Thanh Hóa:

Độc đáo phong tục thêu váy đón Tết của thiếu nữ H’Mông

Dân trí – Thượng sơn vào những ngày cuối năm, đi đến bất cứ bản làng người H’Mông nào cũng có thể bắt gặp hình ảnh thiếu nữ H’Mông tỉ mẩn đan khăn, thêu váy cho mình để đi chơi xuân.

 Khác với người Kinh, trước đây, người dân tộc H’Mông thường ăn tết sớm. Ngay khi vụ mùa kết thúc vào tháng chạp âm lịch thì người H’Mông đã ăn Tết cổ truyền. Tuy nhiên, những năm gần đây, đồng bào H’Mông ở Thanh Hóa đã gần như chuyển sang ăn Tết theo người Kinh.

Một nét độc đáo trong phong tục của người H’Mông là phụ nữ phải tự tay đan khăn, thêu thùa tạo thành chiếc váy cho riêng mình trong các dịp lễ Tết hay đi lấy chồng. Nếu vào dịp lễ Tết thì thường mỗi người phụ nữ H’Mông phải làm cho mình ít nhất 2 bộ váy để diện vào những ngày này, còn nếu về nhà lấy chồng, họ phải làm ít nhất 3-5 bộ.

Những thiếu nữ H'Mông đang hoàn thành trang phục cho mình để đón Tết
Những thiếu nữ H'Mông đang hoàn thành trang phục cho mình để đón Tết

Những cô gái H’Mông ngay khi lên 10 đã được các mẹ, chị dạy cho cách thêu váy. Bởi thế mà khi bắt gặp những cô bé chỉ khoảng 12-13 tuổi thoăn thoắt thêu váy cho mình khiến tôi không khỏi bất ngờ.

Trong cái lạnh se sắt những ngày cuối năm, tôi đi bản làng nào của người H’Mông cũng bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ Mông từ trẻ đến già, trên tay là những mũi kim chăm chút thêu những hoa văn vào chiếc váy của mình.  Phụ nữ H’Mông cho rằng từng đường kim mũi chỉ là cả một sự tâm huyết.

 Phàng A Như, cô gái H’Mông ở bản Sài Khao (xã Mường Lý) mới chỉ 13 tuổi thôi nhưng em bảo đã biết thêu váy từ khi mới 10 tuổi. Việc tự thêu váy áo cho mình, không phải chỉ là thể hiện việc ăn mặc mà còn chứng tỏ mình đã trưởng thành, là truyền thống của mỗi gia đình người H’Mông.

Phụ nữ H'Mông tranh thủ lúc địu con cũng mang đồ ra thêu
Phụ nữ H'Mông tranh thủ lúc địu con cũng mang đồ ra thêu
Phụ nữ H'Mông tranh thủ lúc địu con cũng mang đồ ra thêu

Những cô bé H’Mông được cho là trưởng thành khi còn rất nhỏ tuổi. Bởi thế mà nạn tảo hôn ở các bản làng người H’Mông vẫn còn tồn tại từ xưa cho đến bây giờ. Chừng 13 tuổi, nhiều cô gái đã được gả về làm vợ. Bởi thế mà những cô bé lên 10 được cho là đã trưởng thành và biết tự thêu thùa thể hiện bản thân đã lớn cũng là điều dễ hiểu.

“Trong năm thì lúc nào rảnh rỗi là chúng em lại mang đồ ra thêu nhưng thường sau vụ mùa, bắt đầu vào tháng chạp là ngày nào cũng phải mang ra thêu để còn kịp cho Tết vì để làm được chiếc váy cho mình, mất rất nhiều thời gian” – A Sung (20 tuổi, bản Sài Khao) tâm sự.

A Sung bảo  Những chiếc váy mỏng, đơn giản thì có thể thêu trong 4-5 tháng còn những chiếc váy dày, công phu hơn thì cần đến cả năm trời mới có thể làm xong. Bởi thế mà ngoài những ngày không lên nương, phụ nữ Mông thường cắp bên hông vuông sợi rồi hẹn nhau cùng đan khăn, may váy.

Những đứa trẻ lên mười cũng thêu váy thể hiên mình đã trưởng thành
Những đứa trẻ lên mười cũng thêu váy thể hiên mình đã trưởng thành

Đúng như  A Sung nói, những ngày này, khi tôi lang thang ở các bản người Mông như Ón, Sài Khao, Tà Cóm... huyên Mường Lát thì dường như bất cứ nơi đâu cũng có thể bắt gặp hình ảnh những thiếu nữ H’Mông đang cố gắng hoàn thành sản phẩm của mình để kịp cho Tết. Lúc thì ở góc rừng hay mỏm đá, lúc thì cùng ngồi sưởi ấm bên đống lửa hay ngay cả khi địu con trên lưng và ru chúng ngủ, phụ nữ H’Mông cũng có thể tranh thủ thêu váy cho mình.

Hoa văn của người Mông chủ yếu là hoa văn hình học như: hình chữ nhật, hình vuông, hình thoi, hình xoáy ốc, tùy theo óc tưởng tượng và độ khéo léo của người thêu. Màu sắc chủ đạo là màu hồng, xanh, đen, vàng, tím và đỏ. Từng đường kim mũi chỉ, kích thước trên toàn bộ hoa văn trong mảnh vải được tính toán cẩn thận, vì chỉ cần nhầm một mũi là phải gỡ ra làm lại.

A Như thử chiếc váy mình vừa thêu xong trong niềm vui sướng
A Như thử chiếc váy mình vừa thêu xong trong niềm vui sướng

Chiếc thắt lưng, tấm vải che trước váy xà cạp quấn chân là những thứ không thể thiếu. Với người Mông, đây là cách thể hiện ý tứ và sự kín đáo của người phụ nữ.

Cụ Sùng Thị Đua (82 tuổi, xã Trung Lý, huyện Mường Lát) cho biết, phụ nữ Mông rất coi trọng trang phục truyền thống. “Chiếc váy là biểu tượng cho sự duyên dáng, bàn tay chăm chỉ và đức tính cần cù của bất cứ cô gái nào”, cụ Dợ nói. Tối nào rảnh rỗi không phải bung cái bắp, vò hạt lúa thì cụ cũng dành thời gian truyền nghề cho các con, cháu trong nhà. “Ta truyền cho con, rồi các con lại truyền lại cho cháu. Bao đời nay, phong tục của người Mông ta là như thế, không có phụ nữ nào không biết tự thêu váy cho mình cả” – cụ Đua tâm sự.

Nguyễn Thùy

 

MỚI NHẤT
Hoa hậu giàu - hoa hậu… xạo!
Hoa hậu giàu - hoa hậu… xạo!

Hoa hậu xứ ta ai cũng rất giàu có. Nhưng lạ một điều là người ta không thấy nhiều hoa hậu phải lao động hay có nghề nghiệp gì, trừ việc xuất hiện ở các sự kiện.

Thứ tư, 19/02/2014 - 12:35

Những bức tranh “kinh điển” về sự gợi cảm
Những bức tranh “kinh điển” về sự gợi cảm

(Dân trí) - Vẻ đẹp hình thể của phụ nữ vốn là một đề tài lớn của mỹ thuật thế giới. Lịch sử mỹ thuật đã có nhiều tác phẩm nổi tiếng khắc họa phụ nữ như những tòa thiên nhiên tuyệt tác.

Thứ tư, 19/02/2014 - 12:10

Người Mỹ ngưỡng mộ đệ nhất phu nhân nào nhất?
Người Mỹ ngưỡng mộ đệ nhất phu nhân nào nhất?

(Dân trí) - Một khảo sát thú vị vừa được tiến hành tại Mỹ đã đưa ra kết quả về vị đệ nhất phu nhân được người Mỹ ngưỡng mộ nhất.

Thứ tư, 19/02/2014 - 11:24

Nổi da gà với các bài khấn ở lễ hội
Nổi da gà với các bài khấn ở lễ hội

“Con lạy chín phương trời, lạy mười phương Phật, con lạy Đức Thánh Bà. Đức Thánh Bà linh thiêng về giúp tín chủ con là Nguyễn Quang T ở Thanh Trì, Hà Nội bịt mồm, bịt miệng kẻ bán hàng bên cạnh, làm cho nó khuynh gia bại sản, sập tiệm...”

Thứ tư, 19/02/2014 - 10:50

Chuyện tình 26 năm của nữ diễn viên huyền thoại lên phim
Chuyện tình 26 năm của nữ diễn viên huyền thoại lên phim

(Dân trí) - Heburn và Tracy được biết tới là một trong những cặp đôi nổi tiếng nhất Hollywood. Sắp tới chuyện tình dài suốt 26 năm của họ sẽ trở thành dự án được các nhà làm phim khai thác và công chiếu trên màn ảnh rộng để giới thiệu tới người hâm mộ.

Thứ tư, 19/02/2014 - 10:21

“Thị Hến” của NSND Lê Khanh du xuân miền Nam
“Thị Hến” của NSND Lê Khanh du xuân miền Nam

(Dân trí)- Nhà hát Tuổi trẻ tiếp tục chinh phục khán giả miền Nam với chương trình “Thị Hến du xuân” nhân dịp ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 tới đây.

Thứ tư, 19/02/2014 - 09:14

Trao giải thưởng cho Dự án bảo tồn nhà cổ Đường Lâm
Trao giải thưởng cho Dự án bảo tồn nhà cổ Đường Lâm

Sáng 18/2, Văn phòng UNESCO Việt Nam đã trao giải Công trạng trong Giải thưởng về Bảo tồn di sản văn hóa năm 2013 của UNESCO khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cho Dự án Bảo tồn nhà cổ truyền thống tại Làng cổ Đường Lâm.

Thứ tư, 19/02/2014 - 06:54

Chế tạo kim cương tuyệt đẹp từ... tro cốt người chết
Chế tạo kim cương tuyệt đẹp từ... tro cốt người chết

(Dân trí) - Mới đây, một công ty ở Thụy Sĩ tuyên bố họ đã thực hiện thành công việc biến tro cốt người đã khuất thành những viên kim cương tuyệt đẹp.

Thứ ba, 18/02/2014 - 02:30

Những cuộc thi nhan sắc kỳ lạ nhất thế giới
Những cuộc thi nhan sắc kỳ lạ nhất thế giới

(Dân trí) - Những cuộc thi nhan sắc dưới đây không tuân theo chuẩn đẹp thông thường, thậm chí, khi mới ra đời, một số cuộc thi còn gây sốc đối với dư luận.

Thứ ba, 18/02/2014 - 01:50

Khoảnh khắc đáng yêu của các MC nổi tiếng
Khoảnh khắc đáng yêu của các MC nổi tiếng

Không chỉ có nét duyên riêng trong cách dẫn mà các MC nổi tiếng Thanh Bạch, Nguyễn Cao Kỳ Duyên, Jennifer Phạm, Lê Anh, Hoa Thanh Tùng, Thanh Vân Hugo, Nguyên Khang còn gây ấn tượng bởi tạo hình cực đáng yêu, dễ thương.

Thứ ba, 18/02/2014 - 01:22

Văn hóa tiền lẻ hay cái giá của văn hóa tâm linh quá rẻ?
Văn hóa tiền lẻ hay cái giá của văn hóa tâm linh quá rẻ?

Tưởng đã có quán triệt ở đủ các cấp, ngành, đoàn thể và sự tự giác “đổi mới” của nhân dân, nhưng cảnh tiền lẻ vung vãi khắp nơi thờ tự trong các lễ hội đầu xuân vẫn gần như không thay đổi.

Thứ ba, 18/02/2014 - 11:40

Phát hiện thi thể nhà thiết kế thời trang trên sông
Phát hiện thi thể nhà thiết kế thời trang trên sông

Michele Savoia , nhà thiết kế thời trang Mỹ, chết ở tuổi 55. Thi thể của ông được tìm thấy trên sông Hudson, Mỹ vào trưa 16-2.

Thứ ba, 18/02/2014 - 11:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Thành Long không nhận ra... Hoàng tử Anh
Thành Long không nhận ra... Hoàng tử Anh

(Dân trí) - Dù là Chủ tịch Hội Diễn viên Hồng Kông nhưng khi ra ngoài làm nhiệm vụ ngoại giao, Thành Long vẫn không tránh khỏi những sơ xuất hài hước.

Thứ ba, 18/02/2014 - 10:00

Tái dựng vở “Bệnh sĩ” của Lưu Quang Vũ
Tái dựng vở “Bệnh sĩ” của Lưu Quang Vũ

(Dân trí)- Vở “Bệnh sĩ” được quyết định tái dựng trên sân khấu nhà hát Kịch Việt Nam đã thêm một lần nữa khẳng định sức sống bền bỉ của kịch Lưu Quang Vũ.

Thứ ba, 18/02/2014 - 07:35

7 loạt tranh đẹp nhất của Van Gogh
7 loạt tranh đẹp nhất của Van Gogh

(Dân trí) - Van Gogh, vị họa sĩ có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế kỷ 20, đã sớm qua đời ở tuổi 37. Trong suốt cuộc đời và sự nghiệp ngắn ngủi của mình, ông chỉ bán được một bức tranh duy nhất với giá như cho.

Thứ ba, 18/02/2014 - 02:31

Gia đình “Tôn Ngộ Không” đánh nhau ngay tại lễ tang?
Gia đình “Tôn Ngộ Không” đánh nhau ngay tại lễ tang?

(Dân trí) - Cảnh ẩu đả, lộn xộn xảy ra trong lễ tang của cố nghệ sĩ Lục Linh Đồng - cha của nam diễn viên nổi tiếng Lục Tiểu Linh Đồng - đã xuất hiện trên nhiều trang thông tin của Trung Quốc, thu hút sự quan tâm, bình luận của đông đảo người hâm mộ.

Thứ hai, 17/02/2014 - 05:01

“Sau những cánh cửa đóng kín”
“Sau những cánh cửa đóng kín”

(Dân trí) - Tác phẩm không chỉ là câu chuyện tình yêu lãng mạn không kém phần nóng bỏng của Seth và Raine mà còn là câu chuyện về tình cảm gia đình; là câu chuyện về sự lựa chọn của từng người trong cuộc sống…

Thứ hai, 17/02/2014 - 04:20

Con tem 1 xu trở thành con tem đắt nhất thế giới
Con tem 1 xu trở thành con tem đắt nhất thế giới

(Dân trí) - Con tem quý được săn tìm bởi những nhà sưu tập tem trên khắp thế giới - con tem Guiana 1 xu màu đỏ tươi của Anh, ra đời năm 1856 - hiện ước tính có giá 12 triệu bảng Anh (tương đương hơn 426 tỉ VNĐ). Vì sao?

Thứ hai, 17/02/2014 - 02:39

“Vẻ đẹp Mỹ”: Bộ phim của sự đẹp đẽ và... ghê tởm
“Vẻ đẹp Mỹ”: Bộ phim của sự đẹp đẽ và... ghê tởm

(Dân trí) - “American Beauty” - bộ phim thắng lớn tại Oscar năm 2000 là một tác phẩm điện ảnh vừa vui vẻ, hài hước vừa buồn bã, u ám; vừa đẹp đẽ, nhân văn lại vừa xấu xa, ghê tởm… Nó chạm tới những góc sâu xa, thầm kín, thậm chí đen tối nhất của con người.

Thứ hai, 17/02/2014 - 12:10

Tục ở rể xứ Đàng Trong
Tục ở rể xứ Đàng Trong

Văn hóa hôn nhân ở Việt Nam ngày nay đã khác xưa khá nhiều. Tuy đâu đó tục “ở rể” vẫn còn tồn tại trong một số trường hợp, nhưng cũng không còn giống với tập tục “ở rể” của cha ông.

Thứ hai, 17/02/2014 - 10:00

Cuốn tiểu thuyết làm “điên đảo” châu Âu suốt 2 thế kỷ
Cuốn tiểu thuyết làm “điên đảo” châu Âu suốt 2 thế kỷ

(Dân trí) - Vào nửa cuối thế kỷ 18, một cuốn tiểu thuyết đã đi vào lịch sử văn học châu Âu bởi sức ảnh hưởng ngoài tưởng tượng của nó.

Thứ hai, 17/02/2014 - 09:50

Tại sao Christopher Colombus không có hình ảnh chân dung thực sự?
Tại sao Christopher Colombus không có hình ảnh chân dung thực sự?

(Dân trí)- Columbus luôn được coi là người có công lớn trong lịch sử, mở ra những cuộc thám hiểm tới Châu Mĩ. Tuy nhiên dung mạo của ông trông thế nào lại là một... bí ẩn.

Thứ hai, 17/02/2014 - 09:40

Chế Linh tái ngộ khán giả thủ đô để kể chuyện cuộc đời
Chế Linh tái ngộ khán giả thủ đô để kể chuyện cuộc đời

(Dân trí)- Chế Linh vừa trở về để chuẩn bị cho liveshow giọng “10 năm tình cũ”. Chế Linh tin lần trở về này, ông sẽ lấy được nhiều nước mắt của khán giả từ những bài ca ông hát, và những tâm sự về cuộc đời mình.

Thứ hai, 17/02/2014 - 09:35

Kỷ lục 7000 điều ước trên cây “Bàn tay yêu thương”
Kỷ lục 7000 điều ước trên cây “Bàn tay yêu thương”

Năm nay, việc cây “Bàn tay yêu thương” khổng lồ xuất hiện ở khu vực sách thiếu nhi tại Lễ hội Đường sách xuân Giáp Ngọ (TP.HCM) đã khiến các em nhỏ vô cùng thích thú. Chỉ trong vòng một tuần du xuân, các em đã đính lên cây gần 7000 điều ước.

Thứ hai, 17/02/2014 - 09:00