“Ngàn năm mây trắng”: Một thử nghiệm chưa từng có trên sân khấu Việt Nam

Dân trí Lần đầu tiên trên sân khấu Việt Nam sẽ có một vở kịch lấy cảm hứng từ nàng Tô Thị, hòn Vọng Phu mà có sự kết hợp độc đáo giữa 4 loại hình sân khấu truyền thống: cải lương, chèo, xẩm và hát văn Huế.

Nàng Tô Thị, hòn Vọng Phu đi vào kịch hát

Năm 1997, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ thăm, chiêm bái tượng đá Nàng Tô Thị và ông đã viết bài thơ “Trước nàng Tô Thị”: “Sau ngàn năm, sau vạn năm/ Tôi theo câu hát xa xăm tìm về/ Nẻo đường hun hút sơn khê/ Vẳng trong gió núi vỗ về lời ru/ Chiều nao khói lửa mịt mù/ Ôm con nàng ngóng chinh phu cuối trời…”. Bài thơ tiếp tục là cảm hứng, là tứ để ông viết kịch thơ “Ngàn năm mây trắng” vào đầu năm 2019.

“Ngàn năm mây trắng”: Một thử nghiệm chưa từng có trên sân khấu Việt Nam - 1

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ phát biểu trong buổi họp báo giới thiệu vở diễn.

Theo PGS Nguyễn Thế Kỷ, lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã có vô vàn hòn Vọng Phu. Đó là người vợ chờ chồng nơi chiến trận trở về; chờ chồng đi biển nhưng bặt vô âm tín; chờ chồng đi làm ăn buôn bán phương xa; chờ chồng đi sứ, đi ra nước ngoài hay một số lý do, hoàn cảnh nào đó…

Trong đó, sự tích (hay truyền thuyết) chờ chồng nơi chiến trận, nỗi niềm chinh phụ - chinh phu vẫn tiêu biểu và điển hình hơn cả. Cũng vì vậy, trong nhóm các sự tích về hòn Vọng Phu thì sự tích (truyền thuyết) về nàng Tô Thị mang tính điển hình rất cao, ý nghĩa nhân văn sâu sắc, muôn đời lay động lòng người.

Câu chuyện về nàng Tô Thị và hòn Vọng Phu trong “Ngàn năm mây trắng” được PGS Nguyễn Thế Kỷ lý giải ở một góc độ khác. Người chiến binh có thể hy sinh về hòn tên mũi đạn của quân thù nhưng cũng có thể chết trong tay người em kết nghĩa của mình. Vì danh lợi, vì dục vọng mà người em đã bị quân thù mua chuộc và tự tay giết chết anh trai. Vở kịch thơ đã được NSND Thanh Ngoan và NSND Triệu Trung Kiên cùng kết hợp dàn dựng.

“Ngàn năm mây trắng”: Một thử nghiệm chưa từng có trên sân khấu Việt Nam - 2

Đây là lần đầu tiên có vở kịch kết hợp giữa cải lương, chèo, xẩm và hát văn.

PGS Nguyễn Thế Kỷ chia sẻ: “Chúng tôi không kì vọng “Ngàn năm mây trắng” là một tác phẩm đại diện cho sân khấu đương đại đặt ra những vấn đề to tát của cuộc sống chỉ muốn nói bên cạnh cái đẹp, cái tốt thì cái xấu, cái ác cũng luôn song hành. Mong muốn hơn cả đó là làm sao dàn dựng được một tác phẩm nghệ thuật giới thiệu được cùng lúc nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống một cách hợp lý”.

Sự kết hợp độc đáo giữa 4 loại hình âm nhạc truyền thống

Đóng góp lớn nhất của vở diễn chính là ê-kíp sáng tạo đã tạo ra nhiều không gian mang nhiều tính kể chuyện tự sự và mỗi không gian ấy được tái hiện bằng một loại hình nghệ thuật truyền thống riêng là cải lương, chèo, hát xẩm, hát văn...

Theo chân nàng Tô Thị đi tìm chồng là những không gian, những câu chuyện được kể lại mang tính tự sự và mỗi không gian được xử lý dưới một hình thức sân khấu riêng của từng loại hình sân khấu truyền thống. Khi nàng Tô Thị được tin chồng hy sinh qua lời kể của người em kết nghĩa được các nghệ sĩ cải lương thể hiện với những làn điệu độc đáo như: Chiêu quân, Vọng cổ, Lý chiều chiều, Hoài cổ.

“Ngàn năm mây trắng”: Một thử nghiệm chưa từng có trên sân khấu Việt Nam - 3

Nàng Tô Thị trong vở kịch được lý giải dưới những góc độ khác

Nàng Tô Thị lang thang đi tìm chồng ở một vùng sơn cước và gặp một gánh hát chèo được ông trùm gánh hát chèo kể lại câu chuyện về một người tưởng như là chồng nàng bằng hình thức sân khấu chèo dân gian với những làn điệu chèo cực độc đáo như: Vỉa ngâm, Lẩy Kiều ,Bản Tiểu.

Không gian thứ ba được thể hiện là Tô Thị đến một vùng cao gặp một bà già hát rong cùng một đứa bé và lại được nghe kể về một người đồn là chồng nàng với những làn điệu xẩm như: Xẩm ba bậc, Xẩm chợ, Ngâm sa mạc… Không gian cuối cùng là ngôi đền Tứ Phủ khi nàng và Trương Lỗ tới thì gặp cô Đồng với những làn điệu hát văn Huế như: Trống quân, Hát Tử vi

NSND Triệu Trung Kiên cho biết: “Sau khi được mời dàn dựng kịch thơ “Ngàn năm mây trắng”, tôi với nghệ sĩ Thanh Ngoan đã ngay lập tức phải tìm ý tưởng dàn dựng. Từ đặc thù chuyên môn của Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam với cơ cấu gồm Đoàn Ca nhạc mới và Đoàn Ca nhạc dân tộc, trong đó, Đoàn Ca nhạc dân tộc lại có đủ các loại hình âm nhạc truyền thống nên “Ngàn năm mây trắng” sẽ là vở kịch hát mà phần “hát” ở đây sẽ là âm hưởng của các loại hình cải lương, chèo, hát xẩm và hát văn Huế.

Khi xem “Ngàn năm mây trắng” người xem trong nước và quốc tế sẽ có trải nghiệm thú vị khi cùng lúc được thưởng thức nhiều loại hình âm nhạc và nghệ thuật truyền thống của Việt Nam. Cùng với đó là chất liệu dân gian được thấm đẫm trong âm nhạc và mỹ thuật của vở diễn.

Về thiết kế mỹ thuật, chúng tôi và họa sỹ Hồng Vân đã thống nhất lấy những hình ảnh mang phong cách tranh dân gian Việt Nam từ một chiếc đèn kéo quân để diễn tả không gian, thời gian của các lớp kịch. Phương pháp sân khấu tự sự phương Đông là chủ đạo để chúng tôi xây dựng nên một tác phẩm sân khấu mang âm hưởng dân gian đương đại nhằm tôn vinh những nét đẹp của văn hóa truyền thống Việt Nam.

Nổi lên rõ nhất, chủ đề chính của vở ca kịch là ca ngợi những chiến binh Việt Nam dũng cảm đã lấy máu mình bảo vệ giang sơn của Tổ quốc. Đặc biệt ca ngợi tấm lòng thủy chung, hiền hậu, đảm đang, nhân ái của người phụ nữ Việt.

NSƯT Quang Khải - người đảm đương vai Trương Lỗ chia sẻ: “Bản thân chúng tôi cũng không thể ngờ rằng cải lương, chèo, hát xẩm, hát văn Huế lại có thể hoà quyện với nhau trong một vở diễn nhuần nhuyễn và ngọt đến thế. Không có một rào cản cách biệt gì đối với nghệ sĩ biểu diễn ở từng loại hình khi cùng diễn trên một sân khấu.

“Ngàn năm mây trắng”: Một thử nghiệm chưa từng có trên sân khấu Việt Nam - 4

Vở kịch có sự tham gia của hơn 60 nghệ sĩ, diễn viên...

NSƯT Thu Trang vai nàng Tô Thị hay tôi vừa ca xong một bài cải lương thì NSƯT Văn Chương ngâm một câu hát chèo tiếp nối cũng rất hợp lý. Tự thân các giai điệu của các loại hình âm nhạc dân tộc đã tạo nên sự độc đáo này khi chúng tự tìm được sự hoà quyện với nhau, tôn vinh lẫn nhau”.

Với thời lượng 90 phút, vở kịch có sự tham gia của hơn 60 nghệ sĩ, nhạc công của Nhà hát Cải lương Việt Nam, Nhà hát Chèo Việt Nam cùng một số nghệ sỹ, diễn viên và Dàn nhạc dân tộc Nhà hát VOV. Các nghệ sĩ tham gia vai chính đều là những giọng ca tài năng của từng loại hình sân khấu: NSƯT Thu Trang (vai Tô Thị), Quang Khải (vai Trương Lỗ), Tuấn Thanh (vai Trần Khôi), NSƯT Văn Chương (vai Trần Khôi 2), Tất Dũng (vai Trần Khôi 3), Đăng Kiên (vai Trưởng trò gánh hát chèo), Hạnh Ngân (vai Công chúa), NSƯT Minh Phương (vai bà già hát xẩm)…

Người xem sẽ thú vị và ngạc nhiên khi các ca sỹ (hát truyền thống và hát nhạc mới) hóa thân trên sân khấu bằng những đòi hỏi khắt khe của kịch hát, kịch nói, múa. Vở kịch sau khi tham gia Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm lần thứ IV - Hà Nội năm 2019 sẽ phục vụ công chúng ở Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam, Nhà hát Lớn Hà Nội, trên các kênh sóng phát thanh, truyền hình của Đài Tiếng nói Việt Nam, một số đài phát thanh, truyền hình và một số địa phương trong cả nước.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Buổi sáng thức dậy, người dân ở cạnh triển lãm “hoảng hồn” vì thấy tác phẩm này...
Buổi sáng thức dậy, người dân ở cạnh triển lãm “hoảng hồn” vì thấy tác phẩm này...

(Dân trí) - Một bức tượng cao gần 5m khắc họa một bàn tay khổng lồ khiến người dân địa phương thoạt nhìn cảm thấy “hoảng hồn”. Bức tượng này mới được đặt trên phần mái của triển lãm City Gallery Wellington nằm ở thành phố Wellington, New Zealand hồi đầu tuần này.

Thứ tư, 21/08/2019 - 03:01

Đoàn phim “Về nhà đi con” được trao tặng bằng khen của Bộ Văn hoá
Đoàn phim “Về nhà đi con” được trao tặng bằng khen của Bộ Văn hoá

(Dân trí) - Sáng 21/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Lễ trao tặng Bằng khen của Bộ trưởng Bộ VHTT&DL cho đoàn làm phim “Về nhà đi con”.

Thứ tư, 21/08/2019 - 02:51

Người phụ nữ tự tin chụp ảnh “tự sướng” trên tàu điện ngầm đông đúc
Người phụ nữ tự tin chụp ảnh “tự sướng” trên tàu điện ngầm đông đúc

(Dân trí) - Một người phụ nữ thích chụp ảnh “tự sướng” đã không ngần ngại tạo dáng trên tàu điện ngầm với đủ các kiểu dáng và tư thế, không hề ngần ngại sự quan sát, đánh giá của những người xung quanh.

Thứ tư, 21/08/2019 - 09:02

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu triển lãm đặc biệt “Nhớ về Bác”
Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu triển lãm đặc biệt “Nhớ về Bác”

(Dân trí) - Nhân kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1969 - 2019) và chào mừng 74 năm Quốc khánh (2/9/1945 – 2/9/2019), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu triển lãm đặc biệt “Nhớ về Bác”. Lễ khai mạc sẽ diễn ra lúc 9h30 ngày 30/8 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Thứ tư, 21/08/2019 - 08:00

Khán giả bị bò tót tấn công tử vong tại lễ hội
Khán giả bị bò tót tấn công tử vong tại lễ hội

(Dân trí) - Một người đàn ông đã vừa qua đời ở tuổi 59 do bị bò tót tấn công tại lễ hội, tất cả bi kịch xảy ra sau một cú trượt chân ngã trước mũi sừng bò.

Thứ tư, 21/08/2019 - 07:28

Thần tượng âm nhạc ăn khách hàng đầu thế giới từng liên tiếp bị đánh trượt ở trường nhạc
Thần tượng âm nhạc ăn khách hàng đầu thế giới từng liên tiếp bị đánh trượt ở trường nhạc

(Dân trí) - Nam ca sĩ Ed Sheeran đã phải nhận 6 điểm “F” (điểm trượt) khi còn theo học ở một trường nhạc. Vậy mà giờ đây, Ed Sheeran có hơn 150 triệu đĩa hát bán ra và là nghệ sĩ ăn khách hàng đầu thế giới.

Thứ tư, 21/08/2019 - 07:27

Vì sao Hoa hậu Hà Kiều Anh ít khi nhắc đến bố ruột?
Vì sao Hoa hậu Hà Kiều Anh ít khi nhắc đến bố ruột?

(Dân trí) - Chia sẻ nhiều về mẹ, về ông bà, về cuộc sống vất vả mưu sinh khi theo mẹ vào Sài Gòn sinh sống từ lúc hơn 3 tuổi, nhưng hiếm khi Hoa hậu Hà Kiều Anh chủ động chia sẻ về người bố mà cô cảm ơn vì “được là con gái xinh đẹp giống bố”...

Thứ ba, 20/08/2019 - 03:09

NSND Trần Hạnh: “Mắt tôi không còn nhìn thấy gì, tay cũng không cầm nắm được nữa”
NSND Trần Hạnh: “Mắt tôi không còn nhìn thấy gì, tay cũng không cầm nắm được nữa”

(Dân trí) - “Bây giờ mắt bên phải của tôi là hoàn toàn không nhìn thấy gì, mắt bên trái chỉ còn 40%. Mỗi lần người ta đưa kịch bản mời tôi đóng tôi toàn phải nhờ con dâu đọc cho nghe còn mình ngồi nhẩm để thuộc thoại”, nam nghệ sĩ tâm sự.

Thứ ba, 20/08/2019 - 02:26

Triển lãm “50 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh”
Triển lãm “50 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh”

(Dân trí) - Từ ngày 30/8 - 03/9 tại Trung tâm Triển lãm VHNT Việt Nam sẽ diễn ra triển lãm “50 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh”. Đây là hoạt động văn hóa có ý nghĩa sâu sắc nhằm tiếp tục khẳng định giá trị to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh, Di chúc thiêng liêng và tấm gương đạo đức của Người.

Thứ ba, 20/08/2019 - 09:11

Họa tiết báo in gây sốt với giới thời trang
Họa tiết báo in gây sốt với giới thời trang

(Dân trí) - Dù báo in đang ở vào một thời kỳ khó khăn trong việc cạnh tranh với báo điện tử, với mạng xã hội; nhưng họa tiết báo in lại đang thịnh hành và rất được ưa chuộng trong giới thời trang.

Thứ ba, 20/08/2019 - 07:45

Kỳ lạ những con người xa lạ nhưng giống nhau như thể song sinh
Kỳ lạ những con người xa lạ nhưng giống nhau như thể song sinh

(Dân trí) - Dù không hề có quan hệ huyết thống nhưng họ lại giống nhau như thể song sinh và có nhiều nét tính cách tương đồng, câu chuyện cuộc đời cũng có nhiều điểm giống nhau…

Thứ ba, 20/08/2019 - 07:29

Khoe một đôi giày, Britney Spears bị cộng đồng mạng chỉ trích
Khoe một đôi giày, Britney Spears bị cộng đồng mạng chỉ trích

(Dân trí) - Nữ ca sĩ Britney Spears đã bị cộng đồng mạng chỉ trích sau khi đăng tải một bức ảnh trên tài khoản Instagram chụp đôi giày cao gót hàng hiệu làm từ da rắn trị giá 6.000 USD (140 triệu đồng) mà cô từng mua cách đây 4 năm nhưng chưa một lần sử dụng.

Thứ ba, 20/08/2019 - 05:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Brad Pitt và 10 điều chưa biết...
Brad Pitt và 10 điều chưa biết...

(Dân trí) - Brad Pitt không dễ khóc khi xem phim, nhưng từng có hai phim khiến anh “rơi lệ”. Brad Pitt thích nhất một bộ phim trong sự nghiệp diễn xuất của mình, đó là bộ phim mà anh đã diễn xuất… rất tệ.

Thứ hai, 19/08/2019 - 02:38

Xúc động câu chuyện cô gái trẻ cứu 2 đứa trẻ suýt bị chôn sống
Xúc động câu chuyện cô gái trẻ cứu 2 đứa trẻ suýt bị chôn sống

(Dân trí) - Câu chuyện của cô gái vào tận quan tài cứu sống đứa trẻ và cưu mang từ năm 16 tuổi gây xúc động mạnh với khán giả truyền hình.

Thứ hai, 19/08/2019 - 01:41

Tiết lộ bất ngờ về tên tác phẩm bất hủ “Mười chín tháng Tám”
Tiết lộ bất ngờ về tên tác phẩm bất hủ “Mười chín tháng Tám”

(Dân trí) - Cố nhạc sĩ Xuân Oanh đã sáng tác lúc đi ra khỏi nhà và hoàn thành ca khúc ở cuối con đường. Anh Đỗ Lê Chi, con trai cố nhạc sĩ cũng tiết lộ, vì sao cha mình đặt tên ca khúc là “Mười chín tháng Tám”...

Thứ hai, 19/08/2019 - 10:18

Điều chưa kể về dàn diễn viên bộ phim kinh điển “Sao Tháng Tám”
Điều chưa kể về dàn diễn viên bộ phim kinh điển “Sao Tháng Tám”

(Dân trí) - Cách mạng tháng Tám năm 1945 là một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có bộ phim nào làm về đề tài này lại vượt qua được thành công của “Sao Tháng Tám”.

Thứ hai, 19/08/2019 - 10:10

Người đẹp nuối tiếc vì từng từ chối hẹn hò với Leonardo DiCaprio
Người đẹp nuối tiếc vì từng từ chối hẹn hò với Leonardo DiCaprio

(Dân trí) - Whitney Port tiết lộ rằng đây chính là bí mật mà cô đã khao khát được chia sẻ từ rất lâu rồi: “Tôi rất muốn chia sẻ câu chuyện này với mọi người, bởi mỗi khi tôi kể nó cho bạn bè tôi, dường như chẳng ai tin tôi cả”.

Thứ hai, 19/08/2019 - 06:16

“Về nhà đi con” và những kỷ niệm về một bộ phim truyền hình “quốc dân”
“Về nhà đi con” và những kỷ niệm về một bộ phim truyền hình “quốc dân”

(Dân trí) - Trong tuần qua, báo Dân trí đã tổ chức giao lưu trực tuyến cùng diễn viên phim “Về nhà đi con”, từ đó nhiều bí mật thú vị về bộ phim, về ê-kíp làm phim, và cuộc sống riêng tư của diễn viên trong phim đã được hé lộ.

Thứ hai, 19/08/2019 - 06:14

Tây Bắc khai hội văn hóa, thể thao và du lịch
Tây Bắc khai hội văn hóa, thể thao và du lịch

Tối 18.8, Lễ Khai mạc ngày hội văn hoá, thể thao, du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XIV đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Sơn La với chủ đề "Tây Bắc - Sơn La hội tụ và lan tỏa".

Thứ hai, 19/08/2019 - 04:23

“Mỹ nam tuổi 53” lần đầu đóng cảnh nóng trên màn ảnh
“Mỹ nam tuổi 53” lần đầu đóng cảnh nóng trên màn ảnh

(Dân trí) - Nhiếp ảnh gia người Singapore - Chuando Tan (53 tuổi) - vốn nổi tiếng trên mạng xã hội với những danh xưng như “mỹ nam không tuổi”, “mỹ nam ngoại ngũ tuần”... Tất cả chỉ bởi anh sở hữu một diện mạo trẻ trung và khỏe khoắn đến khó tin so với tuổi tác trong thực tế.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 03:53

“Hết hồn” với những trò đùa giỡn tử thần của nhóm trình diễn mạo hiểm
“Hết hồn” với những trò đùa giỡn tử thần của nhóm trình diễn mạo hiểm

(Dân trí) - Tiết mục mạo hiểm chứa đầy sự kịch tính, hồi hộp, những nghệ sĩ trình diễn đẩy cao mức độ mạo hiểm của mình tới mức khiến người xem… “hết hồn”.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 08:49

NSƯT Thanh Kim Huệ và Chí Tâm lấy nước mắt khán giả trong vở “Lan và Điệp”
NSƯT Thanh Kim Huệ và Chí Tâm lấy nước mắt khán giả trong vở “Lan và Điệp”

(Dân trí) - Bằng giọng ca truyền cảm, khả năng diễn xuất thần, bộ đôi NSƯT Thanh Kim Huệ và nghệ sĩ Chí Tâm trong vai đôi tình nhân Lan và Điệp đã lấy nước mắt khán giả khi tái xuất của trong vở diễn cùng tên sau hơn 40 năm.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 08:34

Mỹ nhân Megan Fox từng bị chồng từ chối phũ phàng, không muốn hẹn hò
Mỹ nhân Megan Fox từng bị chồng từ chối phũ phàng, không muốn hẹn hò

(Dân trí) - Nam diễn viên Brian Austin Green - chồng của nữ diễn viên nổi tiếng xinh đẹp gợi cảm Megan Fox - tiết lộ rằng thoạt tiên anh không hứng thú hẹn hò với Megan Fox: “Tôi liên tục đẩy cô ấy ra xa mỗi khi cô ấy muốn lại gần”.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 06:43

Gian lận tại cuộc thi “Ai là triệu phú?” được chuyển thể thành phim
Gian lận tại cuộc thi “Ai là triệu phú?” được chuyển thể thành phim

(Dân trí) - Vụ scandal dùng tiếng ho để hỗ trợ gian lận tại cuộc thi “Ai là triệu phú?” đã vừa được chuyển thể thành một sê-ri phim truyền hình kéo dài 3 phần.

Chủ nhật, 18/08/2019 - 06:41