Thứ hai, 08/06/2020 - 18:40

Bộ Tài nguyên “đòi lại” quyền kiểm soát khí thải xe máy từ Bộ Giao thông?

Dân trí

Các chuyên gia nêu nghịch lý, dù “không được giao ban hành các quy chuẩn về khí thải phương tiện giao thông” nhưng Quy chuẩn quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy… lại do Bộ GTVT ban hành.

Bộ Tài nguyên “đòi lại” quyền kiểm soát khí thải xe máy từ Bộ Giao thông? - 1

Quang cảnh buổi giới thiệu chính sách mới trong Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi (Ảnh: Nguyễn Trường).

Tại cuộc gặp mặt các cơ quan báo chí chiều 8/6, Tổng cục Môi trường - Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) đã giới thiệu một số nội dung về quản lý chất lượng môi trường trong Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi.

Đề cập đến những bất cập, khó khăn trong lĩnh vực quản lý chất lượng môi trường không khí nhiều năm vừa qua, theo ông Nguyễn Hưng Thịnh - Phó tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường - Luật Bảo vệ môi trường 2014 chỉ quy định chung chung về bảo vệ môi trường không khí, quản lý chất lượng môi trường không khí xung quanh và kiểm soát nguồn điểm phát thải khí thải.

Vì vậy, Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi sẽ ban hành những quy định mới để giải quyết những các nguồn điểm, nguồn thuộc diện phát sinh khái thải cần được quản lý, xử lý, gồm: Xác định quan điểm, mục tiêu quản lý chất lượng không khí; xác định và đánh giá các nguồn phát thải khí thải chính…

Theo Tổng cục Môi trường, tính đến thời điểm hiện tại, Bộ TN-MT đã ban hành 48 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường nhằm kiểm soát việc phát thải (nước thải, khí thải, chất thải rắn) cũng như kiểm soát chất lượng môi trường xung quanh đối với các ngành công nghiệp chế biến cao su; dệt nhuộm; xi măng; lọc hóa dầu...

Đồng thời, về kiểm soát chất lượng không khí, Bộ này đã ban hành 11 quy chuẩn để kiểm soát khí thải cho các ngành công nghiệp, 2 quy chuẩn quy định về chất lượng môi trường không khí xung quanh, theo đúng quy định của luật.

“Việc quy định Bộ TN-MT ban hành quy chuẩn đối với khí thải phương tiện giao thông vận tải (bên cạnh các quy chuẩn khí thải công nghiệp, chăn nuôi, lò đốt v.v...) là phù hợp để đảm bảo 1 cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính trong kiểm soát các nguồn khí thải và quản lý, cải thiện chất lượng môi trường không khí” - cơ quan này khẳng định.

Bộ Tài nguyên “đòi lại” quyền kiểm soát khí thải xe máy từ Bộ Giao thông? - 2

Ông Nguyễn Hưng Thịnh - Phó tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường (Ảnh: Nguyễn Trường).

Đáng chú ý, Tổng cục Môi trường thông tin thêm, theo phân công trách nhiệm xây dựng ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thì Bộ Giao thông vận tải (GTVT) không được giao xây dựng ban hành các quy chuẩn về khí thải phương tiện giao thông.

Tuy nhiên, trên thực tế, Bộ GTVT đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều quyết định quy định các lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, thực chất là các lộ trình thực hiện các tiêu chuẩn về khí thải theo các mức 1, 2, 3, 4, 5 tương ứng với các tiêu chuẩn khí thải EURO.

Đồng thời, dù “không được giao xây dựng ban hành các quy chuẩn về khí thải phương tiện giao thông” nhưng Bộ GTVT đã ban hành Quy chuẩn quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới.

Trước thắc mắc của báo chí về việc “lấn sân” nêu trên, ông Lê Hoài Nam - Vụ trưởng Vụ Quản lý chất lượng môi trường - cho biết, trong thời gian tới, Bộ trưởng Bộ GTVT và Bộ TN-MT sẽ có buổi “làm việc về nội dung này”.

Chính phủ cũng đã gửi tờ trình sang Quốc hội để Bộ TN-MT ban hành quy chuẩn về khí thải phương tiện giao thông.

Theo dự thảo Luật, Bộ TN-MT ban hành quy chuẩn kỹ thuật môi trường đối với khí thải của phương tiện giao thông vận tải, còn việc kiểm định vẫn do Bộ GTVT tích hợp quản lý thông qua hoạt động các cơ quan đăng kiểm theo Quy chuẩn mà Bộ TN&MT ban hành.

Điều này không làm phát sinh thêm cơ quan quản lý về khí thải đối với các phương tiện giao thông. Không làm xáo trộn quy định của pháp luật về lĩnh vực giao thông vận tải.

Nhận xét về vấn đề nêu trên, TS. Hoàng Dương Tùng - Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho rằng, đã đến lúc phải thống nhất quản lý về mặt môi trường.

“Bộ TN-MT phải quản lý các nguồn thải, trong đó có nguồn thải di động như trong hoạt động giao thông mà nhiều nước đã thực hiện và phát huy hiệu quả” - TS Tùng nói.

Theo Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi), Bộ TN-MT đã đưa ra nhiều cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường không khí trong hoạt động giao thông vận tải như:

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có đô thị đặc biệt, đô thị loại một có trách nhiệm phân luồng giao thông trên cơ sở phân loại các phương tiện giao thông theo loại nhiên liệu sử dụng, tiêu chuẩn khí thải, năm sử dụng nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường không khí; bố trí các trạm rửa xe trước khi vào nội thành, nội thị đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường; quy định khu vực, địa điểm đổ thải đối với vật chất nạo vét từ biển, sông, hồ và các hệ thống giao thông đường thủy khác (Khoản 7, Điều 67).

- Chính phủ ban hành chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích phương tiện giao thông công cộng, phương tiện giao thông cá nhân sử dụng năng lượng điện, nhiên liệu tái tạo; lộ trình loại bỏ các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch, phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường (Khoản 8, Điều 67).

- Nhà nước ưu đãi, hỗ trợ các hoạt động về bảo vệ môi trường như: Sản xuất, cung ứng, nhập khẩu, sử dụng dịch vụ, sản phẩm về bảo vệ môi trường, trong đó có máy móc, thiết bị, phương tiện giao thông công cộng, phương tiện giao thông cá nhân sử dụng năng lượng điện, nhiên liệu tái tạo. (Khoản 1, Điều 151).

Theo Bộ TN-MT, việc ban hành quy định về Quản lý và kiểm soát bụi, khí thải là hoàn toàn phù hợp với bối cảnh hiện nay, khi chất lượng môi trường không khí đang ngày càng bị suy giảm nghiêm trọng và ở nước ta “chưa thống nhất các đầu mối quản lý chịu trách nhiệm chung”.

“Điều này không làm phát sinh thêm một bộ phận chuyên trách về cơ quan kiểm soát khí thải ở Bộ TN-MT; không đưa các phương tiện giao thông phải chịu cảnh “một cổ hai tròng” và phù hợp với các quy định pháp luật khác có liên quan” - Bộ này khẳng định.

Thế Kha - Nguyễn Trường