Kẻ thắng, người thua thực sự ở Syria là ai?

Bất chấp những diễn biến mới, có 1 thực tế vẫn không thay đổi: Đó là tương lai Syria đang phụ thuộc vào các lực lượng bên ngoài hơn là chính nước này.
>>Mỹ có thể xây 2 căn cứ quân sự lớn gần “vựa dầu mỏ” Syria
>>Rút rồi lại triển khai, rốt cuộc Mỹ có bao nhiêu quân ở Syria?
>>Nga có thể thuê căn cứ ở Syria 49 năm để đối phó tên lửa Mỹ

Nga “tố” Mỹ “nói một đằng, làm một nẻo” ở Syria

Phát biểu tại cuộc mít tinh ở Mississippi hồi tháng 9, Tổng thống Trump khẳng định ông muốn quân đội Mỹ trở về nước song thực tế là Mỹ vẫn hiện diện ở Syria để bảo vệ dầu mỏ. "Tôi thích dầu mỏ", Tổng thống Trump tuyên bố như vậy khi nhắc đến những mỏ dầu ở phía bắc Syria mà gần đây đang do lực lượng người Kurd kiểm soát. Vì những mỏ dầu này, nhà lãnh đạo Mỹ quyết định điều chỉnh thông báo ban đầu của mình, thay vì rút toàn bộ quân Mỹ về nước thì sẽ giữ lại một lực lượng nhất định tại quốc gia Trung Đông này.

Nga không hài lòng khi Mỹ "nói một đằng, làm một nẻo", đồng thời cáo buộc hành động của Washington ở Syria là bất hợp Pháp. Moscow tốWashington "lấy trộm" 30 - 40 triệu USD/tháng từ những mỏ dầu ở Syria - số tiền mà đáng lẽ ra phải thuộc về chính phủ Tổng thống Assad. Bất chấp những cáo buộc của Nga, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mike Esper cảnh báo Moscow và Damascus không được đến gần các mỏ dầu ở phía bắc Syria.

Các nhà phân tích thì cho rằng thực tế là Mỹ không cần số dầu này bởi nước này có thể tự sản xuất đủ lượng dầu cần thiết. Việc Mỹ đưa quân đến bảo vệ các mỏ dầu ở Deir El-Zor và al-Hasakah chỉ là cái cớ để Washington duy trì một lực lượng quân đội ở Syria. Động thái này cũng là cách để Tổng thống Trump xoa dịu những chỉ trích trước đó về quyết định rút quân khỏi Syria của ông.

Tổng thống Trump cũng thông báo rằng ông đang cân nhắc đến việc ký kết một thỏa thuận với ExxonMobil và cho phép tập đoàn này khai thác các mỏ dầu trên. Liệu ExxonMobil có hứng thú với hợp đồng dầu mỏ ở một quốc gia vẫn đang hỗn loạn vì chiến tranh như Syria hay không thì vẫn chưa biết nhưng rõ ràng điều đó tiết lộ một nguyên nhân nữa giải thích vì sao Mỹ "nằng nặc" đòi quản lý các mỏ dầu này. Thực tế là nhờ đó, Washington có thể tiếp tục hỗ trợ cho các đồng minh người Kurd mà không ảnh hưởng gì đến "két tiền" của mình.

Ai mới là kẻ thắng, người thua thực sự ở Syria?

Đối với chính phủ Syria, việc Mỹ kiểm soát các mỏ dầu trên là một "cú đánh mạnh" vào kinh tế. Mặc dù Syria từng sở hữu một lượng đáng kể dầu mỏ nhưng nguồn doanh thu từ đó vẫn không thể nào sánh được với các quốc gia trong khu vực như Iraq hay Saudi Arabia. Sau nhiều năm nội chiến, ngành dầu mỏ Syria lại càng thêm sụt giảm nghiêm trọng về sản lượng. Các số liệu chính thức từ chính phủ nước này cho thấy, lượng dầu đỉnh điểm mà Syria sản xuất được là vào năm 1966 với 600.000 thùng/ngày. Kể từ đó trở đi, số lượng này liên tục giảm khi chỉ đạt 3 triệu thùng năm 2010 và sản lượng ở các mỏ dầu phía bắc Syria đã không còn được tính vào nguồn thu của chính phủ nữa khi IS kiểm soát các mỏ dầu này để phục vụ các nhu cầu của chúng.

Hiện nay, việc không thể tiếp cận với những mỏ dầu ở phía bắc là một tổn thất lớn với chính phủ Tổng thống Assad giữa bối cảnh Syria đang cần một số tiền khổng lồ để tái thiết đất nước sau chiến tranh.

Sau khi Mỹ rút quân khỏi Syria, Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành chiến dịch Mùa xuân Hòa bình, Nga - Thổ ký kết thỏa thuận dàn xếp tình hình ở biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ, một số nhà quan sát cho rằng chiến thắng thuộc về Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và chính phủ Tổng thống Assad bởi các lực lượng này đã giành được ưu thế và ảnh hưởng trước Mỹ trên thực địa. Trong khi đó, người Kurd bị cho là bên yếu thế hơn khi phải tuân thủ những điều khoản trong thỏa thuận giữa Ankara và Moscow, trong đó có việc rút quân vào sâu lãnh thổ Syria 30km  kể từ biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Bề ngoài thì có vẻ cục diện ở Syria đang diễn ra như vậy nhưng thực chất thì đồng minh người Kurd của Mỹ cũng không hẳn đã nhận thất bại cay đắng.

Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo hiện vẫn kiểm soát nhiều khu vực ở đông bắc Syria và gần như tất cả nguồn tài nguyên ở khu vực này, bao gồm cả dầu mỏ và khí đốt. Người Kurd cũng được cho là phải rút sâu vào lãnh thổ Syria dọc theo biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ nhưng ngoại trừ một dải đất trải dài 120 km ở giữa do các lực lượng ủy nhiệm của Ankara kiểm soát thì phe người Kurd vẫn nắm trong tay phần lãnh thổ còn lại.

Michael Kofman - một chuyên gia về quân sự Nga trên CNA nhận định: Mặc dù Tổng thống Assad khẳng định sẽ giành lại "từng tấc đất" ở Syria nhưng nhà lãnh đạo này thiếu lực lượng để làm việc đó. Nga đã triển khai vài trăm binh lính hỗ trợ tuần tra ở biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ song khu vực này quá dài để các lực lượng của Moscow giám sát toàn bộ.

"Đó thực sự là một gánh nặng nữa dồn lên vai họ", ông Kofman cho biết.

Động cơ sâu xa của Mỹ

Mỹ chỉ đơn giản là thay đổi nơi hiện diện ở Syria chứ không hề thay đổi mục đích của mình. Bộ trưởng Quốc phòng Esper cho biết đánh bại IS vẫn là một mục tiêu của Mỹ trong khi Tổng thống Trump bổ sung thêm một nhiệm vụ nữa là "bảo vệ dầu mỏ" ở đông bắc Syria. Các mỏ dầu này đã và vẫn nằm dưới sự kiểm soát của SDF.

Tự phong cho mình sứ mệnh "bảo vệ dầu mỏ" Syria, Mỹ đang cố gắng tạo cho mình một vị thế để đưa ra các yêu cầu nếu có bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai quyết định vận mệnh Syria.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Jonathan Hoffman cho biết nhiệm vụ của Mỹ ở Syria tập trung vào 2 việc: Ngăn cản IS giành lại các mỏ dầu và giúp SDF duy trì nguồn tài chính từ các mỏ dầu này để tiếp tục cuộc chiến đánh bại IS.

Từ trên thực địa, động cơ sâu xa của Mỹ còn là ngăn cản kế hoạch của chính phủ Tổng thống Assad giành lại phần lãnh thổ phía đông, đồng thời tránh để Iran thực hiện được nỗ lực hoàn thành một hành lang trên đất liền đi qua Iraq, Syria và Lebanon. Nếu Iran tăng cường ảnh hưởng trong khu vực và phát triển các loại vũ khí hiện đại, Israel - đồng minh của Mỹ sẽ bị đe dọa.

Hassan Hassan, một chuyên gia về Syria tại think tank Global Policy ở Washington nhận định "nhiệm vụ mới của Mỹ là một sự điều chỉnh kế hoạch trước đó, tập trung vào Iran và chính phủ Syria".

Bất chấp những diễn biến mới, có một thực tế vẫn không thay đổi: Đó là tương lai Syria đang phụ thuộc vào các lực lượng bên ngoài hơn là bản thân quốc gia này. Và không minh chứng nào rõ ràng hơn ngoài sự kiện Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan ký kết với nhau một thỏa thuận về Syria hồi tháng 10/2019 mà không có sự hiện diện chính thức của bất kỳ quan chức nào từ phía Syria.

Trên thực tế, những nút thắt trong quan hệ giữa các lực lượng ở Syria vẫn chưa được tháo gỡ và chừng nào mà các bên chưa tìm được một giải pháp thống nhất thì tình trạng chia cắt cũng như những căng thẳng ở quốc gia Trung Đông này vẫn còn tồn tại. Cuộc chiến ấy có thể không phải là một cuộc giao tranh trực diện dữ dội nhưng sẽ là một cuộc chiến ngầm dai dẳng không hồi kết.

Theo Kiều Anh

VOV 

MỚI NHẤT
Tổng thống Putin tiết lộ lĩnh vực ông muốn Nga dẫn đầu thế giới
Tổng thống Putin tiết lộ lĩnh vực ông muốn Nga dẫn đầu thế giới

(Dân trí) - Tổng thống Vladimir Putin cho rằng Nga nên trở thành một trong những nước dẫn đầu thế giới về trí tuệ nhân tạo, trong bối cảnh sự phát triển của Nga trong nhiều lĩnh vực, bao gồm cả quốc phòng, phụ thuộc vào lĩnh vực này.

Thứ hai, 11/11/2019 - 11:40

Chuyện ly khai Ukraine: Mưu sự không dễ thành
Chuyện ly khai Ukraine: Mưu sự không dễ thành

Tổng thống Zelensky của Ukraine vừa triệt thoái quân đội khỏi khu vực ly khai, xung đột của nước này. Triển vọng của vãn hồi hoà bình tại đây ra sao?

Thứ hai, 11/11/2019 - 11:39

Lưỡng đảng Mỹ “lục đục” vì cuộc điều tra luận tội ông Trump
Lưỡng đảng Mỹ “lục đục” vì cuộc điều tra luận tội ông Trump

(Dân trí) - Trong bối cảnh Hạ viện Mỹ chuẩn bị điều trần công khai luận tội Tổng thống Mỹ Donald Trump, 2 chính đảng Dân chủ và Cộng hòa đang bất đồng quan điểm sâu sắc về hàng loạt chi tiết trong cuộc điều tra gây tranh cãi.

Thứ hai, 11/11/2019 - 10:24

Chiêu bài dùng xe tải đưa di dân vào Anh của các băng đảng buôn người
Chiêu bài dùng xe tải đưa di dân vào Anh của các băng đảng buôn người

(Dân trí) - Một nhóm phóng viên đã tiếp cận các tài xế xe tải để tìm hiểu về những “mánh khóe” buôn người sau thảm kịch 39 nạn nhân người Việt thiệt mạng trong thùng xe tải ở Anh hồi tháng 10.

Thứ hai, 11/11/2019 - 09:33

Cựu đại sứ Mỹ tiết lộ "âm mưu" liên minh hạ bệ Tổng thống Trump
Cựu đại sứ Mỹ tiết lộ "âm mưu" liên minh hạ bệ Tổng thống Trump

(Dân trí) - Cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley nói rằng, một số cựu quan chức trong chính quyền đã tìm cách thuyết phục bà hợp sức để hạ bệ Tổng thống Donald Trump nhằm "cứu đất nước”, báo Washington Post dẫn nội dung chưa công bố trong cuốn hồi ký của bà cho biết.

Thứ hai, 11/11/2019 - 09:15

Giáo sư Nga thú nhận sát hại người tình trẻ sau vụ cãi vã
Giáo sư Nga thú nhận sát hại người tình trẻ sau vụ cãi vã

(Dân trí) - Một sử gia nổi tiếng tại thành phố Saint Petersburg đã thừa nhận sát hại người tình trẻ và cũng là cựu sinh viên của ông và phân xác cô này trong một vụ án rùng rợn gây chấn động khắp nước Nga.

Thứ hai, 11/11/2019 - 08:49

Nhà Trắng dọa trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ nếu không từ bỏ vũ khí Nga
Nhà Trắng dọa trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ nếu không từ bỏ vũ khí Nga

(Dân trí) - Cố vấn An ninh Nhà Trắng cảnh báo nếu Thổ Nhĩ Kỳ không từ bỏ ý định mua hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga, Mỹ sẽ áp lệnh trừng phạt với Ankara.

Thứ hai, 11/11/2019 - 07:19

Tổng thống Bolivia và "phó tướng" đồng loạt từ chức sau 3 tuần tái đắc cử
Tổng thống Bolivia và "phó tướng" đồng loạt từ chức sau 3 tuần tái đắc cử

(Dân trí) - Tổng thống Bolivia Evo Morales và Phó Tổng thống Álvaro García Linera đã tuyên bố từ chức sau khi một tổ chức nước ngoài phát hiện sai sót trong kết quả cuộc bầu cử hồi tháng trước, sự việc đã “thổi bùng” bất ổn chính trị tại Bolivia trong những tuần qua.

Thứ hai, 11/11/2019 - 07:06

Tổng thống Mỹ Donald Trump được gửi tặng một mảng Bức tường Berlin
Tổng thống Mỹ Donald Trump được gửi tặng một mảng Bức tường Berlin

Một nhóm công dân Đức đã gửi mảng tường 2,7 tấn vốn thuộc về Bức tường Berlin tới Tổng thống Mỹ Donald Trump nhân kỷ niệm 30 năm ngày bức tường sụp đổ, như một món quà để nhắc nhở ông Trump về tầm quan trọng của một thế giới không có ngăn cách.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 09:14

Thị trưởng bỏ chạy thục mạng khỏi cánh phóng viên
Thị trưởng bỏ chạy thục mạng khỏi cánh phóng viên

(Dân trí) - Các chính trị gia khắp thế giới thường bị chỉ trích về chuyện phớt lờ các câu hỏi khó. Nhưng một thị trưởng tại Chile lại tránh câu hỏi của phóng viên bằng cách bỏ chạy nhanh nhất có thể.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 08:57

Iran phát hiện mỏ dầu 53 tỷ thùng
Iran phát hiện mỏ dầu 53 tỷ thùng

(Dân trí) - Tổng thống Iran Hassan Rouhani hôm nay cho biết, nước này đã phát hiện một mỏ dầu mới có trữ lượng 53 tỷ thùng. Phát hiện này giúp trữ lượng dầu thô của Cộng hòa Hồi giáo tăng lên 1/3.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 04:50

Xung đột Mỹ - Trung trên bờ vực trở thành “chiến tranh tài chính”
Xung đột Mỹ - Trung trên bờ vực trở thành “chiến tranh tài chính”

(Dân trí) - Cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc nhận định cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Bắc Kinh và Mỹ có nguy cơ trở thành một cuộc chiến tài chính.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 03:55

ĐÁNG QUAN TÂM
Nga công bố video lắp ráp “bóng ma bầu trời” Su-57
Nga công bố video lắp ráp “bóng ma bầu trời” Su-57

(Dân trí) - Kênh truyền hình của Bộ Quốc phòng Nga đã công bố đoạn video ghi lại một phần quy trình lắp ráp máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 Su-57.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 11:19

Khoảnh khắc máy bay chở khách bốc cháy trên đường băng
Khoảnh khắc máy bay chở khách bốc cháy trên đường băng

(Dân trí) - Một máy bay chở khách của hãng hàng không Ukraine đã bất ngờ bốc cháy tại sân bay ở Ai Cập do rò rỉ nhiên liệu.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 10:19

Giáo sư đại học Nga bị bắt vì tình nghi sát hại, phân xác người tình trẻ
Giáo sư đại học Nga bị bắt vì tình nghi sát hại, phân xác người tình trẻ

(Dân trí) - Cảnh sát tại thành phố Saint Petersburg ngày 9/11 đã bắt giữ một sử gia Nga nổi tiếng bị tình nghi sát hại một cựu sinh viên sau khi ông này được kéo lên khỏi một con sông với chiếc balô chứa 2 cánh tay của một người phụ nữ.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 08:54

Triều Tiên cảnh báo cánh cửa đàm phán với Mỹ sắp khép lại trước hạn chót
Triều Tiên cảnh báo cánh cửa đàm phán với Mỹ sắp khép lại trước hạn chót

(Dân trí) - Một nhà ngoại giao cấp cao của Triều Tiên cảnh báo cánh cửa cơ hội để đàm phán với Mỹ đang dần khép lại nếu Washington không có những động thái tích cực trước cuối năm nay.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:48

Ông Trump: Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tồi tệ nhất trong 57 năm
Ông Trump: Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tồi tệ nhất trong 57 năm

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho rằng Trung Quốc rất muốn đạt được một thỏa thuận thương mại với Mỹ trong bối cảnh nước này đang trải qua một năm tồi tệ nhất trong hơn nửa thế kỷ.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:06

Nga - “Nhà môi giới” quyền lực tại Trung Đông
Nga - “Nhà môi giới” quyền lực tại Trung Đông

Bình luận về vai trò của Nga tại khu vực Trung Đông, tờ Foreign Affairs mới đây dự đoán, chắc chắn, Nga sẽ nổi lên thành một “nhà môi giới” quyền lực ngang hàng và thậm chí còn quan trọng hơn Mỹ, sau khi thành công ở nơi Mỹ đã thất bại.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:33

30 năm bức tường Berlin và dòng chảy lịch sử
30 năm bức tường Berlin và dòng chảy lịch sử

Sự sụp đổ của bức tường Berlin là thất bại của một mô hình nhưng không phải là dấu chấm hết cho các mô hình khác.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:25

Rộ tin cựu vương Malaysia gợi ý chi 250.000 USD để cắt liên lạc với người đẹp Nga
Rộ tin cựu vương Malaysia gợi ý chi 250.000 USD để cắt liên lạc với người đẹp Nga

(Dân trí) - Cựu vương Malaysia Muhammad V được cho là đã gợi ý sẽ mở một quỹ tín thác 250.000 USD cho mẹ con cựu hoa hậu Moscow Okasana Voevodina với một số điều kiện đi kèm, trong đó có việc hai bên sẽ ngừng liên lạc với nhau.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:54

17 rocket tấn công căn cứ Mỹ đóng quân tại Iraq
17 rocket tấn công căn cứ Mỹ đóng quân tại Iraq

(Dân trí) - Gần 20 rocket đã nã vào một căn cứ không quân Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:12

Tàu lặn Trung Quốc hoàn tất hoạt động thử nghiệm ở Biển Đông
Tàu lặn Trung Quốc hoàn tất hoạt động thử nghiệm ở Biển Đông

(Dân trí) - Tàu lặn không người lái do Trung Quốc phát triển với khả năng hoạt động tầm xa ở Biển Đông đã hoàn tất cuộc thử nghiệm kéo dài hơn 1 tháng.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:11

Mỹ lên tiếng sau khi Tổng thống Pháp ví NATO bị “chết não”
Mỹ lên tiếng sau khi Tổng thống Pháp ví NATO bị “chết não”

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao của Mỹ thừa nhận rằng NATO cần phải thay đổi để phát triển hơn nữa, sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói khối liên minh quân sự đang đối mặt với tình trạng “chết não”.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 11:40

Người đẹp Iran được tị nạn tại Philippines sau 3 tuần bám trụ sân bay
Người đẹp Iran được tị nạn tại Philippines sau 3 tuần bám trụ sân bay

(Dân trí) - Một người đẹp Iran bị giới chức nước này truy nã về các cáo buộc hình sự đã được phép tị nạn chính trị tại Philippines sau 3 tuần bám trụ tại sân bay ở thủ đô Manila.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 11:32