Ba bí quyết giúp không bị xuống tinh thần khi đối mặt với lời chỉ trích

Những lời phê bình hay chỉ trích chưa bao giờ là thứ "dễ nuốt". Ba bí quyết đơn giản từ giáo sư tâm lý học Adam Grant có thể giúp bạn dễ dàng chấp nhận lời chỉ trích hơn mà không bị xuống tinh thần.
>>6 kỹ năng mềm mà 90% nhà tuyển dụng muốn thấy ở ứng viên
>>ILO: Chỉ 12% nguồn việc làm đòi hỏi kỹ năng cao
>>Tạo cơ hội cho lao động kỹ năng đặc định Việt Nam sang làm việc tại Nhật Bản

Giống như câu "thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng", những lời chỉ trích cay nghiệt, dù thật khó để chấp nhận nhưng lại góp một phần không nhỏ cho sự thành công của chúng ta.

Vả điều quan trọng hơn là chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng một số bí quyết đơn giản để việc đối mặt với lời chỉ trích, qua đó không còn khiến cho bản thân nhụt chí hay xuống tinh thần.

Ba bí quyết giúp không bị xuống tinh thần khi đối mặt với lời chỉ trích - 1

Đó là nhận định của Adam Grant - người đã từng đứng đầu danh sách các giáo sư (GS.) thuộc trường Đại học Wharton, bang Pennsylvania trong suốt 6 năm liền. Đồng thời, ông còn là nhà tâm lý học kiêm tác giả của những đầu sách như OriginalsGive and Take, và Option B (đồng tác giả với COO Facebook Sheryl Sandberg).

Khi trả lời phỏng vấn với CNBC, ông đã chia sẻ như sau: "Có rất ít người tôi quen thấy thoải mái với việc bị chỉ trích. Trên thực tế, việc bị chỉ trích là điều mà hầu như tất cả chúng ta đều cảm thấy rất sợ hoặc chí ít là nó luôn khiến chúng ta rơi vào thế phải 'xù lông nhím" lên để phản kháng. Và thường thì mọi việc sẽ diễn ra không được tốt đẹp cho lắm khi có ai đó đưa phản hồi tiêu cực với chúng ta".

Tuy nhiên, khi nhìn vào số liệu thực tế, thì một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy thành công mãnh liệt nhất, chính là khả năng tìm kiếm, tiếp nhận và tận dụng những phản hồi tiêu cực.

Dĩ nhiên, việc này chỉ hiệu quả với điều kiện là bạn hiểu rõ mục tiêu của bản thân và biết rõ tài năng của mình là như thế nào.

Lời chỉ trích khó nghe, song lại có ích

GS. Grant đúc kết: "Nếu như bạn không bao giờ bị chỉ trích, bạn sẽ không có đủ thách thức để phát triển".

Thế nên, bí quyết tiếp nhận lời chỉ trích một cách hiệu quả đã trở thành chủ đề chính trong một cuộc trò chuyện giữa ông và tỷ phú Ray Dalio - nhà sáng lập Bridgewater Associates, người được xem như một huyền thoại sống của giới đầu tư toàn cầu.

Bridgewater Associates vốn rất nổi tiếng với các chính sách minh bạch thông tin và thúc đẩy mọi nhân viên trong công ty nói lên những suy nghĩ của họ.

Ba bí quyết giúp không bị xuống tinh thần khi đối mặt với lời chỉ trích - 2

Lý giải về sự tồn tại của chính sách trên, Ray Dalio đã chia sẻ: "Một trong những tấn bi kịch của nhân loại là việc mọi người cứ ôm khư khư suy nghĩ của mình trong đầu. Nếu mọi người chịu chia sẻ quan điểm của mình thì những cái xấu có thể được khắc phục và những cái tốt có thể tốt hơn nữa. Việc ra quyết định cũng nhờ đó mà tốt hơn".

Điều thú vị là phương châm hoạt động tại Bridgewater Associates xuất phát từ chính kinh nghiệm của Ray Dalio, mà cụ thể là vào lần ông suýt nữa đã rơi xuống hố sâu thất bại.

Bridgewater Associates được Dalio thành lập vào năm 1975 và có khởi đầu rất hứa hẹn. Song, chính sự "thuận buồm xuôi gió" lại khiến cho Dalio đánh mất đi sự khiêm tốn ban đầu và trở nên kiêu ngạo.

Việc "đóng lỗ tai" lại và từ chối bất kỳ lời phản hồi nào đã khiến cho nhà đầu tư khi đó ra nhiều quyết định sai lầm và gây thiệt hại cho công ty. Ông đã gần như đẩy công ty vào bờ vực phá sản.

Tuy nhiên, may mắn thay, điều này lại trở thành một bước ngoặt lớn đối với Ray Dalio và cả Bridgewater Associates.

Dalio chia sẻ: "Nhớ lại, lúc đó tôi túng đến mức phải mượn bố 4.000 USD để trả tiền nhà. Đó là một kỷ niệm đau đớn vô cùng, song hóa ra lại là một trải nghiệm rất tốt. Sự thảm hại của tôi trong khoảng thời gian đó đã giúp tôi lĩnh hội được bài học về sự khiêm nhường cần phải có. Chính nó là tác nhân khiến tôi mong muốn tìm ra những người thường xuyên phản đối lại ý kiến của mình. Để nhờ đó, tôi có thể hiểu được góc nhìn của họ đối với một sự việc là như thế nào".

Kinh nghiệm từ lần thất bại ấy đã không chỉ giúp Dalio học cách tìm kiếm những lời phản hồi cho bản thân mà nó còn ảnh hưởng tới cả hoạt động của Bridgewater Associates sau này. Công ty của Dalio rất đỗi tự hào về việc nó là tổ chức do những người thực sự có tài năng nắm giữ và luôn yêu cầu nhân viên phải trung thực với quan điểm của mình cũng như khuyến khích họ bày tỏ sự phản đối một cách công khai.

Ba bí quyết giúp không bị xuống tinh thần khi đối mặt với lời chỉ trích - 3

Thông qua câu chuyện trên, có thể thấy, mặc dù những lời chỉ trích và góp ý có thể khó "nuốt trôi", song chúng lại vô cùng hữu dụng nếu bạn biết học cách tiếp nhận đúng đắn. GS. Grant nói: "Tôi cho rằng, khi nghe chỉ trích, thì phần lớn chúng ta đều có cảm giác giống như bị ai đó đấm vào bụng vậy. Tức là cảm giác đó khó chịu tới mức khiến cho cơ thể của chúng ta phản ứng lại như khi bị thương vậy".

Tuy nhiên, thông qua 3 bí quyết đơn giản dưới đây, bạn hoàn toàn có thể giảm bớt sự khó chịu và đau đớn khi đối mặt với những lời chỉ trích cũng như biết cách tiếp nhận chúng hiệu quả hơn.

1. Luyện tập việc nghe chỉ trích

Ở Bridgewater Associates là việc mọi người thường xuyên tập luyện việc chỉ trích và tiếp nhận lời chỉ trích.

Điều này khá giống với phương pháp điều trị tiếp xúc (exposure therapy), vốn đã được giới tâm lý học áp dụng trong nhiều thập kỷ qua. Chẳng hạn, với một người mắc bệnh sợ một vật gì đó, các bác sĩ sẽ cho bệnh nhân đó làm quen dần với vật gây ra nỗi sợ hoặc hoàn cảnh kích phát nỗi sợ mà không gây nguy hiểm cho bệnh nhân. 

Tại Bridgewater Associates, phương pháp giống thế này được vận dụng như sau: Nhân viên mới sẽ được quan sát cảnh người khác bị chỉ trích, trong đó có cả Dalio.

Sau đó, họ sẽ được học cách tiếp nhận lời chỉ trích, bắt đầu từ những chuyện nhỏ nhặt nhất. GS. Grant nói: "Quá trình này lặp đi lặp lại mỗi ngày và sau một khoảng thời gian, việc tiếp nhận chỉ trích sẽ trở nên quen thuộc cũng như dễ chịu hơn nhiều".

Ba bí quyết giúp không bị xuống tinh thần khi đối mặt với lời chỉ trích - 4

2. Tập thói quen mường tượng ra cách phản ứng đối với lời chỉ trích

Tại công ty của Dalio, một phần trong số các tiêu chí đánh giá nhân viên nằm ở việc họ đã phản ứng như thế nào đối với lời chỉ trích. GS. Grant nói: "Trong tâm lý học, chúng tôi gọi hành động này giống như việc cho bản thân một điểm số thứ hai. Ví dụ, ai đó có thể chỉ trích rồi cho bạn điểm D trừ vì một việc nào đó và chắc chắn ấy là điều bạn không thể nào làm chủ được. Song, cái mà bạn có thể làm chủ được, chính là cảm xúc khi tiếp nhận số điểm ấy. Hãy tự nhủ với bản thân rằng: Tôi muốn được A cộng cho việc tiếp nhận xuất sắc điểm D trừ này".

"Và chính bản thân tôi cũng đang áp dụng bí quyết này mỗi khi lắng nghe phản hồi tiêu cực". Vị giáo sư cũng nói rằng việc công khai những phản hồi tiêu cực cũng là một cách giúp đối mặt tốt hơn với lời chỉ trích. 

Chia sẻ kinh nghiệm của mình, Grant nói đã từng gặp phải kha khá những lời nhận xét "khó mà nuốt trôi" sau tháng đầu tiên giảng dạy trên cương vị giáo sư.

Ông đã phản ứng lại bằng cách gom hết tất cả những lời chỉ trích tiêu cực rồi chia sẻ y nguyên trước cả lớp. Sau đó, cả thầy lẫn trò cùng thảo luận để đưa ra giải pháp.

Grant nói: "Điều mà tôi nhận ra khi làm việc đó trước mặt cả lớp là nó buộc tôi phải cởi mở hơn với những lời chỉ trích, vì chính khi đó, cả trăm con mắt đổ dồn về phía tôi để xem tôi có thực sự lắng nghe không. Tôi không khuyên mọi người làm giống tôi với tất cả những phản hồi họ nhận được, song tôi nghĩ rằng đằng sau việc tiếp thu và chia sẻ lời chỉ trích với một nhóm cũng tồn tại một giá trị nhất định. Bời vì, khi đó, cả nhóm sẽ tin là bạn thực sự xem trọng những lời góp ý".

3. Chủ động tiên đoán nội dung của những lời chỉ trích

Thông thường, khi nghe lời chỉ trích, chúng ta thường rơi vào 2 trạng thái, "chiến đấu lại hoặc bỏ chạy". Tuy nhiên, đây không phải là phương pháp hữu hiệu nhất để ứng phó với chỉ trích, vị GS. Grant chia sẻ.

"Tôi cho rằng cách tốt nhất để tránh khỏi việc này là bạn phải có sự chuẩn bị từ trước, bằng cách mường tượng ra lời chỉ trích thậm tệ nhất có thể". Bằng cách này, bạn sẽ không bị bất ngờ bởi những lời chỉ trích tiêu cực có thể xảy đến với mình.

GS. Grant nói: "Nếu bạn chủ động tưởng tượng ra tình huống xấu nhất, thì nó sẽ giúp bạn chuẩn bị sẵn sàng về mặt tâm thế cũng như giúp bạn không cảm thấy bị sốc khi trực tiếp nghe lời chỉ trích".

Theo Lê Duy/Doanh nhân Sài gòn

MỚI NHẤT
Chống Covid-19, ứng dụng trực tuyến nào giúp lĩnh lương hưu, tìm việc làm?
Chống Covid-19, ứng dụng trực tuyến nào giúp lĩnh lương hưu, tìm việc làm?

(Dân trí) - Bộ LĐ-TB&XH đang có kế hoạch lập ứng dụng trực tuyến tích hợp hoạt động nhận lương hưu, đăng ký bảo hiểm thất nghiệp, tra cứu việc làm… nhằm giúp người dân trong tình hình dịch Covid-19 còn phức tạp.

Thứ hai, 23/03/2020 - 07:46

Khánh Hòa thu hồi 6 thẻ hướng dẫn viên du lịch quốc tế vì dùng bằng giả
Khánh Hòa thu hồi 6 thẻ hướng dẫn viên du lịch quốc tế vì dùng bằng giả

Sở Du lịch tỉnh Khánh Hòa vừa có quyết định thu hồi 6 thẻ hướng dẫn viên quốc tế vì phát hiện những người này dùng bằng giả để làm hồ sơ xin cấp thẻ.

Thứ hai, 23/03/2020 - 09:00

Điều kiện đổi thẻ BHYT sang mã quyền lợi 2
Điều kiện đổi thẻ BHYT sang mã quyền lợi 2

Ông Phạm Văn Hiệp (TPHCM) tham gia quân đội từ tháng 2/1984 đến tháng 2/1987. BHYT của ông do BHXH Quảng Nam cấp trong thời gian làm việc, mã HC2, nay ông về hưu BHXH Đà nẵng cấp thẻ BHYT cho ông mã HT3.

Thứ hai, 23/03/2020 - 06:03

Thanh Hoá: Hơn 2.800 lao động đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp
Thanh Hoá: Hơn 2.800 lao động đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp

(Dân trí) - Trong tình hình dịch Covid-19, từ 30/1-13/3, Trung tâm dịch vụ việc làm Thanh Hoá đã tiếp nhận 2.859 người lao động đến đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Thứ hai, 23/03/2020 - 06:03

Tìm động lực làm việc từ câu nói của những người thành công
Tìm động lực làm việc từ câu nói của những người thành công

Đa số những câu nói của người thành công đều cho thấy, lòng tốt, sự bền chí, chăm chỉ, sáng tạo… chính là bí quyết thành công của họ.

Thứ hai, 23/03/2020 - 06:02

Hướng dẫn viên du lịch từ vi vu máy bay “rớt” xuống chạy grab giữa "bão" Covid-19
Hướng dẫn viên du lịch từ vi vu máy bay “rớt” xuống chạy grab giữa "bão" Covid-19

Hơn 2 tháng không có tour; khách liên tục hủy chuyến, kéo theo những ngày dài nghỉ việc không lương, không trợ cấp đã khiến những người làm hướng dẫn viên du lịch lao đao.

Chủ nhật, 22/03/2020 - 09:25

Đề xuất giảm 100% học phí cho người học có gia đình bị nhiễm Covid-19
Đề xuất giảm 100% học phí cho người học có gia đình bị nhiễm Covid-19

(Dân trí) - Miễn, giảm 100% học phí tới học sinh, sinh viên thuộc gia đình có người bị nhiễm dịch Covid-19, giảm 15-20% học phí trong năm cho toàn bộ học sinh, sinh viên nhằm chia sẻ gánh nặng từ dịch Covid-19…

Chủ nhật, 22/03/2020 - 09:06

Thủ tướng Nga khuyến cáo doanh nghiệp về vấn đề sử dụng lao động
Thủ tướng Nga khuyến cáo doanh nghiệp về vấn đề sử dụng lao động

Phát biểu trong cuộc họp ngày 21/3 về vấn đề kinh tế, ông Mishustin cho biết các cơ quan quản lý của Nga sẽ theo dõi riêng việc chuyển sang chế độ làm việc từ xa như thế nào.

Chủ nhật, 22/03/2020 - 06:01

Tự đi khám chữa bệnh có được hưởng BHYT đúng tuyến?
Tự đi khám chữa bệnh có được hưởng BHYT đúng tuyến?

Bà Thu Anh (TP. Hà Nội) là con liệt sĩ, nơi đăng ký KCB ban đầu tại tỉnh Hà Nam. Bà Thu Anh muốn đi khám chữa bệnh BHYT tại BV Trung ương Quân đội 108 (TP. Hà Nội) thì có được coi là trái tuyến không?

Chủ nhật, 22/03/2020 - 06:01

Chuyện nguy hiểm của những công nhân cống ngầm ở Hà Nội
Chuyện nguy hiểm của những công nhân cống ngầm ở Hà Nội

Dưới lòng cống thoát nước của đường, phố Hà Nội đầy vỏ chai nhựa, rác thải, ni long, kim tiêm… nhưng những công nhân thoát nước vẫn hàng ngày lội, chui xuống miệng cống, hố ga để dọn dẹp, khơi thông lòng cống, đảm bảo việc thoát nước của Thủ đô.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 11:18

Hơn 1.000 tỷ đồng hỗ trợ người thất nghiệp tại Đồng Nai
Hơn 1.000 tỷ đồng hỗ trợ người thất nghiệp tại Đồng Nai

Theo Trung tâm giới thiệu việc làm Đồng Nai, năm 2019, Trung tâm đã chi trả trợ cấp thất nghiệp cho hơn 50.000 lao động với số tiền hơn 1.000 tỷ đồng.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 10:35

Hà Nội: Chi trả bảo hiểm thất nghiệp cho lao động mất việc vì Covid-19
Hà Nội: Chi trả bảo hiểm thất nghiệp cho lao động mất việc vì Covid-19

Đại diện Sở Lao động - thương binh và Xã hội Hà Nội cho biết đang rà soát, nếu doanh nghiệp có từ 200 lao động mất việc làm trở lên, Sở sẽ tiến hành phối hợp với quận huyện tổ chức tư vấn và thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp ngay lập tức.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 06:03

ĐÁNG QUAN TÂM
Điện Biên: Phất lên từ nghề làm miến dong ngon nức tiếng
Điện Biên: Phất lên từ nghề làm miến dong ngon nức tiếng

Gắn bó với nghề làm miến dong hơn 10 năm nay, cơ sở sản xuất truyền thống của gia đình anh Đặng Văn Tú và chị Đỗ Thị Phương (xã Thanh An, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên) trở thành mô hình kinh tế hiệu quả, tạo ra sản phẩm nổi tiếng của xã Thanh An.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 06:03

Dịch Covid-19: Lao động đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp tăng gần 60%
Dịch Covid-19: Lao động đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp tăng gần 60%

(Dân trí) - Số người lao động đến nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp trong tháng 2 vượt hơn 47.000 người, tăng 59 % so với tháng 1 và tăng tới 70 % so với cùng kỳ của năm 2019.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 06:01

Cấp tối thiểu 2 tháng thuốc cho bệnh nhân ngoại trú khi khám BHYT
Cấp tối thiểu 2 tháng thuốc cho bệnh nhân ngoại trú khi khám BHYT

(Dân trí) - Đối với người bệnh có thẻ BHYT được chẩn đoán mắc các bệnh mạn tính, khi đến khám chữa bệnh hoặc tái khám theo hẹn sẽ được cấp thuốc điều trị ngoại trú cho người bệnh tối thiểu 2 tháng.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 06:03

Có phương án di chuyển học sinh để làm khu cách ly tập trung
Có phương án di chuyển học sinh để làm khu cách ly tập trung

(Dân trí) - Phó chủ tịch Thanh Hóa đề nghị Sở LĐ-TB&XH phối hợp với huyện Triệu Sơn có phương án di chuyển số học sinh Trường Cao đẳng Nông lâm Thanh Hóa để trưng dụng làm khu cách ly tập trung.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 05:14

Bộ LĐ-TB&XH: Dự báo 3 kịch bản cho thị trường lao động trong tháng 3/2020
Bộ LĐ-TB&XH: Dự báo 3 kịch bản cho thị trường lao động trong tháng 3/2020

(Dân trí) - Tác động của dịch Covid-19 khiến nhu cầu tuyển dụng lao động giảm từ 20-40% tại nhiều tỉnh và thành phố, trong đó TPHCM và Hà Nội có tình trạng sụt giảm tuyển dụng lớn nhất.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 04:30

Khoảng 3 triệu lao động, 200.000 doanh nghiệp được hỗ trợ chống Covid-19
Khoảng 3 triệu lao động, 200.000 doanh nghiệp được hỗ trợ chống Covid-19

(Dân trí) - "Từ 25.000 - 50.000 tỷ đồng sẽ phát sinh do tạm dừng đóng, miễn lãi chậm đóng vào Quỹ hưu trí và tử tuất. Điều này nhằm hỗ trợ cho từ 1,5 - 3 triệu lao động và 105.000 - 211.000 doanh nghiệp...".

Thứ sáu, 20/03/2020 - 01:43

5 cách để "chung sống hòa bình" với áp lực công việc
5 cách để "chung sống hòa bình" với áp lực công việc

Những thất bại ngoài dự kiến, những cuộc "chạy đua" với các dự án, và thậm chí là trong lúc tận hưởng các kỳ nghỉ, chúng ta vẫn cảm thấy căng thẳng.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 06:05

Xúc động cảnh nhân viên y tế rời Hồ Bắc sau khi hoàn thành "sứ mệnh"
Xúc động cảnh nhân viên y tế rời Hồ Bắc sau khi hoàn thành "sứ mệnh"

Theo Tân Hoa Xã, đợt này có 3.675 nhân viên y tế thuộc 41 cơ sở trên khắp Trung Quốc trở về nhà khi đã hỗ trợ 21 bệnh viện thuộc tỉnh Hồ Bắc, vượt qua giai đoạn khó khăn của dịch.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 06:03

Thị trường ốc hương gặp khó, người dân làm nghề lo lắng
Thị trường ốc hương gặp khó, người dân làm nghề lo lắng

(Dân trí) - Theo nhiều người làm nghề nuôi ốc hương tại Khánh Hòa, tháng 3 đang là chính vụ thả con giống. Tuy nhiên, họ chưa thả nhiều vì lo dịch bệnh và việc tiêu thụ sang Trung Quốc bị gián đoạn.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 06:03

Bí quyết để trở thành người làm việc từ xa thành công
Bí quyết để trở thành người làm việc từ xa thành công

Trong mùa dịch bệnh này, nhiều người đã chọn cách làm việc từ xa. Vậy, làm việc từ xa như thế nào để hiệu quả?

Thứ sáu, 20/03/2020 - 06:01

Thế giới có thể mất gần 25 triệu việc làm vì Covid-19
Thế giới có thể mất gần 25 triệu việc làm vì Covid-19

(Dân trí) - Cuộc khủng hoảng kinh tế và lao động do Covid-19 có thể làm tăng thêm 25 triệu người thất nghiệp trên toàn cầu. Đây là đánh giá mới công bố vào trung tuần tháng 3 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).

Thứ năm, 19/03/2020 - 04:55

Lùi thời điểm đóng 6 tháng kinh phí công đoàn do dịch Covid-19
Lùi thời điểm đóng 6 tháng kinh phí công đoàn do dịch Covid-19

(Dân trí) - Doanh nghiệp có từ 50 % lao động thuộc nhóm tham gia BHXH bắt buộc trở lên phải tạm thời nghỉ việc do ảnh hưởng bởi Covid-19, được lùi thời điểm đóng kinh phí công đoàn 6 tháng đầu năm 2020.

Thứ năm, 19/03/2020 - 04:07