Chủ nhật 10/11/2019 - 14:34

Bức tranh sinh kế của nông dân vẫn còn nhiều gam màu tối

Dân trí Mỗi ngày vẫn có rất nhiều người dân ở nông thôn phải rời xa làng quê đi tìm việc làm ở nước ngoài, cả chính thức và phi chính thức. Năm 2019, con số lao động ra nước ngoài chính thức là 142.000 người. Bức tranh sinh kế của nông dân Việt vẫn còn nhiều những gam màu tối.

Đó là khẳng định của các chuyên gia tại Hội thảo: "Người nông dân Việt Nam: Cơ hội và thách thức" và lễ ra mắt sách chuyên khảo “Bức tranh sinh kế người nông dân Việt Nam trong thời kỳ hội nhập”, diễn ra tại Hà Nội, ngày 9/11.

GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, thời gian qua, Viện Nghiên cứu Thị trường và Thể chế Nông nghiệp đã phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân Việt Nam và Viện Chính sách & Chiến lược Phát triển Nông nghiệp nông thôn tiến hành nghiên cứu về hiện trạng sinh kế và đời sống của nông dân Việt Nam nhằm làm rõ năng lực, thế mạnh, điểm yếu để đề ra chính sách và giải pháp tổ chức thích hợp giúp họ phát triển. Kết quả nghiên cứu này đóng góp cơ sở xây dựng chương trình hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam và góp phần cải tiến nội dung chương trình phát triển nông thôn trong giai đoạn mới.

Bức tranh sinh kế của nông dân vẫn còn nhiều gam màu tối - 1

GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

GS.TS Nguyễn Thị Lan cũng cho hay, cuốn sách chuyên khảo “Bức tranh sinh kế người nông dân Việt Nam trong thời kỳ hội nhập” ra đời dựa trên các thông tin từ các cuộc điều tra định kỳ, các thống kê chính thức và các nghiên cứu chuyên đề, phân tích kinh tế và nghiên cứu xã hội để giới thiệu tình hình sản xuất, điều kiện sinh sống và cơ hội phát triển của người nông dân Việt Nam trên nhiều lĩnh vực từ y tế, dinh dưỡng, văn hóa, giáo dục đến sinh kế, lao động, việc làm và liên quan đến cả các lĩnh vực về thể chế và quản lý. Đồng thời cuốn sách cũng chỉ ra các cơ hội và thách thức của nông dân và đưa ra các khuyến nghị chính sách thiết thực.

Hộ nông thôn chỉ tích lũy được 22 triệu đồng/năm

Theo TS Trần Công Thắng - Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn - chủ biên cuốn sách, bên cạnh những gam màu sáng như phát triển nông nghiệp được đánh giá là một trong những thành tựu to lớn nhất của quá trình đổi mới; thu nhập của người dân được cải thiện đáng kể nhưng vẫn có những mảng xám do xuất hiện những nguy cơ thiếu bền vững.

Cụ thể, một bộ phận lớn dân cư tại nông thôn vẫn đang ở mức thu nhập ranh giới giữa nghèo và cận nghèo, chỉ cần một cú sốc có thể kéo người nông dân vào vòng xoáy của nghèo đói; tỷ lệ nghèo và nguy cơ tái nghèo còn rất cao ở khu vực miền núi và trong cộng đồng các dân tộc thiểu số (gần 50%). Mức độ chênh lệch giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn ngày một nới rộng.

Thống kê của nhóm nghiên cứu cho thấy, năm 2002, trung bình một hộ thuộc nhóm 20% hộ có thu nhập thấp nhất ở nông thôn chi tiêu khoảng 11 triệu đồng/năm, trong khi nhóm 20% hộ có thu nhập cao nhất chi tiêu khoảng 50 triệu đồng/năm; đến năm 2016, khoảng cách này là 26 triệu đồng/năm và 98 triệu đồng/năm.

Bức tranh sinh kế của nông dân vẫn còn nhiều gam màu tối - 2

TS Trần Công Thắng - Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn.

Bên cạnh đó, khả năng tích lũy và đầu tư mở rộng của hộ nông dân cũng rất thấp. Bình quân hộ đô thị có khả năng tích lũy nhiều gấp đôi hộ nông thôn. Mức chênh lệch từ thu nhập, sau khi đã trừ đi các khoản chi tiêu bình quân một hộ đô thị là 15 triệu đồng/năm vào năm 2002, tăng lên mức 52 triệu đồng/năm năm 2016; trong khi con số này ở hộ nông thôn chỉ là 7 triệu đồng/năm và 22 triệu đồng/năm.

Trong khi đó, đất đai là tài sản lớn nhất của nông dân thì vẫn rất manh mún, chỉ giảm từ 4,4 mảnh/hộ năm 2008 xuống còn 4,1 mảnh/hộ vào năm 2016, cho thấy quá trình tích tụ ruộng đất, dồn điền đổi thửa vẫn diễn ra chậm chạp.

Điều đáng suy nghĩ là, tỷ lệ hộ bị thu hồi đất mặc dù có xu hướng giảm dần nhưng vẫn chiếm khá lớn, từ 1,8 - 4,4% số hộ được điều tra. Bên cạnh kết quả tốt về phát triển kinh tế, tạo nhiều việc làm, vẫn có tình trạng lãng phí nguồn đất, hiệu quả không cao.

Gần 239 khu công nghiệp với tổng diện tích lên tới 54.882ha đã được phê duyệt thực hiện trong thời gian 2011 - 2020 nhưng tỷ lệ lấp đầy và hiệu quả phát triển các khu công nghiệp chưa cao.

Trong khi đó, lao động nông nghiệp Việt Nam vẫn ở trình độ thấp, 80% số lao động chưa qua bất kỳ một khóa đào tạo chuyên môn nào; lao động có trình độ đại học chỉ chiếm 9%; năng suất lao động ở nông thôn Việt Nam thuộc nhóm thấp nhất châu Á do trình độ, tính chuyên nghiệp thấp, già yếu, thể lực kém, chuyên môn thấp và quy mô nhỏ.

Trong khi đó, TS Đặng Kim Sơn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường và Thể chế nông nghiệp cho rằng, bức tranh giữa nông dân và thị dân đang có sự chênh lệch lớn. Con số ông Sơn đưa ra hẳn khiến nhiều người giật mình: Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở nông thôn cao gấp 2,6 lần thành thị; người lớn thiếu cân nặng ở thành thị là 5,9% trong khi ở nông thôn là 18,8%.

"Ngày càng có nhiều người rời nông thôn, giai đoạn 2008 - 2018 ở ĐBSCL có 70.000 phụ nữ kết hôn với người nước ngoài; năm 2019 có 142.000 lao động ra nước ngoài chính thức. Sau 10 năm, bức tranh sinh kế của nông dân Việt vẫn còn nhiều những gam màu tối" - ông Sơn thống kê.

Bức tranh sinh kế của nông dân vẫn còn nhiều gam màu tối - 3

TS Đặng Kim Sơn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường và Thể chế nông nghiệp.

Hướng đến phát triển bao trùm

Từ bức tranh sáng - tối của sinh kế người nông dân Việt Nam trong thời kỳ hội nhập, nhóm nghiên cứu đã khuyến nghị một số chính sách hướng đến phát triển bao trùm, đổi mới mô hình tăng trưởng, gắn phát triển đô thị và nông thôn thay vì mô hình "kinh tế phân cách".

"Giải pháp hợp lý nhất để chuyển mô hình tăng trưởng từ ưu tiên phát triển các vùng động lực sang phát triển bao trùm là tạo điều kiện để các vùng trong cả nước phát huy được nội lực dựa trên lợi thế có sẵn, tạo cho mọi ngành kinh tế nhất là nông nghiệp và dịch vụ có thể phát huy tối đa sức phát triển, tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế, nhất là lực lượng đông đảo nông dân và doanh nghiệp nhỏ và vừa có cơ hội phát triển" - ông Sơn nói.

Nguyễn Dương

MỚI NHẤT
Bão số 6 chuyển hướng phức tạp, có dấu hiệu suy yếu trên vùng biển gần bờ
Bão số 6 chuyển hướng phức tạp, có dấu hiệu suy yếu trên vùng biển gần bờ

(Dân trí) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, lúc 20h tối nay (10/11), bão số 6 đã vào bờ biển các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, với sức gió mạnh nhất: Cấp 8 (60-90km/h), giật cấp 10. Tuy nhiên đến gần 22h, người dân nhiều vùng được dự đoán là tâm bão đang thở phào vì mưa gió nhẹ.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 08:41

Nguyên lãnh đạo trung tâm bảo trợ xã hội chiếm dụng hơn 13ha đất công
Nguyên lãnh đạo trung tâm bảo trợ xã hội chiếm dụng hơn 13ha đất công

(Dân trí) - Nhóm lãnh đạo nguyên là Giám đốc, Phó giám đốc Trung tâm bảo trợ xã hội Chánh Phú Hòa thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TPHCM đã chiếm dụng hơn 13ha đất công để trồng cao su, làm nhà, cố ý làm trái quy định.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 08:31

Tháp cẩu quay như “chong chóng” trong bão
Tháp cẩu quay như “chong chóng” trong bão

(Dân trí) - Một tháp cẩu của một công trình xây dựng cao chót vót bị gió thổi quay như “chong chóng” khi bão số 6 sắp đổ bộ vào khiến nhiều người dân Quy Nhơn (Bình Định) cảm thấy bất an.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:58

Bão số 6 đã ảnh hưởng đến đất liền các tỉnh Nam Trung Bộ
Bão số 6 đã ảnh hưởng đến đất liền các tỉnh Nam Trung Bộ

(Dân trí) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, chiều tối nay (10/11), bão số 6 đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, gây gió mạnh và mưa lớn.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:54

Chằng mái nhà chống bão, một người bị điện giật chết
Chằng mái nhà chống bão, một người bị điện giật chết

(Dân trí) - Trong lúc chằng chống nhà cửa để tránh bão số 6, một người đàn ông đã bị giật điện tử vong.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:05

Quân khu 5 điều 12 xe bọc thép sẵn sàng "đón" bão
Quân khu 5 điều 12 xe bọc thép sẵn sàng "đón" bão

(Dân trí) - Nhiều phương án ứng phó với bão số 6 đã được các lực lượng chức năng chuẩn bị. Quân khu 5 đã điều cả xe bọc thép sẵn sàng đến các vùng nguy hiểm, bị chia cắt trong bão.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 06:12

Đà Nẵng cảnh báo các chung cư di tản ô tô, đề phòng ngập nặng
Đà Nẵng cảnh báo các chung cư di tản ô tô, đề phòng ngập nặng

(Dân trí) - Dự báo thành phố có mưa rất to do ảnh hưởng bão số 6, Đà Nẵng đề nghị các khách sạn, chung cư có tầng hầm khẩn trương phòng tránh ngập; đậu đỗ xe ở nơi an toàn để hạn chế thiệt hại nếu có ngập úng.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 05:04

Bộ đội Biên phòng trắng đêm cùng dân lo chạy bão
Bộ đội Biên phòng trắng đêm cùng dân lo chạy bão

(Dân trí) - “Không phải chỉ khi có bão mà trước, trong và sau bão chúng tôi luôn túc trực 24/24 sẵn sàng giúp dân trong mọi tình huống khẩn cấp. Lần trước đêm bão số 5 đổ bộ, anh em chúng tôi chẳng thể nào chợp mắt…”, một chiến sĩ Biên phòng Bình Định chia sẻ.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 05:00

Hà Nội tăng cường xử lý lái xe vi phạm nồng độ cồn
Hà Nội tăng cường xử lý lái xe vi phạm nồng độ cồn

(Dân trí) - Chiều 10/11, tiếp tục thực hiện cao điểm xử lý lái xe vi phạm nồng độ cồn trên các tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Ninh Bình... Cục CSGT Bộ Công an đã đồng loạt ra quân xử lý nhiều trường hợp.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 05:00

Hai mẹ con đem cơm lên núi bón cho cụ già đi lạc
Hai mẹ con đem cơm lên núi bón cho cụ già đi lạc

(Dân trí) - Cụ ông đi lạc kiệt sức vì đói may mắn được 2 mẹ con chăm sóc, bón cơm cho ăn, rồi sau đó tìm người thân giúp.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 04:57

Quảng Ngãi đang mưa to gió mạnh, Phú Yên lo dân "cố thủ" giữ lồng bè
Quảng Ngãi đang mưa to gió mạnh, Phú Yên lo dân "cố thủ" giữ lồng bè

(Dân trí) - Tại Quảng Ngãi, huyện Đức Phổ là địa phương được dự báo sẽ bị ảnh hưởng nặng nhất của bão số 6. Do đó, chính quyền địa phương đã tiến hành di dời dân khu vực ven biển đến nơi an toàn. Trong khi đó Phú Yên lo người dân sẽ ở lại các lồng bè nuôi tôm hùm, cá mú có giá trị cao để giữ tài sản.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 03:12

Ô tô con rúc hẳn vào gầm xe đầu kéo, 2 người tử nạn
Ô tô con rúc hẳn vào gầm xe đầu kéo, 2 người tử nạn

(Dân trí) - Chiều 10/11, thông tin từ Công an tỉnh Đắk Nông cho biết, đang khám nghiệm hiện trường, điều tra làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn khiến 2 người tử vong trên quốc lộ 14.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 02:46

ĐÁNG QUAN TÂM
Truy tố người chồng đánh đập, liên tục dìm vợ xuống bể bơi
Truy tố người chồng đánh đập, liên tục dìm vợ xuống bể bơi

(Dân trí) - Ngày 10/11, Viện KSND huyện Tân Châu (tỉnh Tây Ninh) đã ban hành cáo trạng, truy tố bị can Phạm Chí Linh (sinh năm 1986, tạm trú tại ấp 7, xã Suối Dây, huyện Tân Châu) về tội cố ý gây thương tích.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 12:30

Đêm nay bão số 6 vào bờ biển các tỉnh Bình Định - Khánh Hòa
Đêm nay bão số 6 vào bờ biển các tỉnh Bình Định - Khánh Hòa

(Dân trí) - Dự kiến, đến 22h ngày 10/11, tâm bão số 6 (tên quốc tế là Nakri) sẽ vào bờ biển các tỉnh từ Bình Định đến Khánh Hòa. Từ nay đến ngày 12/11 ở các tỉnh từ Thừa Thiên Huế đến Ninh Thuận, khu vực Tây Nguyên có mưa to đến rất to.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 12:26

Bị cuốn vào máy kéo sợi, một công nhân tử vong
Bị cuốn vào máy kéo sợi, một công nhân tử vong

(Dân trí) - Trong lúc khởi động lại máy kéo sợi, anh T. bị cuốn vào máy cùng với đống sợi phế phẩm. Dù được giải cứu và đưa đi cấp cứu nhưng nạn nhân đã tử vong vì thương tích quá nặng.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 11:31

Quân khu 5 thành lập Sở chỉ huy ứng phó bão số 6
Quân khu 5 thành lập Sở chỉ huy ứng phó bão số 6

(Dân trí) - Để ứng phó bão số 6, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã hoàn thành việc thiết lập Sở chỉ huy của Quân khu làm nhiệm vụ ứng phó bão số 6 đặt tại Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh Bình Định.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 10:25

Đi hái cỏ, phát hiện nam thanh niên tử vong dưới mương nước
Đi hái cỏ, phát hiện nam thanh niên tử vong dưới mương nước

(Dân trí) - Trong lúc đi hái cỏ, một người dân bàng hoàng phát hiện thi thể nam thanh niên trong bụi rậm, cạnh mương nước gần quốc lộ 48.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 10:19

Đăng tin sai sự thật lên Facebook, một phụ nữ bị phạt 5 triệu đồng
Đăng tin sai sự thật lên Facebook, một phụ nữ bị phạt 5 triệu đồng

(Dân trí) - Do có hành vi bịa đặt về nội dung phát biểu của Trưởng phòng Giáo dục một huyện trên địa bàn TP Hải Phòng, một tài khoản Facebook vừa bị công an xử phạt vi phạm hành chính.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 10:00

Phú Yên di dời hơn 30.000 dân trước bão số 6
Phú Yên di dời hơn 30.000 dân trước bão số 6

(Dân trí) - Trong ngày hôm nay, 10/11, toàn lực lượng ở Phú Yên sẽ yêu cầu, cưỡng chế di dời khoảng gần 10.000 hộ dân với hơn 30.000 người từ các vùng xung yếu lên nơi tránh trú an toàn.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 08:02

Tháo dỡ hệ thống làm sạch sông Tô Lịch, di chuyển đàn cá Koi sang Hồ Tây
Tháo dỡ hệ thống làm sạch sông Tô Lịch, di chuyển đàn cá Koi sang Hồ Tây

(Dân trí) - Tổ chức xúc tiến Thương mại-Môi trường Nhật Bản đã bắt đầu tiến hành tháo dỡ các thiết bị thí điểm làm sạch ở sông Tô Lịch và di chuyển toàn bộ cá Koi Nhật Bản, cá chép đỏ Việt Nam tại đây sang khu thí điểm ở Hồ Tây.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:47

Hàng nghìn người trồng 2.000 cây Thông Mã Vĩ trên đồi cây “Dâng Bác - Ơn Thầy”
Hàng nghìn người trồng 2.000 cây Thông Mã Vĩ trên đồi cây “Dâng Bác - Ơn Thầy”

(Dân trí) - 1.200 đoàn viên thanh niên của hơn 40 đơn vị bộ, ngành, doanh nghiệp, trường học đã trồng 2.000 cây Thông Mã Vĩ tại Khu Di tích Đá Chông - K9 (Ba Vì, Hà Nội) vào sáng 9/11.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:38

Vụ bà nội giết cháu: Bảo hiểm nói gì về việc nạn nhân có 2 gói bảo hiểm?
Vụ bà nội giết cháu: Bảo hiểm nói gì về việc nạn nhân có 2 gói bảo hiểm?

(Dân trí) - Tình tiết cháu T. tham gia 2 gói bảo hiểm trước thời điểm bị sát hại đang được cơ quan điều tra tập trung làm rõ. Liên quan đến vụ việc, lãnh đạo cơ quan bảo hiểm cũng xác nhận cháu T đã tham gia 2 gói bảo hiểm, trong đó 1 gói bảo hiểm do bà nội cháu bé mua cho.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:22

Nan giải tình trạng lao động "chui" nơi xứ người
Nan giải tình trạng lao động "chui" nơi xứ người

(Dân trí) - Tình trạng lao động Việt Nam làm việc bất hợp pháp ở nước ngoài đã gây ra nhiều hệ lụy, nhiều trường hợp bị tai nạn, thiệt mạng, bị phạt tù... Theo số liệu thống kê từ Công an tỉnh Thanh Hóa, những năm 2017 trở về trước, Thanh Hóa có tới hơn 14-15 nghìn lao động bất hợp pháp nơi xứ người.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 06:57

Bão số 6 giữ nguyên hướng, dự kiến vào Quảng Ngãi đến Khánh Hòa
Bão số 6 giữ nguyên hướng, dự kiến vào Quảng Ngãi đến Khánh Hòa

(Dân trí) - Trong suốt 24 giờ qua (từ 4h ngày 9/11 đến 4h ngày 10/11), bão số 6 (tên quốc tế là Nakri) giữ nguyên hướng di chuyển Tây và Tây Tây Bắc. Dự kiến, bão số 6 sẽ đổ bộ vào các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 06:40