Thứ Bảy 26/05/2018 - 10:00

NSƯT Triệu Trung Kiên: “Cải lương mà biết cách đổi mới sẽ không bao giờ chết”

Dân trí NSƯT Triệu Trung Kiên - Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam cho rằng, nếu cải lương mà biết cách đổi mới sẽ không bao giờ “chết”. Và nhất thiết phải đổi mới cải lương để loại hình sân khấu này song hành cùng đời sống hiện đại.

Điều gì khiến anh bắt tay vào dàn dựng vở cải lương “Thầy Ba Đợi”?

Vở diễn “Thầy Ba Đợi” do PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ là tác giả kịch bản văn học, soạn giả Hoàng Song Việt và Phạm Văn Đằng chuyển thể cải lương. Thực ra, trước đó, khi tìm ý tưởng cho hoạt động kỷ niệm 100 năm cải lương Việt Nam, tôi đã ướm lời với PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ. PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ với Nhà hát Cải lương Việt Nam là chỗ thân tình như người nhà. Anh từng viết nhiều kịch bản cho nhà hát và các vở diễn đó đều gây tiếng vang rất lớn.

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ đã nghiên cứu lịch sử cải lương và thống nhất chọn thầy Ba Đợi tức nhạc sư Nguyễn Quang Đại. Đây là một nhân vật có công rất lớn góp phần hình thành nên âm nhạc tài tử Nam Bộ sau đó là cải lương nhưng tư liệu về ông lại vô cùng ít ỏi.


NSƯT Triệu Trung Kiên - Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam.

NSƯT Triệu Trung Kiên - Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam.

Thầy Ba Đợi vốn là một quan của triều nhà Nguyễn – Huế. Khi vua Hàm Nghi bị Pháp đầy sang Châu Phi, ông đã phiêu dạt sang mảnh đất Nam Kỳ, trú ngụ ở ngôi chùa trước đó là nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu từng tá túc để viết “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”. Quá trình nương náu và đi dạy nhạc, ông không thể truyền trực tiếp nhã nhạc cung đình Huế cho nhân dân vì chỉ có vua quan triều đình mới được thưởng thức loại âm nhạc này.

Để nhã nhạc cung đình Huế không mất đi và để dân được tiếp cận với loại âm nhạc này, ông đã nghĩ ra cách sản sinh ra một hệ thống âm nhạc mới chính là âm nhạc đờn ca tài tử. Thầy Ba Đợi với kiến thức uyên bác của mình trở thành ngọn cờ đầu trong việc cải biên, sắp xếp, sáng tác, quy hoạch tổng thể lại 20 bản tổ, nòng cốt của đờn ca tài tử. Cải lương phát triển từ đờn ca tài tử, nếu không có đờn ca tài tử sẽ không có sân khấu cải lương.

Với những công lao này, ê-kíp chúng tôi muốn khẳng định ông là hậu tổ của đờn ca tài tử và sân khấu cải lương. Từ suy nghĩ đó mà PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ đã chấp bút viết kịch bản thơ rồi hai soạn giả chuyển thể thành kịch bản cải lương.

Anh nghĩ gì về mối lương duyên lớn của cá nhân anh nói riêng và Nhà hát Cải lương Việt Nam nói chung với các kịch bản do PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ chấp bút?

Quả thực, chúng tôi có mối lương duyên rất lớn với PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ. Trước đó, chúng tôi đã từng dựng vở: Chuyện tình Khâu Vai (2014), Mai Hắc Đế (2015), Hừng đông (2016)... dựa trên kịch bản văn học của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ. Có thể nói, đây là một may mắn lớn mà không phải nhà hát nào cũng có được.

Các kịch bản do PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ viết đều giàu chất liệu sân khấu dựa, có những tìm tòi và sáng tạo rất thuyết phục. Thêm vào đó, bao giờ tác giả cũng để cho người chuyển thể và đạo diễn thỏa sức sáng tạo. Vì lẽ đó mà làm việc với PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ rất dễ chịu, không hề có bất kỳ áp lực nào. Các vở diễn sau khi công diễn đều gây được tiếng vang và nhận được nhiều phản hồi tích cực. Chúng tôi luôn mong mối lương duyên này kéo dài thêm để có thêm được nhiều vở diễn thú vị hơn gửi tới khán giả.

Khi bắt tay dựng vở “Thầy Ba Đợi”, anh gặp những thuận lợi và khó khăn gì?

Sau khi kịch bản văn học do PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ viết xong, chúng tôi kết nối với các bạn trong miền Nam. Người đầu tiên là soạn giả Hoàng Song Việt, một soạn giả uy tín của cải lương miền Nam. Người thứ hai là NSND Trần Ngọc Giàu cũng là người nổi tiếng trong giới sân khấu phía Nam. Hai người nhất trí cùng nhau triển khai dự án này khiến chúng tôi vững tâm hơn rất nhiều.

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ - Tác giả kịch bản văn học của vở Thầy Ba Đợi.
PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ - Tác giả kịch bản văn học của vở "Thầy Ba Đợi".

Thực ra, khi đưa ý tưởng này vào miền Nam tôi cũng có chút lo lắng bởi sợ các nghệ sĩ TP.HC không được tin tưởng ở khả năng sáng tạo của ê-kíp miền Bắc. Trước đó, cũng từng có không ít ý kiến cho rằng cải lương miền Bắc và miền Nam khó mà tìm được sự đồng điều trên cùng một sân khấu bởi có quá nhiều sự khác biệt. Nhưng rất bất ngờ là khi biết dự án này, các nghệ sĩ “ngôi sao” của sân khấu cải lương phía Nam như: NSƯT Thanh Tuấn, NSƯT Hồng Minh, NSƯT Quế Trân, NSƯT Trọng Nghĩa, NSƯT Lê Tứ, NSƯT Hữu Quốc... đã rất hào hứng tham gia.

Các nghệ sĩ đều thể hiện tâm huyết và trách nhiệm của mình đối với từng vai diễn dù thời gian để họ tập luyện không có nhiều. Bản thân NSƯT Thanh Tuấn đã ngoài 70 tuổi, thời gian rất bận bịu nhưng vẫn đảm bảo vai diễn tốt nhất. Quế Trân cực kỳ nghiêm túc trong nghệ thuật.

Phải nói thêm rằng, các nghệ sĩ miền Bắc cũng nỗ lực vô cùng để vở diễn được trọn vẹn nhất. Nghệ sĩ Quang Khải là một nghệ sĩ cốt cán có năng lực. Anh không chỉ là diễn viên chính, luôn tạo ra những dấu ấn riêng mà còn là người khai thác rất tốt những thế mạnh của mình trong công việc. NSND Vương Hà thì không thể chê được một điểm gì bởi chị quá chuyên nghiệp và tài năng. Thu Trang tham gia chỉ vài ba lớp thôi nhưng khi cất giọng lên các đồng nghiệp đều phải hết mình trân trọng. Tình cảm của nghệ sĩ hai miền trong quá trình tập vở rất ấm, yêu mến, quyến luyến nhau.

Trong vở diễn có nhiều trường đoạn khán giả hết sức ấn tượng. Đoạn vua Hàm Nghi bị đầy tạo hiệu ứng tình cảm đối với khán giả. Rồi mối tình giữa nhạc sư Quang Đại và cô Ái Hoa. Cô Ái Hoa đã hy sinh cả mạng sống để nhạc sư Quang Đại được an toàn, giống như đồng bào Nam Bộ chở che cho nhạc sư vậy. Cảnh nhạc sư Quang Đại qua đời cũng khiến nhiều người rơm rớm nước mắt.

Âm nhạc được sử dụng trong vở này khác hẳn. Sau khi xem vở diễn, nhiều bạn trẻ đến gặp chúng tôi bày tỏ rằng “nghe nhạc thích quá”. Vấn đề về trang trí sân khấu cũng là một sự thay đổi không hề nhỏ. Thường trong cải lương miền Nam thiên về trang trí tả thực, thế nên khi tôi mang trang trí của họa sĩ Doãn Bằng vào nhiều người rất ngạc nhiên. Họa sĩ muốn gợi hình ảnh của chiếc đàn không phải tả thực mà chỉ gợi tả biểu trưng. Thấp thoáng được xoay đi xoay lại nhưng góc độ khác nhau tạo điểm cao thấp trong sự tương quan của trang trí. Ở đây, trang trí tả ý, có yếu tố ước lệ.

Sau khi kết thúc các suất diễn, anh em vô cùng khao khát làm sao đưa được vở này ra Hà Nội. Lẽ ra chúng tôi sẽ triển khai nhiều đêm hơn nhưng vì lịch diễn của ê-kíp chỉ được đúng ngần đó thời gian nên chỉ có thể biểu diễn tại Hà Nội vào đêm 27 và 28/5.

Các nghệ sĩ tham gia vở diễn Thầy Ba Đợi.
Các nghệ sĩ tham gia vở diễn "Thầy Ba Đợi".

Sau thành công của vở cải lương “Thầy Ba Đợi”, anh có ý tưởng gì cho sự kết nối nghệ sĩ cải lương hai miền Nam – Bắc một cách dài hơi?

Sau khi vở diễn này thành công ở TP.HCM và Long An, tôi đã hoàn toàn xóa bỏ được những lo lắng về khát vọng muốn cải lương hai miền tìm được sự đồng điệu trên sân khấu. Trước đó, tôi có nói, cần đổi mới sân khấu cải lương, không phải bằng sự táo bạo, phá cách... mà nhặt lại trong di sản những gì còn đẹp đẽ. Lấy lại những giá trị của thời gian để thay đổi nếp xem của hiện tại cũng là một sự đổi mới. Cố gắng làm sao một vở diễn cải lương phát tiết được hết nét đẹp. Cải lương mà biết cách đổi mới sẽ không bao giờ "chết".

Khi nhận được những ý kiến và tự ái rất đáng yêu của các bạn đồng nghiệp đối với cải lương miền Bắc, tôi cũng có khá buồn. Nhưng sau khi công trình vở “Thầy Ba Đợi” xong, những cái đó đã bị xóa bỏ. Các bạn đã tin tưởng mình hơn mà không cần mình làm gì cả…

Tôi đã thống nhất với soạn giả Hoàng Song Việt và các nghệ sĩ trong miền Nam, sẽ có những dự án nối dài. Anh Hoàng Song Việt với công ty của anh ấy sẽ cùng phối hợp dàn dựng những vở diễn mang tính đổi mới cho cải lương. Tới đây có cải lương kết hợp Graffiti, rồi cải lương thực ảnh... Một loạt những ý tưởng và chương trình thể nghiệm sẽ được triển khai trong miền Nam với các thành phần sáng tạo của cả hai miền.

Cảm ơn anh đã chia sẻ thông tin.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
“Người Nhện” leo 4 tầng nhà cứu sống em bé treo mình trên ban công
“Người Nhện” leo 4 tầng nhà cứu sống em bé treo mình trên ban công

(Dân trí) - Đoạn clip được người dân xung quanh ghi lại về hành trình giải cứu của “Người Nhện” đang được lan truyền trên mạng xã hội bởi lòng nhân hậu, sự dũng cảm và cả thể chất đáng nể của người thanh niên.

Thứ hai, 28/05/2018 - 10:14

Nghệ sĩ Giang “còi”: “Con nhà tôi mà té ngã, tôi sẽ quay mặt đi ngay”
Nghệ sĩ Giang “còi”: “Con nhà tôi mà té ngã, tôi sẽ quay mặt đi ngay”

(Dân trí) - "Con nhà tôi mà té ngã, tôi sẽ quay mặt đi ngay. Người khác nhìn thấy hỏi “Con làm sao thế?”, con nhà tôi trả lời “Con đang học cách đứng dậy”. Tôi dạy con tôi thế...", nghệ sĩ Giang "còi" tâm sự.

Thứ hai, 28/05/2018 - 10:12

Chuyên gia nói gì trước vụ em vợ BTV Minh Tiệp tố bị bạo hành?
Chuyên gia nói gì trước vụ em vợ BTV Minh Tiệp tố bị bạo hành?

(Dân trí) - T.S Khuất Thu Hồng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển xã hội là người đã theo dõi câu chuyện em vợ BTV Minh Tiệp tố anh rể bạo hành ngay từ đầu. Thông qua các nguồn tin đáng tin, chị nắm bắt thông tin để có thể tìm cách hỗ trợ Thuỳ D. nếu phát hiện cô bé bị bạo hành.

Thứ hai, 28/05/2018 - 08:17

Bi kịch cuối đời nữ danh ca Whitney Houston trở thành… bìa album
Bi kịch cuối đời nữ danh ca Whitney Houston trở thành… bìa album

(Dân trí) - Với giá 85.000 USD (gần 2 tỷ đồng), rapper người Mỹ Kanye West đã được quyền sử dụng tấm ảnh chụp trong phòng tắm của nữ danh ca Whitney Houston và sử dụng làm ảnh bìa cho một album mới.

Thứ hai, 28/05/2018 - 06:20

Lùm xùm người mẫu “nude” tố họa sĩ cưỡng hiếp, MC bị tố bạo hành em vợ
Lùm xùm người mẫu “nude” tố họa sĩ cưỡng hiếp, MC bị tố bạo hành em vợ

(Dân trí) - Những thông tin, nhận định xoay quanh vụ việc người mẫu “body-painting” tố họa sĩ cưỡng hiếp mình trong lúc làm việc tiếp tục thu hút sự quan tâm. Mới đây nhất, việc một MC truyền hình bị tố bạo hành em vợ cũng đang khiến dư luận chú ý.

Thứ hai, 28/05/2018 - 06:17

“Độc cô cầu bại” Lê Thanh Tùng hội ngộ cùng các cao thủ ở đất võ Bình Định
“Độc cô cầu bại” Lê Thanh Tùng hội ngộ cùng các cao thủ ở đất võ Bình Định

(Dân trí) - Sau 46 năm vắng bóng trên “giang hồ”, ngày 26/5, võ sĩ huyền thoại Lê Thanh Tùng có dịp trở lại mảnh đất võ Bình Định hội ngộ những đồng môn, bằng hữu để cùng nhau trò chuyện, chia sẻ những kỷ niệm sau chặng đường “dọc ngang” của họ.

Chủ nhật, 27/05/2018 - 02:10

Báo Anh đăng chùm ảnh đẹp giới thiệu lễ hội cầu nước của Việt Nam
Báo Anh đăng chùm ảnh đẹp giới thiệu lễ hội cầu nước của Việt Nam

(Dân trí) - Mới đây, tờ tin tức Daily Mail (Anh) đã đăng tải bộ ảnh đẹp ấn tượng giới thiệu lễ hội cầu nước tổ chức ở làng Vân, xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.

Chủ nhật, 27/05/2018 - 10:07

BTV Minh Tiệp: “Tôi chưa bao giờ làm điều trái với lương tâm”
BTV Minh Tiệp: “Tôi chưa bao giờ làm điều trái với lương tâm”

(Dân trí) - "Tôi chỉ có thể trả lời rằng tôi chưa bao giờ làm điều trái với lương tâm. Có vợ tôi, tất cả người thân gia đình vợ chứng thực điều đó. Tôi không muốn ồn ào thêm nữa vì sự việc vừa rồi đã ảnh hưởng rất lớn tới công việc của tôi", BTV Minh Tiệp chia sẻ.

Chủ nhật, 27/05/2018 - 09:03

Người mẫu “body-painting” và diễn biến cảm xúc trong một ngày làm việc
Người mẫu “body-painting” và diễn biến cảm xúc trong một ngày làm việc

(Dân trí) - “Ngực cô ấy đẹp quá!”. Đó là điều mấy họa sĩ nói khi nhìn tôi. Đương nhiên, tôi hiểu, họ không nói về vòng 1 của tôi, họ nói về những hình vẽ và màu sắc vừa được phủ sơn lên ngực tôi, nhưng tôi vẫn thích nghe những lời khen đó.

Chủ nhật, 27/05/2018 - 06:29

28 học sinh xuất sắc được vinh danh Đại sứ Văn hóa Đọc
28 học sinh xuất sắc được vinh danh Đại sứ Văn hóa Đọc

(Dân trí) - Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Đại sứ Văn hóa Đọc Thủ đô năm học 2017 - 2018 diễn ra vào 26/5 đã tôn vinh 28 “Đại sứ” xuất sắc nhất.

Chủ nhật, 27/05/2018 - 01:00

“Rập rình” mãi, cuối cùng số phận Điệp viên 007 cũng được định đoạt
“Rập rình” mãi, cuối cùng số phận Điệp viên 007 cũng được định đoạt

(Dân trí) - Tập phim thứ 25 làm về Điệp viên 007 sau rất nhiều thông tin kiểu “tung hỏa mù”, cuối cùng, đã tìm ra được đáp án sau cùng cho hai cái tên quan trọng nhất cần được xướng lên: đạo diễn và nam chính.

Thứ bảy, 26/05/2018 - 01:00

Nhà làm phim hầu tòa sau hàng loạt cáo buộc quấy rối tình dục
Nhà làm phim hầu tòa sau hàng loạt cáo buộc quấy rối tình dục

(Dân trí) - Hollywood đang chứng kiến “bão tố tai tiếng” ập đến. Mới đây nhất, nhà làm phim Harvey Weinstein đã lần đầu ra trình diện sau hàng loạt cáo buộc cưỡng bức và quấy rối tình dục.

Thứ bảy, 26/05/2018 - 10:31

ĐÁNG QUAN TÂM
KTS. Võ Trọng Nghĩa cùng cộng sự giành giải thiết kế sáng tạo châu Á
KTS. Võ Trọng Nghĩa cùng cộng sự giành giải thiết kế sáng tạo châu Á

(Dân trí) - “Atlas Hotel” & “The Lantern - Nanoco Gallery” của KTS. Võ Trọng Nghĩa cùng cộng sự đã giành được chiến thắng ở hạng mục thương mại và “Bình house” giành giải Merit ở hạng mục dân cư - nhà đơn tại cuộc thi FuturArc Green Leadership 2018.

Thứ bảy, 26/05/2018 - 09:00

Hai cành hoa quý cất trong hộp giày có giá 15 tỷ đồng
Hai cành hoa quý cất trong hộp giày có giá 15 tỷ đồng

(Dân trí) - Hai cành hoa nhỏ vốn dùng làm đồ trang trí được truyền lại qua nhiều thế hệ trong một gia đình, dần dần họ không còn nhớ rõ xuất xứ và giá trị nữa, cho tới mới đây, một bất ngờ xảy ra.

Thứ bảy, 26/05/2018 - 06:29

Triển lãm ảnh khoả thân sẽ diễn ra vào cuối tháng 7 tới tại Hà Nội
Triển lãm ảnh khoả thân sẽ diễn ra vào cuối tháng 7 tới tại Hà Nội

(Dân trí) - Thông tin từ ông Vi Kiến Thành - Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Bộ VHTT&DL vừa giao cho Cục này tổ chức triển lãm ảnh khoả thân từ ngày 23 đến 30/7 tới tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá Nghệ thuật Việt Nam (29 Hàng Bài, Hà Nội).

Thứ bảy, 26/05/2018 - 06:28

Tom Hanks và lời khuyên giản dị dành cho con trai sau sa ngã
Tom Hanks và lời khuyên giản dị dành cho con trai sau sa ngã

(Dân trí) - Sau khi con trai sa ngã vào nghiện ngập, đến khi con cai nghiện thành công và khởi động lại công việc diễn xuất, Tom Hanks chỉ dành cho con một lời khuyên rất giản dị và ngắn gọn.

Thứ bảy, 26/05/2018 - 06:24

Tiếp nhận hai phiên bản mộc bản quý về Đại thi hào Nguyễn Du
Tiếp nhận hai phiên bản mộc bản quý về Đại thi hào Nguyễn Du

(Dân trí) - Chiều ngày 25/5, ông Hồ Bách Khoa, Trưởng ban Quản lý khu di tích Quốc gia đặc biệt Đại thi hào Nguyễn Du cho biết, đơn vị vừa tiếp nhận thêm hai phiên bản mộc bản quý về Đại thi hào Nguyễn Du.

Thứ bảy, 26/05/2018 - 06:00

Vượt mặt Mai Quốc Việt, Võ Hạ Trâm đăng quang quán quân
Vượt mặt Mai Quốc Việt, Võ Hạ Trâm đăng quang quán quân

(Dân trí) - Đêm chung kết “Hãy nghe tôi hát 2018” diễn ra tối 24/5 với sự tranh tài của 3 giọng ca xuất sắc gồm Võ Hạ Trâm, Trần Vũ và Mai Quốc Việt. Với số điểm cao nhất, Võ Hạ Trâm đoạt danh hiệu quán quân mùa 3.

Thứ sáu, 25/05/2018 - 02:42

Tài tử gạo cội bị tố cáo quấy rối tình dục
Tài tử gạo cội bị tố cáo quấy rối tình dục

(Dân trí) - Chuyện gì đang xảy ra ở Hollywood?! Nam diễn viên gạo cội người Mỹ - Morgan Freeman (80 tuổi) - là nhân vật nổi tiếng tiếp theo ở kinh đô điện ảnh bị tố cáo quấy rối tình dục.

Thứ sáu, 25/05/2018 - 02:37

Nghị lực sống của người mẫu mắc bệnh ung thư ở tuổi 24
Nghị lực sống của người mẫu mắc bệnh ung thư ở tuổi 24

(Dân trí) - Sau gần một năm chiến đấu với bệnh tật đau đớn, cuối cùng người mẫu kiêm blogger thời trang nổi tiếng tại Brazil - cô Nara Almeida (24 tuổi) - đã vừa được giải thoát khỏi mọi đau đớn. Ký ức mà cô để lại trong 4,5 triệu người hâm mộ là một vĩ thanh đẹp.

Thứ sáu, 25/05/2018 - 09:55

Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến bất ngờ trở thành MC của VTV1
Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến bất ngờ trở thành MC của VTV1

(Dân trí) - Từ 24/5, nhạc sĩ “Bà tôi” sẽ đảm nhận thêm một vai trò mới là MC của kênh VTV1 bên cạnh vai trò nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, ca sĩ, kiến trúc sư…

Thứ sáu, 25/05/2018 - 09:50

Thêm ý kiến quanh vụ mẫu nude bị họa sĩ body painting cưỡng hiếp
Thêm ý kiến quanh vụ mẫu nude bị họa sĩ body painting cưỡng hiếp

(Dân trí) - Ở thời điểm mà vụ việc Kim Phượng tố họa sĩ body painting hiếp dâm đang rất nóng như hiện tại, khá nhiều người mẫu nude khác bắt đầu lên tiếng.

Thứ sáu, 25/05/2018 - 09:49

Bí mật đằng sau chiếc xe hơi tăng giá 1.000%
Bí mật đằng sau chiếc xe hơi tăng giá 1.000%

(Dân trí) - Đây là chiếc xe xuất hiện trong cảnh rượt đuổi mở đầu bộ phim “GoldenEye”, khi điệp viên 007 thích thú đua với nhân vật nữ phản diện - Xenia Onatopp. Cô này xuất hiện trong chiếc Ferrari 355. Hai người lái xe bạt mạng “bay” qua những ngọn đồi ở Monaco.

Thứ sáu, 25/05/2018 - 07:33

Brad Pitt bảo vệ bạn gái khi yêu như thế nào?
Brad Pitt bảo vệ bạn gái khi yêu như thế nào?

(Dân trí) - Khi yêu, Brad Pitt bảo vệ người phụ nữ của mình như thế nào, dù đối đầu với anh có thể là nhân vật rất quyền lực, sừng sỏ ở Hollywood?

Thứ sáu, 25/05/2018 - 07:31