Đắk Nông:

Cuộc sống bi hài của những người cả đời mơ được làm... công dân

Dân trí Gần 20 năm trước, hàng chục hộ người đồng bào Mông tập trung đến sinh sống dọc theo suối Phèn (xã Quảng Hòa, huyện Đắk G’long, tỉnh Đắk Nông). Không chứng minh nhân dân, không sổ hộ khẩu, thậm chí không có cả giấy khai sinh ... nên bao năm nay, họ chỉ mang một ước mơ duy nhất là trở thành công dân đúng nghĩa.

Sau nhiều lần lỡ hẹn, chúng tôi mới có cơ hội vào được khu vực Suối Phèn- ngôi làng do người dân di cư tự do tự thành lập. Đây trước là rừng phòng hộ thuộc xã Quảng Hòa, có địa hình hiểm trở, đồi núi cheo leo được nhiều hộ gia đình người Mông chọn để dựng nhà, làm nương rẫy rồi quần tụ thành bản làng sống giữa chốn “thâm sơn cùng cốc”.

Ngôi làng của dân di cư

Con đường đất dài hơn 25 km từ UBND xã Quảng Hòa dẫn vào điểm dân cư Suối Phèn khó khăn, nguy hiểm. Mùa mưa kết thúc, hai bên đường nhiều chỗ đã sạt lở cùng với đèo dốc và vực sâu hun hút khiến chúng tôi nhiều lần phải xuống xe đi bộ.

Đứng từ ngọn núi cao nhất trong vùng có thể thấy những ngôi nhà nằm san sát nhau chạy dọc theo hai bên dòng Suối Phèn nhưng phải mất gần 4 tiếng đồng hồ, chúng tôi mới đến được nơi.

Con đường đất dẫn vào khu vực Suối Phèn hai bên là vực thẳm
Con đường đất dẫn vào khu vực Suối Phèn hai bên là vực thẳm

Trong căn nhà gỗ truyền thống của người Mông, ông Giàng A Páo (SN 1957) kể lại rằng, ông là một trong những người đầu tiên rời Lào Cai vào đây lập nghiệp. Ngày ấy, quê ông gặp lũ quét, cuốn trôi tất cả nhà cửa, hoa màu khiến gia đình lâm cảnh màn trời chiếu đất, trắng tay.

“Nghe người ta nói ở Tây Nguyên đất rộng, người thưa, đất đai lại màu mỡ nên vào tôi đưa cả gia đình đây làm ăn, sinh sống. Nhưng không ngờ, bây giờ lại “bị kẹt” ở trong này vì không thể làm được bất cứ giấy tờ tùy thân nào”, ông này than thở.

Sống ở Suối Phèn gần 20 năm nay, đây đã trở thành nơi ở 3 thế hệ của những người di dân tự do như ông Páo. Trong số những đứa trẻ được sinh ra và lớn lên tại khu vực Suối Phèn, có những đứa cả chục năm nay chưa bước ra được khỏi cánh cửa rừng.

Ông Nguyễn Bá Thủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Hòa, người dẫn đường cho chúng tôi vào khu vực này cho biết, 18 năm về trước, tình hình dân di cư tự do vào xã Quảng Hòa diễn biến hết sức phức tạp, số lượng người mỗi năm một đông. Có lúc bà con thuê cả xe khách 54 chỗ vận chuyển người từ phía Bắc vào đây nên số lượng dân di cư tự do đến địa bàn xã Quảng Hòa là rất lớn.

Những ngôi nhà nằm dọc theo dòng suối, tạo thành một khu dân cư
Những ngôi nhà nằm dọc theo dòng suối, tạo thành một khu dân cư

Riêng điểm Suối Phèn, đầu năm 2000, tại vùng lõm khu vực rừng phòng hộ này chỉ có trên 5 - 7 hộ dân từ tỉnh Lào Cai vào phá rừng làm rẫy. Thế nhưng, chỉ trong một thời gian ngắn đã thấy hàng trăm hộ dân khác kéo đến dựng lán trại.

“Cái tên “Suối Phèn” không phải là một tên gọi hành chính mà là do người dân trong khu vực tự đặt do dòng suối lớn chảy qua đây nhiễm phèn nặng. Trên thực tế, gần 20 năm nay, điểm dân cư này chưa có tên trên bản đồ hành chính của xã”, ông Thủy cho hay.

Cuộc sống “đa không”

Hiện nay tất cả người dân ở Suối Phèn không ai làm được sổ hộ khẩu và làm chứng minh nhân dân. Câu chuyện không có giấy tờ tùy thân đã nảy sinh không ít chuyện bi hài cho bà con nơi đây.

Mặc dù không làm được thủ tục mua bán, nhưng do nhu cầu bức thiết nên nhà nào cũng phải sắm một chiếc xe gắn máy. Anh Cư A Chữ (SN 1982) cho biết, để có chiếc xe hiện tại, anh này phải nhờ người khác đứng tên hộ rồi thực hiện mua bán lại bằng giấy viết tay.

Gần 20 năm nay, người dân khu vực này chỉ quanh quẩn ở nhà chứ không dám đi đâu
Gần 20 năm nay, người dân khu vực này chỉ quanh quẩn ở nhà chứ không dám đi đâu

Ông Thào A Dình (SN 1971), người phụ trách cụm dân này cho biết thêm, khu Suối Phèn cách trung tâm xã trên 25 km, nếu đi bộ phải mất một ngày đường cả đi lẫn về. Vì vậy, nhà nào cũng phải cố gắng mua cho được chiếc xe máy để đưa con đi học, đi chợ, đưa người bệnh đi khám. Thế nhưng, bà con chỉ sử dụng xe máy trong trường hợp cần thiết mà thôi, còn bình thường thì để ở nhà do không có giấy tờ xe.

Theo thống kê, khu dân cư này hiện có trên 100 chiếc xe gắn máy, nhưng hầu như đều không có giấy tờ hợp lệ. Theo ông Dình, khi gia đình có chuyện cấp bách, mọi người dậy từ 3 – 4 giờ sáng để chạy xe ra xã Quảng Sơn, thị xã Gia Nghĩa hay sang xã Đạ R’San, huyện Đam Rông (tỉnh Lâm Đồng) lo công việc xong là chạy xe về sớm vì đi muộn hơn sợ gặp cảnh sát giao thông.

Không chứng minh, không hộ khẩu, thậm chí nhiều đứa trẻ còn không được khai sinh
Không chứng minh, không hộ khẩu, thậm chí nhiều đứa trẻ còn không được khai sinh

Chia sẻ thêm về những khó khăn của người dân trong khu vực, anh Cư A Chữ buồn bã: “Ở đây không có điện, không có sóng điện thoại nên ai cũng muốn ra ngoài xã chơi. Tuy nhiên, chỉ khi có việc cần lắm chúng tôi mới đi ra khỏi bản, còn hầu như không dám đi. Bây giờ chúng tôi chẳng khác gì người rừng. Bản thân chúng tôi cũng muốn “thoát ly” khỏi ngôi làng này, muốn đi đây đi đó nhưng cũng không đi được vì không có bất cứ giấy tờ tùy thân nào”.

Ông Nguyễn Bá Thủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Hòa cho rằng, việc cấp sổ hộ khẩu cho bà con ở Suối Phèn, với 74 hộ, hơn 400 nhân khẩu, theo quy định của pháp luật thì xã không đủ điều kiện để cấp cho người dân. Mặc dù bà con vào đây từ trước những năm 2000, nhưng đến nay vẫn chưa giải quyết được các thủ tục này.

Chưa được làm sổ hộ khẩu, đương nhiên bà con sẽ không có chứng minh nhân dân. Do đó, đối với bà con thì mọi quyền công dân hầu như không có. Đây là những vấn đề bức xúc và những tồn tại hạn chế nhất trong quá trình quản lý nhà nước ở lĩnh vực này.

Trẻ em đều mang họ mẹ

Chúng tôi không khỏi bất ngờ khi người dân ở đây cho biết, trẻ em trong làng đều mang họ mẹ. Theo phong tục thì con cái sẽ mang họ cha, nhưng phần lớn các cặp vợ chồng ở đây chưa thể đăng ký kết hôn nên khi khai sinh, những đứa trẻ phải mang họ mẹ.

hình 5

Theo chính quyền xã Quảng Hòa, Suối Phèn còn có hàng trăm cặp vợ chồng với gần 300 cháu sinh ra đều phải mang họ mẹ. Những năm trước, các cháu còn không được làm giấy khai sinh, nhưng sau đó cán bộ tư pháp đã vào tận khu vực này, khai sinh cho hơn 80 cháu, phần lớn mang họ mẹ.

Dương Phong

MỚI NHẤT
Người mẹ trẻ bị lũ cuốn trôi khi đi làm về
Người mẹ trẻ bị lũ cuốn trôi khi đi làm về

(Dân trí) - Sáng 21/11, ông Phan Như Ý, Phó Chủ tịch UBND xã Vinh Mỹ, huyện Phú Lộc (tỉnh Thừa Thiên Huế) cho biết tại xã có một phụ nữ bị mất tích do nước lũ cuốn trôi.

Thứ ba, 21/11/2017 - 11:43

100 công nhân dầm mưa phá đá, giải cứu đường sắt trong đêm
100 công nhân dầm mưa phá đá, giải cứu đường sắt trong đêm

(Dân trí) - Tối qua 20/11, vào lúc 20h50, tuyến đường sắt Bắc- Nam qua đèo Hải Vân (huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế) đã được thông trở lại sau gần nửa ngày bị đá lấp đường ray.

Thứ ba, 21/11/2017 - 11:41

Sở Khoa học và Công nghệ chi “thừa” gần... 570 triệu đồng
Sở Khoa học và Công nghệ chi “thừa” gần... 570 triệu đồng

(Dân trí) - Dự án Trạm nghiên cứu ứng dụng khoa học và công nghệ Đồng Tháp Mười do Sở Khoa học và Cộng nghệ Long An làm chủ đầu tư vừa bị Thanh tra tỉnh phát hiện chi “thừa” cho các đơn vị thi công số tiền gần 570 triệu đồng.

Thứ ba, 21/11/2017 - 11:28

Hơn 4.000 cây đào phai “chết như ngả rạ”, nông dân khóc ròng
Hơn 4.000 cây đào phai “chết như ngả rạ”, nông dân khóc ròng

(Dân trí) - Từ giữa tháng 10 đến nay, hơn 4.000 gốc đào phai của nông dân xã Đông Sơn, thành phố Tam Điệp (Ninh Bình) thay nhau vàng lá, héo rũ rồi… chết khô. Số đào này dự kiến cho thu hoạch Tết năm nay bỗng “chết dần chết mòn” khiến nông dân khóc ròng.

Thứ ba, 21/11/2017 - 11:19

Trị “dịch” tham nhũng, chưa bốc được thuốc đặc hiệu, sao còn pha loãng ra?
Trị “dịch” tham nhũng, chưa bốc được thuốc đặc hiệu, sao còn pha loãng ra?

(Dân trí) - “Tham nhũng như một dịch bệnh, cần bốc thuốc đúng liều, cho thuốc đặc hiệu mà lại cứ pha loãng ra thì không ăn thua. Nếu cứ làm tràn lan thì cuối cùng chính con cá to ta lại không bắt mà chỉ tóm được cá nhỏ” – đại biểu Dương Trung Quốc tham gia ý kiến trong phiên thảo luận sửa luật phòng chống tham nhũng.

Thứ ba, 21/11/2017 - 11:12

Tranh chỗ trên máy bay, hai hành khách đánh nhau chảy máu mũi
Tranh chỗ trên máy bay, hai hành khách đánh nhau chảy máu mũi

(Dân trí) - Lên máy bay, thấy ghế của mình bị người khác ngồi, hành khách Nguyễn. T. P. đòi lại chỗ nhưng không được. Sau đó, hai bên xảy ra tranh giành, đánh nhau và hành khách P. đã đấm chảy máu mũi nam hành khách ngồi ghế của mình.

Thứ ba, 21/11/2017 - 10:21

Đà Nẵng bỏ giữ xe miễn phí ở bệnh viện công?
Đà Nẵng bỏ giữ xe miễn phí ở bệnh viện công?

(Dân trí) - Từ ngày 1/1/2018, Đà Nẵng sẽ bỏ chính sách giữ xe miễn phí ở các bệnh viện công được triển khai nhiều năm qua từ ý tưởng của cố Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh.

Thứ ba, 21/11/2017 - 09:40

Chủ tịch Hội Nông dân biến mất cùng khoản nợ hàng tỷ đồng
Chủ tịch Hội Nông dân biến mất cùng khoản nợ hàng tỷ đồng

(Dân trí) - Đã nhiều tháng qua, ông Hoàng Văn Bốn - Chủ tịch Hội Nông dân huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa) - không đến trụ sở làm việc sau khi có đơn gửi Huyện ủy Triệu Sơn xin nghỉ phép đi chữa bệnh. Sự vắng mặt bất thường của vị lãnh đạo Hội Nông dân còn liên quan đến khoản nợ hàng tỷ đồng tiền phân bón trả chậm...

Thứ ba, 21/11/2017 - 09:18

“Từ đồng hồ tới bút máy đắt tiền đều là tài sản tham nhũng!”
“Từ đồng hồ tới bút máy đắt tiền đều là tài sản tham nhũng!”

(Dân trí) - Khuyến cáo xây dựng quy định xử lý sớm với tài sản của cán bộ có dấu hiệu hình thành từ tham nhũng, đại biểu Quốc hội cho rằng, cần tịch thu triệt để, thu từ đồng hồ tới bút máy đắt tiền vì chỉ có tham nhũng mới dễ dàng vung tiền chi tiêu phung phí, tiêu xài xa hoa, để người tham nhũng không thể chiếm giữ được chút tài sản gì đã lấy cắp của người dân, xã hội…

Thứ ba, 21/11/2017 - 08:59

Cùng cha đi qua cầu, nam sinh viên bất ngờ lao xuống sông tự vẫn
Cùng cha đi qua cầu, nam sinh viên bất ngờ lao xuống sông tự vẫn

(Dân trí) - Đang cùng cha đi qua cầu Nhật Lệ 1, bỗng nhiên M. bảo cha dừng xe lại rồi bất ngờ lao nhanh xuống sông tự tử trong sự bất lực tuyệt vọng của người cha.

Thứ ba, 21/11/2017 - 08:43

Miền Bắc có nơi rét hại, miền Trung mưa to
Miền Bắc có nơi rét hại, miền Trung mưa to

(Dân trí) - Do ảnh hưởng của không khí lạnh, ở phía Đông Bắc Bộ có mưa rải rác; Bắc và Trung Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, riêng các tỉnh từ Quảng Bình đến Quảng Nam có mưa rất to. Kết hợp giữa không khí lạnh tăng cường và dòng xiết trong đới gió Tây trên cao, trong các ngày 23-24/11 ở Bắc Bộ trời rét, vùng núi và trung du rét đậm, có nơi rét hại.

Thứ ba, 21/11/2017 - 08:38

Du khách người Đức được cứu sống sau 6 giờ lạc trong rừng Cát Bà
Du khách người Đức được cứu sống sau 6 giờ lạc trong rừng Cát Bà

(Dân trí) - Một du khách 79 tuổi người Đức sau nhiều giờ bị lạc khi đi tham quan trong rừng quốc gia Cát Bà, may mắn được lực lượng công an cứu sống trong tình trạng đã kiệt sức và hoảng loạn.

Thứ ba, 21/11/2017 - 08:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Lớp học vĩnh hằng của 31 cô trò sau trận mưa bom
Lớp học vĩnh hằng của 31 cô trò sau trận mưa bom

(Dân trí) - Đã 51 năm kể từ ngày máy bay Mỹ trên đường rút chạy ra biển đã trút những quả bom cỡ lớn xuống mảnh đất Thuỵ Dân (Thái Thụy, Thái Bình). Trận bom ấy đã cướp đi mạng sống của 40 người, trong đó có cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân và 30 học sinh của trường Phổ thông cấp II Thuỵ Dân.

Thứ ba, 21/11/2017 - 08:16

Đồng Tháp “bỏ túi” ngàn tỷ… nhờ người dân xuất ngoại lao động
Đồng Tháp “bỏ túi” ngàn tỷ… nhờ người dân xuất ngoại lao động

(Dân trí) - Với phương châm “đi làm thuê, về làm chủ”, nhiều gia đình ở Đồng Tháp mạnh dạn cho con đi lao động nước ngoài và nhờ đó mà trở nên giàu có, cuộc sống ổn định. Cũng từ phong trào xuất ngoại làm việc, mỗi năm người lao động mang về cho Đồng Tháp khoảng 1.200 tỷ đồng.

Thứ ba, 21/11/2017 - 07:31

Phó Chủ tịch Sơn La giải thích 17 cán bộ bị khởi tố vì… thương dân (?)
Phó Chủ tịch Sơn La giải thích 17 cán bộ bị khởi tố vì… thương dân (?)

(Dân trí) - Trao đổi bên hành lang Quốc hội chiều 20/11, Đại biểu Quốc hội Tráng Thị Xuân - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn La - cho biết, gần 20 cán bộ tỉnh này bị khởi tố liên quan đến việc tái định cư dự án thuỷ điện Sơn La… không liên quan đến chuyện tiền nong, “tư túi” mà chỉ vì… thương dân, làm lợi cho dân mà chưa chuẩn về thủ tục.

Thứ ba, 21/11/2017 - 07:17

Vụ khởi tố 17 cán bộ ở Sơn La: Bắt thêm một nguyên cán bộ huyện
Vụ khởi tố 17 cán bộ ở Sơn La: Bắt thêm một nguyên cán bộ huyện

(Dân trí) - Công an tỉnh Sơn La đã thực hiện lệnh bắt và khám xét nơi ở của ông Đèo Văn Ban – nguyên cán bộ UBND huyện Mường La để điều tra về tội Cố ý làm trái quy định của nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng.

Thứ hai, 20/11/2017 - 10:13

Tài xế container lái xe bằng chân: Sở GTVT và Công an TPHCM cùng vào cuộc
Tài xế container lái xe bằng chân: Sở GTVT và Công an TPHCM cùng vào cuộc

(Dân trí) - Bước đầu cơ quan chức năng đã xác định được doanh nghiệp là chủ phương tiện, sử dụng tài xế lái xe đầu kéo container bằng chân lưu thông qua cầu Phú Mỹ gây bức xúc dư luận.

Thứ hai, 20/11/2017 - 10:08

Thừa Thiên Huế lại mênh mông nước khi vừa qua trận lụt lớn
Thừa Thiên Huế lại mênh mông nước khi vừa qua trận lụt lớn

(Dân trí) - Do mưa lớn kết hợp với thủy điện xả lũ, trong ngày 20/11, tại tỉnh Thừa Thiên Huế lại ngập lụt nhiều nơi khi trận lụt lớn vừa qua chưa đầy nửa tháng.

Thứ hai, 20/11/2017 - 09:53

Hãi hùng chứng kiến mái tôn bay tứ tung trong gió lốc
Hãi hùng chứng kiến mái tôn bay tứ tung trong gió lốc

(Dân trí) - Đến sáng 20/11, bà Nguyễn Thị Tâm (thôn Phú An, xã Trà Phú) vẫn chưa hết bàng hoàng, kể lại: Đêm 19/11, cả nhà bà đang ngồi xem truyền hình thì nghe cây cối ngã đổ, nhìn ra ngoài thì thấy ngói, mái tôn bay tứ tung.

Thứ hai, 20/11/2017 - 09:44

Rùng mình tay cần cẩu hàng chục tấn "treo" giữa không trung
Rùng mình tay cần cẩu hàng chục tấn "treo" giữa không trung

(Dân trí) - Công nhân đang tháo rời tay cần cẩu tại công trình cao 18 tầng của dự án căn hộ Sun Village ở TPHCM thì bất ngờ bị xô lệch ra phía ngoài, treo lơ lửng trên không trung khiến nhiều người rùng mình.

Thứ hai, 20/11/2017 - 09:32

Kéo dài thời gian giữ chức vụ đối với 3 Thứ trưởng
Kéo dài thời gian giữ chức vụ đối với 3 Thứ trưởng

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đồng ý kéo dài thời gian giữ chức vụ đối với 3 Thứ trưởng (2 Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch, 1 Thứ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo) đến thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Thứ hai, 20/11/2017 - 09:26

Thủ tướng trả lời chất vấn về việc làm đường sắt tốc độ cao
Thủ tướng trả lời chất vấn về việc làm đường sắt tốc độ cao

(Dân trí) - Trả lời chất vấn của đại biểu về kế hoạch trình Quốc hội xem xét việc xây dựng tuyến đường sắt Bắc – Nam tốc độ 200 km/h, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi sẽ được đưa ra Quốc hội quyết định vào năm 2019.

Thứ hai, 20/11/2017 - 09:24

Thủ tướng giải trình về 5.000 ha đất thu hồi làm sân bay Long Thành
Thủ tướng giải trình về 5.000 ha đất thu hồi làm sân bay Long Thành

(Dân trí) - Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về việc giải trình làm rõ diện tích đất cần thu hồi 5.000 ha của Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Thứ hai, 20/11/2017 - 09:09

Vụ lái xe taxi mất tích: Tự dùng dao lam rạch tay tạo hiện trường giả
Vụ lái xe taxi mất tích: Tự dùng dao lam rạch tay tạo hiện trường giả

(Dân trí) - Sau 7 ngày truy tìm tung tích lái xe taxi mất tích bí ẩn, Công an tỉnh Ninh Bình xác định "nạn nhân" đã tự dùng dao lam rạch tay, tạo hiện trường giả rồi bỏ trốn vào miền Nam để… tìm cuộc sống mới.

Thứ hai, 20/11/2017 - 08:52