Chuyện thật về “Điện thoại đỏ” giữa Liên Xô và Mỹ

Cách đây 50 năm, Liên Xô và Mỹ đã có sự “đồng tâm hiệp lực” hiếm hoi khi xây dựng một đường dây nóng để liên lạc giữa hai cường quốc mà giới truyền thông khi đó đặt tên là “Điện thoại đỏ”. Có thông tin nói rằng với “Điện thoại đỏ”, Tổng thống Mỹ có thể gọi thẳng đến Điện Kremlin bất cứ khi nào ông ta muốn.

Cả Mỹ và Liên Xô đều nhận thức được việc cần phải giảm đối đầu giữa hai nước để cùng giải quyết vấn đề thời kỳ khủng hoảng tên lửa Cuba. Thời gian đó, mỗi tin nhắn dài từ Liên Xô đến Mỹ và ngược lại phải mất nửa ngày. Vì vậy việc trực tiếp liên lạc là một ý tưởng tốt, tuy nhiên công nghệ điện thoại chưa thể trở thành lựa chọn tối ưu vào thời điểm đó. Và phương thức được cho là khả thi nhất là tạo ra hai đầu thiết bị điện báo, vì vậy “Điện thoại đỏ” thực chất là đường dây điện tín.
 

Chiếc điện thoại ông Obama sử dụng trong Nhà Trắng không hề liên quan tới “Điện thoại đỏ”.
Chiếc điện thoại ông Obama sử dụng trong Nhà Trắng không hề liên quan tới “Điện thoại đỏ”.

Để hệ thống được đi vào hoạt động, Liên Xô và Mỹ đã đàm phán về bản ghi nhớ: “Lưu ý về việc thành lập kết nối liên lạc trực tiếp”. Mở đầu bản ghi nhớ có đoạn: “Chính phủ Mỹ và Liên bang Xô viết đã thống nhất thành lập hệ thống kết nối trực tiếp ngay khi có công nghệ khả thi và được sử dụng trong tình huống khẩn cấp giữa hai nước”. Hai quốc gia đã cùng ký kết bản ghi nhớ trên vào ngày 20/6/1963.

Tin nhắn được gửi từ Mỹ tới Liên Xô qua đường dây điện tín là dây cáp dài 16.000 km từ Washington tới London, qua Copenhagen, Stockholm, Helsinki và cuối cùng là Moskva.

Ngay sau khi ký kết bản ghi nhớ, 4 máy điện tín đã được vận chuyển đến Moskva bằng đường hàng không và được lắp đặt tại Điện Kremlin. Và cũng số lượng máy móc như vậy đã được vận chuyển đến Đại sứ quán Liên Xô tại Washington. Về phía Mỹ, các máy điện tín không chỉ xuất hiện tại Nhà Trắng mà còn tại Lầu Năm Góc. Cả hai phía đồng thời cũng cùng trao đổi máy giải mật mã để người Mỹ có thể dịch những thông điệp được gửi từ tiếng Nga sang tiếng Anh và ngược lại, phía Moskva cũng vậy.
 

Nhân vật tổng thống do Henry Fonda thủ vai và chiếc điện thoại đỏ trong bộ phim Fail-Safe.
Nhân vật tổng thống do Henry Fonda thủ vai và chiếc điện thoại đỏ trong bộ phim Fail-Safe.

Đường dây nóng được đi vào hoạt động từ ngày 30/8/1963 và tin nhắn đầu tiên được gửi có ý tưởng rất độc đáo với nội dung: (lược dịch) “Con cáo nâu nhanh nhẹn nhảy qua lưng chú chó lười biếng 1234567890”. Tin nhắn này vô cùng thực tiễn bởi nó bao hàm mọi chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Anh và các con số, đây được xem như phép thử cho sự chính xác của hệ thống.

Theo tờ New York Times số ra ngày hôm sau: “Bên phía Moskva cũng gửi một tin nhắn thử tương tự bằng tiếng Nga... Cả hai quốc gia đã dành cả năm cung cấp đồ đạc, dụng cụ thiết bị hướng dẫn…” do “Điện thoại đỏ”.

Lyndon Johnson đã trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên sử dụng đường dây này để liên lạc với Moskva năm 1967. Trong cuộc chiến tranh giữa Israel và Arập, Johnson đã gửi tin nhắn đến Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô Alexei Kosygin để ông biết rằng lực lượng không quân Mỹ đang được phái đến biển Địa Trung Hải, việc báo trước này nhằm tránh những căng thẳng không cần thiết với hạm đội Liên Xô tại biển Đen.

Tháng 9/1971, chỉ 3 tháng trước khi chiến tranh giữa Ấn Độ và Pakistan bùng phát, Tổng thống Richard Nixon đã sử dụng đường dây điện tín để liên lạc với người đồng cấp Liên Xô Leonid Brezhnev. Những sự kiện thế giới tiếp tục xảy ra sau đó đã khiến Nixon sử dụng đường dây điện tín thêm 2 lần. Đầu tiên là trong chiến tranh Yom Kippur khi Ai Cập và Syria cùng chống lại Israel năm 1973 và sau đó là vào tháng 7/1974 khi Thổ Nhĩ Kỳ xâm chiếm Síp.

Trong số các tổng thống, Ronald Reagan là người có sự quan tâm đặc biệt đến đường dây điện tín này, khác với vị Tổng thống tiền nhiệm Jimmy Carter chỉ sử dụng đường dây trên một lần trong năm 1979 khi Liên Xô tham gia cuộc chiến tranh tại Afghanistan. Năm 1983, Ronald Reagan bắt đầu thảo luận về nâng cấp hệ thống và thêm máy fax tốc độ cao. Tổng thống Reagan cũng đã sử dụng đường dây nóng một vài lần trong sự kiện tại Lebanon và tình trạng báo động tại Ba Lan.

Hiện tượng “Điện thoại đỏ” đã lan sang ngành công nghiệp giải trí. Trong bộ phim Fail-Safe năm 1964, vị tổng thống do nam diễn viên Henry Fonda thủ vai đã tiếp nhận và truyền thông tin qua chiếc điện thoại được gọi là điện thoại đỏ (bộ phim thời đó vẫn là đen trắng). Và điện thoại đỏ cũng xuất hiện trong một số bộ phim truyện và phim truyền hình khác.

Thậm chí điện thoại đỏ đã trở thành một phần trong chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 1984. Khẩu hiệu tranh cử của ứng cử viên tổng thống Walter Mondale là dòng chữ: “Điều tuyệt vời nhất, trách nhiệm quyền lực nhất của thế giới nằm trong tay người có thể nhấc chiếc điện thoại này”.

Chiến tranh Lạnh kết thúc không đồng nghĩa với việc chấm dứt đường dây nóng trên. Hệ thống liên lạc mới dùng sợi cáp quang đã đi vào hoạt động từ năm 2008, bao gồm phần mềm cho cả hai việc nhận và gửi tin nhắn email với tốc độ truyền tin nhanh chóng.

Trong hội nghị thượng đỉnh năm 2010 với Tổng thống Nga thời điểm đó Dmitry Medvedev, Tổng thống Mỹ Obama đã đùa rằng mạng xã hội Twitter đã thay thế đường dây nóng này, ông Obama hóm hỉnh nói: “Chúng ta có thể tìm cách để tống những chiếc điện thoại đỏ đã tồn tại quá lâu ở đó”.

Theo Hà Linh
Baotintuc.vn
MỚI NHẤT
Obama bổ nhiệm tân đại sứ Mỹ tại Trung Quốc
Obama bổ nhiệm tân đại sứ Mỹ tại Trung Quốc

(Dân trí) - Ngày 20/12, Tổng thống Mỹ Obama đã quyết định bổ nhiệm thượng nghị sĩ Dân chủ Max Baucus vào chức vụ nhạy cảm là đại sứ Mỹ tại Trung Quốc.

Chủ nhật, 22/12/2013 - 10:38

Cơ trưởng cố tình lao máy bay làm 33 người chết
Cơ trưởng cố tình lao máy bay làm 33 người chết

(Dân trí) - Cơ trưởng một chuyến bay của hãng hàng không Mozambique đã “có ý định rõ ràng” trong việc lao một chiếc máy bay xuống đất, trong vụ tai nạn khiến 33 người chết tại Namibia hồi cuối tháng trước, báo cáo điều tra khẳng định.

Chủ nhật, 22/12/2013 - 10:19

Các nhà du hành sửa chữa khẩn trạm ISS
Các nhà du hành sửa chữa khẩn trạm ISS

(Dân trí) - Các nhà du hành trên Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) đã hoàn tất đợt đi bộ ra ngoài khoảng không đầu tiên, để sửa chữa khẩn cấp các hư hỏng đối với hệ thống làm mát, vốn có vai trò thiết yếu đối với hoạt động của ISS.

Chủ nhật, 22/12/2013 - 09:40

Obama phủ nhận năm 2013 là “năm tồi tệ nhất”
Obama phủ nhận năm 2013 là “năm tồi tệ nhất”

(Dân trí) - Tại cuộc họp báo cuối năm vào ngày thứ sáu ở Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Obama đã phủ nhận ý kiến cho rằng năm 2013 là năm tồi tệ nhất trong suốt thời gian ông tại vị.

Chủ nhật, 22/12/2013 - 08:20

3 máy bay quân sự Mỹ bị tấn công ở Nam Sudan
3 máy bay quân sự Mỹ bị tấn công ở Nam Sudan

(Dân trí) - Máy bay Mỹ tới quốc gia châu Phi Nam Sudan trợ giúp hoạt động sơ tán vào ngày 21/12 đã bị tấn công, làm 4 quân nhân Mỹ bị thương. Trong khi đó giao chiến tại nước này vẫn tiếp tục leo thang.

Chủ nhật, 22/12/2013 - 07:50

Phe đối lập Thái Lan tẩy chay bầu cử
Phe đối lập Thái Lan tẩy chay bầu cử

(Dân trí) - Đảng Dân chủ đối lập chính tại Thái Lan hôm nay 21/12 đã tuyên bố sẽ tẩy chay cuộc bầu cử sớm dự kiến diễn ra vào tháng 2 năm tới.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 10:01

Trung Quốc chỉ trích chiến lược quân sự của Nhật
Trung Quốc chỉ trích chiến lược quân sự của Nhật

(Dân trí) - Trung Quốc đã cáo buộc Nhật Bản viện cớ các lo ngại về an ninh quốc gia để tăng cường quân đội, ít ngày sau khi Tokyo thông báo sẽ tăng chi tiêu quốc phòng để mua sắm hoàng loạt vũ khí mới.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 09:09

Những khoảnh khắc ấn tượng nhất thế giới 2013
Những khoảnh khắc ấn tượng nhất thế giới 2013

(Dân trí) - Thế giới năm 2013 đã chứng kiến rất nhiều biến động, từ những cuộc biểu tình chống chính phủ tới những thảm họa thiên nhiên hay các vụ tấn công khủng bố chết chóc. Và sau đây là những khoảnh khắc tiêu biểu nhất của báo chí thế giới 2013 do Time bình chọn.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 08:46

Trung Quốc: 19 học sinh tiểu học nhập viện vì sữa chua có thuốc chuột
Trung Quốc: 19 học sinh tiểu học nhập viện vì sữa chua có thuốc chuột

(Dân trí) - Hôm qua (20/12), 19 học sinh tiểu học tại tỉnh Hồ Nam của Trung Quốc đã phải nhập viện, sau khi uống phải sữa chua có nhiễm thuốc diệt chuột trong nghi án bị đầu độc, chính quyền địa phương cho biết.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 02:19

Thế giới tưởng nhớ 270 nạn nhân vụ đánh bom máy bay Lockerbie
Thế giới tưởng nhớ 270 nạn nhân vụ đánh bom máy bay Lockerbie

(Dân trí) - Đúng ngày này 25 năm về trước, thế giới đã bàng hoàng bởi vụ đánh bom máy bay trên bầu trời Lockerbie, khiến 270 người thiệt mạng. Đến nay, đây vẫn là vụ khủng bố tang thương nhất được thực hiện tại Anh.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 01:14

Đông Bắc Á 2013: Năm của những bất ổn
Đông Bắc Á 2013: Năm của những bất ổn

Mâu thuẫn giữa các quốc gia trong khu vực năm 2013 căng thẳng, tiềm ẩn nguy cơ bất ổn mới trong năm 2014.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 11:04

Thứ trưởng công an Trung Quốc bị điều tra vi phạm kỷ luật
Thứ trưởng công an Trung Quốc bị điều tra vi phạm kỷ luật

(Dân trí) - Cơ quan kiểm tra kỷ luật trung ương đảng Cộng Sản Trung Quốc ngày 21/12 đã công bố điều tra thứ trưởng Bộ công an Lý Đông Sinh vì bị nghi vi phạm kỷ luật. Rất có thể đây là dấu hiệu cho thấy các lãnh đạo cấp cao hơn sắp "ngã ngựa".

Thứ bảy, 21/12/2013 - 08:55

ĐÁNG QUAN TÂM
Trùm dầu mỏ Nga Khodorkovsky bay sang Đức sau khi được ân xá
Trùm dầu mỏ Nga Khodorkovsky bay sang Đức sau khi được ân xá

(Dân trí) - Cựu tài phiệt Mikhail Khodorkovsky đã bay sang Đức chỉ vài giờ sau khi được Tổng thống Nga Putin ân xá và được tự do sau 10 năm ngồi tù.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 08:18

Thủ tướng Campuchia và Phu nhân sẽ thăm Việt Nam
Thủ tướng Campuchia và Phu nhân sẽ thăm Việt Nam

Ngày 20/12, theo Bộ Ngoại giao, nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Vương quốc Campuchia Samdech Decho Hun Sen và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 26-28/12/2013.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 08:00

Các "ông lớn" châu Á sôi sục cuộc đua vũ trụ năm 2013
Các "ông lớn" châu Á sôi sục cuộc đua vũ trụ năm 2013

(Dân trí) - Năm 2013 đã chứng kiến các nền kinh tế hàng đầu châu Á đua nhau tìm đường gia nhập câu lạc bộ các "ông lớn" trong lĩnh vực vũ trụ. Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ đều đua nhau chinh phục không gian bằng các hoạt động khác nhau.

Thứ bảy, 21/12/2013 - 07:10

Hội nghị Ngoại giao 28 bế mạc sau 5 ngày làm việc
Hội nghị Ngoại giao 28 bế mạc sau 5 ngày làm việc

Chiều 20/12, tại Trung tâm Hội nghị quốc tế, Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 28 với chủ đề "Ngoại giao chủ động, tích cực hội nhập quốc tế" đã tiến hành lễ bế mạc dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 11:00

Xả súng tại sân bay Manila, 4 người chết
Xả súng tại sân bay Manila, 4 người chết

(Dân trí) - Sáng qua (20/12), một vụ xả súng kinh hoàng đã xảy ra tại sân bay quốc tế Ninoy Aquino, Manila, Philippines làm 4 người thiệt mạng và 5 người khác bị thương. Trong số này có vợ chồng một thị trưởng thành phố.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 05:16

Trùm dầu mỏ Nga Khodorkovsky được ra tù
Trùm dầu mỏ Nga Khodorkovsky được ra tù

(Dân trí) - Trùm dầu mỏ Nga Mikhail Khodorkovsky, từng là người giàu nhất nước này, hôm nay 20/12 đã được ra tù sau khi Tổng thống Vladimir Putin ký lệnh ân xá cho ông này, hãng thông tấn Nga Interfax đưa tin.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 04:42

Nga phát triển trực thăng tấn công thế hệ thứ 5
Nga phát triển trực thăng tấn công thế hệ thứ 5

(Dân trí) - Nga có thể chỉ mất 3 năm để hoàn thành việc phát triển dòng trực thăng tấn công thế hệ thứ 5 và bắt đầu thử nghiệm nguyên mẫu của nó vào năm 2017, một quan chức ngành công nghiệp quốc phòng Nga cho hay.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 03:55

Cô của ông Kim Jong-un đã bị gạt khỏi giới “chóp bu” Triều Tiên
Cô của ông Kim Jong-un đã bị gạt khỏi giới “chóp bu” Triều Tiên

(Dân trí) - Cuộc họp của đảng Lao động Triều Tiên ngày 17/12 tại sân vận động trong nhà Bình Nhưỡng, nhằm tưởng niệm 2 năm ngày mất của cố lãnh đạo Kim Jong-il đã hé lộ được giới “chóp bu” mới xung quanh ông Kim Jong-un và cho thấy cô của ông đã bị gạt ra bên lề.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 03:41

Mổ xẻ "cuộc cách mạng" bộ máy cầm quyền của Triều Tiên
Mổ xẻ "cuộc cách mạng" bộ máy cầm quyền của Triều Tiên

(Dân trí) - Trong 2 năm dưới sự lãnh đạo của ông Kim Jong-un tại Triều Tiên, tổng cộng 31 quan chức cấp cao trong đảng cầm quyền, nội các và quân đội đã bị phế truất, giáng chức hoặc về hưu và 52 nhân vật mới thăng tiến, một báo cáo của chính phủ Hàn Quốc cho hay.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 02:10

Vì sao xảy ra Hải chiến Hoàng Sa 1974?
Vì sao xảy ra Hải chiến Hoàng Sa 1974?

Hải chiến Hoàng Sa là một trận chiến giữa Hải quân Việt Nam cộng hòa và Hải quân Trung Quốc từ 17 đến 19/1/1974 trên quần đảo Hoàng Sa. Từ nguồn tài liệu của sách, báo trong nước và nước ngoài, xuất bản từ 1974 đến 2004, Petrotimes sẽ giới thiệu với bạn đọc về toàn bộ sự kiện này nhân 40 năm Trung Quốc cưỡng chiếm quần đảo Hoàng Sa.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 01:55

“Cô của lãnh đạo Triều Tiên ra nước ngoài chữa bệnh tim”
“Cô của lãnh đạo Triều Tiên ra nước ngoài chữa bệnh tim”

(Dân trí) - Hãng thông tấn Hàn Quốc hôm nay 20/12 đưa tin cô của nhà lãnh đạo Triều Tiên có vẻ như đã trở về nhà vào tháng trước, sau khi chữa trị bệnh tim ở nước ngoài.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 11:42

Chân dung Ngoại trưởng 8X điển trai của Áo
Chân dung Ngoại trưởng 8X điển trai của Áo

(Dân trí) - Tân Ngoại trưởng Áo Sebastian Kurz đang gây xôn xao chính trường châu Âu khi nhậm chức ở tuổi 27 mới đây. Chính trị gia 8X gây ấn tượng bởi vẻ điển trai với mái tóc chải ngược ra sau và phong thái tự tin, năng động.

Thứ sáu, 20/12/2013 - 11:34