹ
Video đoàn xe của tướng Iran cháy rụi vì bị trúng tên lửa Mỹ

(Dân trí) - Một ô tô trong đoàn xe của tướng Iran Qassem Soleimani đã bốc cháy ngùn ngụt do bị trúng rocket gần sân bay Baghdad, Iraq sáng sớm nay. Ông Soleimani đã thiệt mạng cùng một quan chức cấp cao khác.

Thứ sáu, 03/01/2020 - 09:52