Dự đoán những “nước đi” của Nga trên bàn cờ thế giới năm 2020

Khép lại một năm 2019 đầy “bận rộn”, Nga sẽ có chiến lược gì cho năm 2020 để tăng cường vai trò và mở rộng ảnh hưởng trên thế giới?
>>Nước Nga thay đổi như thế nào sau 2 thập niên cầm quyền của ông Putin?
>>Những dấu ấn trong 20 năm ông Putin chèo lái nước Nga

Củng cố vai trò và ảnh hưởng dài hạn ở Trung Đông

Thách thức lớn nhất của Nga ở Trung Đông trong năm 2020 là Moscow phải thể hiện được rằng nước này không xây dựng một kế hoạch bấp bênh ngắn hạn có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, mà là một chính sách ổn định cho thấy tầm ảnh hưởng lâu dài của Nga trong khu vực.

Dự đoán những “nước đi” của Nga trên bàn cờ thế giới năm 2020 - 1

Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: DW

Moscow hiểu rõ sự hiện diện quân sự ở Syria là chưa đủ để Nga "viết nên luật chơi" tại Trung Đông, nhất là khi những diễn biến ở Syria đang dịch chuyển từ chiến tranh sang giải pháp ngoại giao. Dĩ nhiên, Nga vẫn đóng vai trò quan trọng và là nhân tố không thể thiếu trong việc dàn xếp một tiến trình chính trị tại quốc gia Trung Đông này.

Năm 2019 là một năm Moscow nỗ lực mở rộng vai trò của mình bên ngoài việc dàn xếp tình hình Syria. Nga đóng vai trò trung gian hòa giải cho Palestine, thúc đẩy an ninh vịnh Ba Tư dựa trên các cuộc trao đổi với các nước Arab và Iran. Cho tới nay, mặc dù không có nhiều kết quả đáng kể song Nga đã đưa ra được những sáng kiến ngoại giao nổi bật và phần nào xây dựng được hình ảnh như một cường quốc có tầm ảnh hưởng trong khu vực. Nga hiện lên như một quốc gia biết cách đàm phán với các bên và "có tiếng nói" trong việc sắp xếp một tiến trình đối thoại.

Một số nhà quan sát cho rằng trong năm tới Nga sẽ can thiệp vào hầu hết các cuộc xung đột trong khu vực, đặc biệt là tại Libya với một viễn cảnh có thể trở thành "Syria 2.0". Tuy nhiên, thay vì can thiệp quân sự, Moscow sẽ đóng vai trò hòa giải nhiều hơn, bằng chứng là cuộc gặp gần đây giữa các quan chức của Bộ Quốc phòng Nga với Tướng Khalifa Hafter.

Do đó, vấn đề Nga phải giải quyết trong năm 2020 là nước này phải đưa ra một chiến lược dài hạn và rõ ràng ở Trung Đông để cho thấy Moscow thực sự là nhân tố quan trọng có tầm ảnh hưởng và có thể "điều hòa" một khu vực tiềm ẩn nhiều bất ổn có thể bùng phát thành xung đột bất cứ lúc nào.

Tăng cường hợp tác với Trung Quốc về thương mại

Năm 2020 lẽ ra sẽ là năm trao đổi thương mại Nga - Trung đạt mốc 200 tỷ USD nhưng mục tiêu này hiện đã bị lùi lại tới năm 2024. Dù vậy, kim ngạch thương mại 2 nước trong năm 2018 đã vượt mức 100 tỷ USD, trong khi mục tiêu chính của Kremlin trong năm 2020 là tiếp tục tăng con số này.

Mặc dù thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung "giai đoạn một" đã đạt được vào tháng 12 nhưng Moscow vẫn hy vọng sẽ tăng xuất khẩu hydrocarbon và nông sản sang thị trường khổng lồ của Bắc Kinh. Đường ống dẫn khí Power of Siberia khánh thành ngày 2/12/2019 sẽ bắt đầu hoạt động vào năm tới. Tuy đường ống này không đạt hết công suất là cung cấp 38 tỷ mét khối/năm cho đến năm 2025 song tập đoàn Gazprom của Nga có kế hoạch sẽ vận chuyển ít nhất 5 tỷ mét khối khí cho Trung Quốc. Trong khi đó, các công ty Nga cũng đang tìm cách chiếm ưu thế tại thị trường dầu thô của nước này. Moscow cũng đang nỗ lực để tăng cường hoạt động xuất khẩu nông sản sang Bắc Kinh.

Ngoài ra, Nga còn tăng cường hợp tác với những tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc, chẳng hạn như Huawei giữa bối cảnh Moscow đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây và tìm kiếm nhiều nguồn thay thế khác.

"Tùy cơ ứng biến" ở châu Âu

Elena Chernenko - một thành viên thuộc Hội đồng Chính sách Quốc phòng và Đối ngoại nhận định: "Tôi không cho rằng Nga có bất kỳ "mục tiêu" nào cụ thể trong mối quan hệ với EU vào năm 2020. Thực tế là tại thời điểm này sẽ không có bất kỳ mối quan hệ nào mang tính xây dựng giữa Nga với châu Âu với tư cách là một liên minh".

Với Nga, EU vẫn là một đối tác quan trọng bởi khả năng áp đặt trừng phạt và một thực tế là EU có thể khiến dự án "Dòng chảy phương Bắc 2" đầy tham vọng của điện Kremlin "gặp khó". Tuy nhiên, Moscow nhận ra rằng gần như mọi thứ khác đều có thể giải quyết trên cấp độ song phương.

Năm 2019, khi hợp tác song phương với các nước thành viên của EU, Nga đã tiếp cận theo hướng thực tế hơn khi đẩy mạnh thương mại, đầu tư và du lịch.

Dù vậy, về mặt chính trị, điện Kremlin có cách tiếp cận đa chiều hơn. Nga muốn một EU chia rẽ về vấn đề Ukraine song lại muốn khối này có một lập trường đoàn kết và độc lập hơn đối với Mỹ.

Nga được cho là sẽ không có những bước đi chủ động trong các vấn đề về quan hệ với EU mà thay vào đó sẽ "tùy cơ ứng biến", phụ thuộc vào những diễn biến mới trong năm 2020.

Kỳ vọng Donald Trump sẽ tái đắc cử

Năm 2019 chứng kiến những triển vọng đầy hứa hẹn trong quan hệ Nga - Mỹ. Sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin cuối tháng 4/2019 và chuyến thăm Sochi của Ngoại trưởng Pompeo đầu tháng 5, hai nước tập trung vào việc giải quyết những vấn đề mà lợi ích 2 bên chống lấn nhau. Mùa hè năm 2019, hai Tổng thống Nga và Mỹ đã có một cuộc gặp mang tính xây dựng tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Osaka, Nhật Bản.

2020 được kỳ vọng sẽ là một năm mối quan hệ Nga - Mỹ có thể có những "khởi sắc" mới bất chấp việc Tổng thống Trump bị Hạ viện luận tội và đang tập trung vào cuộc đua bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11.

Trước thời điểm này, có khả năng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ thăm Moscow vào tháng 5/2020 nhân kỷ niệm Ngày Chiến thắng, nơi Tổng thống Putin sẽ tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Theo cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton và thành viên thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Tim Morrison, Mỹ có thể sẽ nhất trí mở rộng Hiệp ước START mới thêm một vài năm nữa như Nga đề xuất, một động thái đem lại cái kết "cùng thắng" cho Tổng thống Trump và Putin. Sự xuất hiện của ông Tập và ông Macron ở Moscow cũng giúp thúc đẩy các cuộc thảo luận đa phương về sự ổn định chiến lược toàn cầu. Nếu Nga và Ukraine có thể đạt được những bước tiến đáng kể trong thỏa thuận Minsk với vai trò trung gian của Pháp, việc giảm các lệnh trừng phạt của Mỹ thậm chí có thể cũng sẽ nằm trong chương trình nghị sự.

Một số nhà quan sát cho rằng điện Kremlin sẽ theo đuổi một chiến lược với mục tiêu hạn chế tối đa những khả năng có thể ảnh hưởng xấu đến nỗ lực tái đắc cử của Tổng thống Trump. Nếu ông Trump có thêm 4 năm nữa ở Nhà Trắng, Moscow sẽ có thêm cơ hội để thực hiện các mục tiêu cải thiện quan hệ với Washington.

Tiếp tục theo dõi những diễn biến ở Ukraine

Có 2 điểm nhấn trong chính sách của Nga với Ukraine trong năm 2020 là những diễn biến mới ở quốc gia này và điều đó có ý nghĩa gì với Moscow.

Nhà quan sát Pjotr Sauer nhận định trên The Moscow Times rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chính là đối tác đàm phán tốt nhất để thỏa thuận về tình hình Donbass có thể đạt được cũng như nhiều vấn đề khác sẽ được giải quyết.

Do đó, Moscow có thể sẽ ủng hộ ông Zelensky và tiếp tục thể hiện sự linh động tối đa cũng như thiện chí đối với thỏa thuận Minsk. Điều này có thể cũng đồng nghĩa với việc Moscow sẽ đưa ra những nhượng bộ về sự vận chuyển khí đốt và nối lại mối quan hệ về kinh tế với Kiev.

Đưa quan hệ với châu Phi đi vào chiều sâu

Năm 2020 hứa hẹn sẽ là một năm quan hệ Nga - châu Phi phát triển mạnh mẽ. Đây cũng là năm đánh dấu chiến lược mới của Nga với châu Phi đi vào thực chất như thông báo tại Hội nghị Thượng đỉnh Nga - châu Phi đầu tiên tổ chức tại Sochi ngày 23 và 24/10.

Mục tiêu quan trọng của Hội nghị này là "đưa mối quan hệ Nga - châu Phi phát triển theo hướng chiến lược, có hệ thống và toàn diện". Nga đang có kế hoạch tăng gấp đôi kim ngạch thương mại giữa Nga và các nước châu Phi lên 40 tỷ USD trong 3 hoặc 4 năm tới. Trên trường quốc tế, Nga và châu Phi tiếp tục với hướng tiếp cận mà cả 2 đều nhất trí là duy trì các nguyên tắc độc lập và không can thiệp cũng như bảo tồn bản sắc quốc gia và sự đa dạng về văn hóa.

Việc đạt được những mục tiêu này đối diện với không ít thách thức và sẽ có nhiều tranh cãi. Các quốc gia phương Tây sẽ phản đối mạnh mẽ việc Nga đóng vai trò lớn hơn tại châu Phi. Trong chiến lược mới ở châu Phi, Mỹ thậm chí đã gọi Nga và Trung Quốc là những đối thủ lớn trên lục địa này.

Thúc đẩy chiến lược ở Bắc cực

Năm 2020, Bắc cực sẽ trở thành một khu vực cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa các nước trong kỷ nguyên "công nghiệp hóa" Bắc cực. Những toan tính về thương mại sẽ điều phối các quan hệ đối tác chiến lược ở Bắc cực mà mối quan hệ Nga - Trung tại khu vực này là minh chứng rõ nhất.

Nga cũng tăng cường sự hiện diện về quân sự tại địa hạt tiềm năng này. Moscow sở hữu hạm đội tàu phá băng lớn nhất thế giới tại Bắc cực và đang đẩy mạnh xây dựng các căn cứ quân sự, sân bay, cải thiện hệ thống hỗ trợ trên không, hệ thống bảo vệ phòng không và nâng cấp radar.

Nga đã có một năm 2019 “bận rộn” và khá thành công, nhất là trong việc xây dựng vai trò và tầm ảnh hưởng. Năm 2020 chắc chắn sẽ đánh dấu đáng kể sự thay đổi về chiến lược của Nga trong quan hệ với các nước cũng như ưu tiên tại các khu vực giữa một thế giới biến động không ngừng.

Theo Kiều Anh

VOV

MỚI NHẤT
Cựu chủ tịch Nissan gặp Tổng thống Lebanon sau cuộc đào tẩu khiến Nhật "mất mặt"
Cựu chủ tịch Nissan gặp Tổng thống Lebanon sau cuộc đào tẩu khiến Nhật "mất mặt"

(Dân trí) - Cựu chủ tịch Nissan Carlos Ghosn được cho là đã gặp Tổng thống Lebanon sau khi trốn khỏi Nhật Bản ngay cả khi bị quản thúc cực kỳ nghiêm ngặt, Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Thứ năm, 02/01/2020 - 06:51

Khí tài Trung Quốc phơi mình trên cao tốc Syria
Khí tài Trung Quốc phơi mình trên cao tốc Syria

Radar JYL-1 do Trung Quốc sản xuất triển khai cùng hệ thống phòng không Pantsir-S1 của Nga đang giúp quân đội Syria tăng cường năng lực kiểm soát không phận.

Thứ tư, 01/01/2020 - 10:11

Rộn ràng không khí đón năm mới 2020 trên toàn thế giới
Rộn ràng không khí đón năm mới 2020 trên toàn thế giới

(Dân trí) - Nhiều quốc gia trên thế giới đã bắn pháo hoa và tổ chức các sự kiện hoành tráng để tiễn biệt năm cũ và chào đón năm mới 2020.

Thứ tư, 01/01/2020 - 05:30

Tổng thống Putin phê phán Ba Lan: Chuyện cũ trong thời mới
Tổng thống Putin phê phán Ba Lan: Chuyện cũ trong thời mới

Tổng thống Nga Putin phê trách gay gắt Ba Lan về câu chuyện quá khứ lịch sử thời chiến tranh thế giới lần thứ hai (CTTG II). Ngọn nguồn và vì sao chuyện quá khứ này lại dội về hiện tại?

Thứ tư, 01/01/2020 - 04:39

Phản ứng giận dữ của Giáo hoàng trước tín đồ quá khích
Phản ứng giận dữ của Giáo hoàng trước tín đồ quá khích

(Dân trí) - Giáo hoàng Francis đã có phản ứng giận dữ với một phụ nữ khi người này kéo mạnh tay ông ở Quảng trường St. Peter tại Vatican.

Thứ tư, 01/01/2020 - 04:15

Ông Trump tin ông Kim Jong-un giữ lời hứa bất chấp cảnh báo cứng rắn
Ông Trump tin ông Kim Jong-un giữ lời hứa bất chấp cảnh báo cứng rắn

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump vẫn tin tưởng ông Kim Jong-un sẽ giữ lời hứa phi hạt nhân hóa mặc dù nhà lãnh đạo Triều Tiên dọa sẽ công bố “vũ khí chiến lược mới”.

Thứ tư, 01/01/2020 - 03:04

Máy bay Argentina "mài bụng" xuống đất do động cơ trục trặc
Máy bay Argentina "mài bụng" xuống đất do động cơ trục trặc

(Dân trí) - (Dân trí) Một máy bay của Argentina buộc phải hạ cánh bằng cách mài bụng xuống cánh đồng ngô sau khi động cơ gặp trục trặc.

Thứ tư, 01/01/2020 - 11:39

Mỹ tưng bừng chào đón năm mới 2020
Mỹ tưng bừng chào đón năm mới 2020

(Dân trí) - Đông đảo người dân Mỹ và khách du lịch đã đổ về Quảng trường Thời đại ở New York để đếm ngược khoảnh khắc giao thừa và chào đón năm mới 2020.

Thứ tư, 01/01/2020 - 10:48

Ông Trump chúc mừng năm mới Iran bằng "cái giá rất đắt"
Ông Trump chúc mừng năm mới Iran bằng "cái giá rất đắt"

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 31-12-2019 đã gửi đến Iran lời đe dọa trong thông điệp mừng năm mới sau khi cáo buộc nước này đứng sau cuộc tấn công vào đại sứ quán Mỹ ở Iraq.

Thứ tư, 01/01/2020 - 09:49

Ông Kim Jong-un tuyên bố Triều Tiên sắp có “vũ khí chiến lược mới”
Ông Kim Jong-un tuyên bố Triều Tiên sắp có “vũ khí chiến lược mới”

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ngày 1/1 cho biết, Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục các chương trình phát triển hạt nhân và sớm sở hữu “vũ khí chiến lược mới” sau khi tuyên bố ngừng đàm phán giải trừ hạt nhân với Mỹ.

Thứ tư, 01/01/2020 - 09:41

Chùm ảnh chưa từng được công bố của Tổng thống Nga Putin
Chùm ảnh chưa từng được công bố của Tổng thống Nga Putin

(Dân trí) - Để kỷ niệm sự kiện 20 năm “chèo lái” nước Nga của Tổng thống Vladimir Putin, điện Kremlin đã đăng tải hàng trăm bức ảnh chưa từng được công bố trước đây về những hoạt động của ông Putin trong nhiều năm qua.

Thứ tư, 01/01/2020 - 08:49

Những thói quen đón năm mới kỳ lạ trên thế giới
Những thói quen đón năm mới kỳ lạ trên thế giới

(Dân trí) - Người dân các nước trên thế giới có những cách rất riêng để đón chào năm mới nhưng cùng chung mong muốn về sức khỏe, may mắn, thịnh vượng cho năm sau.

Thứ tư, 01/01/2020 - 08:09

ĐÁNG QUAN TÂM
Ông Trump sẽ đến Trung Quốc đàm phán thỏa thuận thương mại giai đoạn 2
Ông Trump sẽ đến Trung Quốc đàm phán thỏa thuận thương mại giai đoạn 2

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hé lộ thời điểm Mỹ và Trung Quốc ký thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 và tiết lộ rằng ông sẽ tới Bắc Kinh để đàm phán xúc tiến giai đoạn 2.

Thứ tư, 01/01/2020 - 06:50

Pháo hoa thắp sáng trời Âu thời khắc bước sang năm mới 2020
Pháo hoa thắp sáng trời Âu thời khắc bước sang năm mới 2020

(Dân trí) - Hàng triệu người ở các thành phố lớn trên thế giới, trong đó có châu Âu, đã tham gia vào sự kiện đếm ngược và chiêm ngưỡng màn bắn pháo hoa mãn nhãn vào thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới 2020.

Thứ tư, 01/01/2020 - 06:45

Đại sứ quán Mỹ ở Iraq sơ tán khẩn vì bị người biểu tình tấn công
Đại sứ quán Mỹ ở Iraq sơ tán khẩn vì bị người biểu tình tấn công

(Dân trí) - Người biểu tình ở Iraq đã phá tường Đại sứ quán Mỹ nhằm phản đối việc Washington thực hiện các cuộc không kích trên lãnh thổ Iraq. Cơ quan ngoại giao Mỹ đã phải tiến hành sơ tán khẩn cấp.

Thứ ba, 31/12/2019 - 08:50

Cháy rừng dữ dội, bầu trời Australia đỏ rực như “ngày tận thế”
Cháy rừng dữ dội, bầu trời Australia đỏ rực như “ngày tận thế”

(Dân trí) - Các vụ cháy rừng lan nhanh với tốc độ chóng mặt ngay trước thềm năm mới 2020 đã khiến bầu trời khu vực bờ đông Australia đỏ rực. Các nhân chứng mô tả rằng hình ảnh lúc này trông như “ngày tận thế”.

Thứ ba, 31/12/2019 - 07:20

Pháo hoa tưng bừng khắp thế giới đón năm mới 2020
Pháo hoa tưng bừng khắp thế giới đón năm mới 2020

(Dân trí) - Các màn bắn pháo hoa hoành tráng, rực rỡ sắc màu đã mở màn năm 2020 tại nhiều khu vực trên khắp thế giới, từ Auckland, Sydney, đến Bình Nhưỡng, Singapore...

Thứ ba, 31/12/2019 - 06:11

10 câu chuyện định hình năm 2019 của Tổng thống Trump
10 câu chuyện định hình năm 2019 của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khiến thế giới bất ngờ với bước đi đầy táo bạo, đôi khi gây tranh cãi trong năm 2019.

Thứ ba, 31/12/2019 - 05:53

Thế giới tưng bừng đón năm mới 2020
Thế giới tưng bừng đón năm mới 2020

(Dân trí) - Do chênh lệch múi giờ nên các quốc gia ở các khu vực khác nhau trên thế giới đón thời khắc giao thừa, chuyển giao năm cũ 2019 và đón năm mới 2020, vào những khung giờ khác nhau.

Thứ ba, 31/12/2019 - 05:49

Phi công Mỹ từng cố tình phá hỏng máy bay sau vụ va chạm tại Trung Quốc
Phi công Mỹ từng cố tình phá hỏng máy bay sau vụ va chạm tại Trung Quốc

(Dân trí) - Hơn 18 năm trước, đội phi công Mỹ từng buộc phải phá hỏng máy bay do thám của Washington khi thiết bị này hạ cánh khẩn cấp xuống đảo Hải Nam, Trung Quốc.

Thứ ba, 31/12/2019 - 04:04

Ông Trump được ngưỡng mộ nhất nước Mỹ bất chấp bị luận tội
Ông Trump được ngưỡng mộ nhất nước Mỹ bất chấp bị luận tội

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump và người tiền nhiệm Barack Obama là hai người đàn ông được ngưỡng mộ nhất nước Mỹ năm 2019 theo khảo sát vừa được Gallup công bố.

Thứ ba, 31/12/2019 - 03:20

Năm “ngoại giao” khởi sắc của nhà lãnh đạo Kim Jong-un
Năm “ngoại giao” khởi sắc của nhà lãnh đạo Kim Jong-un

(Dân trí) - Năm 2019, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã thực hiện nhiều cuộc gặp cấp cao với các nhà lãnh đạo thế giới trong một nỗ lực nhằm thúc đẩy nền hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Thứ ba, 31/12/2019 - 02:49

Đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc gây tranh cãi vì để ria mép
Đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc gây tranh cãi vì để ria mép

(Dân trí) - Với ông Harry Harris, cựu tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, bộ ria sẽ mang lại một khởi đầu mới cho ông ở cương vị đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc sau 40 năm binh nghiệp. Tuy nhiên, người dân Hàn Quốc có lẽ không nghĩ vậy.

Thứ ba, 31/12/2019 - 02:35

Trung Quốc ồ ạt đóng tàu chiến hòng “nuôi” tham vọng hải quân
Trung Quốc ồ ạt đóng tàu chiến hòng “nuôi” tham vọng hải quân

(Dân trí) - Trung Quốc đang đẩy mạnh chương trình đóng tàu chiến trong bối cảnh lực lượng hải quân nước này nuôi tham vọng mở rộng tầm ảnh hưởng để phục vụ cho các lợi ích của Bắc Kinh.

Thứ ba, 31/12/2019 - 02:18