Kiến nghị chỉ Bộ Thông tin và Truyền thông được xử phạt báo chí

Dân trí Trung tâm Truyền thông Giáo dục cộng đồng (MEC) kiến nghị Chính phủ hủy bỏ việc xử phạt báo chí nằm ở 8 nghị định do các bộ ngành xây dựng và bổ sung chế tài đối với người phát ngôn cơ quan nhà nước.
>>Đề nghị hủy bỏ đề xuất “phạt báo chí 100 triệu đồng”
>>“Phạt báo chí 100 triệu đồng”: Dễ tạo thành quy định “hành” báo chí!
>>Bộ Tư pháp xin ý kiến về quy định "xử phạt báo chí 100 triệu đồng"

Trung tâm Truyền thông Giáo dục cộng đồng (MEC) thuộc Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) vừa có văn bản gửi Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và truyền thông, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Y tế, Thanh tra Chính phủ,... đề nghị hủy bỏ chế tài xử phạt báo chí trong 8 nghị định do các Bộ chủ trì xây dựng và bổ sung chế tài xử phạt người phát ngôn cơ quan nhà nước về cung cấp thông tin cho báo chí.

Kiến nghị chỉ Bộ Thông tin và Truyền thông được xử phạt báo chí
Theo MEC đề xuất của Bộ Tư pháp sẽ tạo ra viễn cảnh "vừa đá bóng, vừa thổi còi" cho các bộ ngành. 

Chỉ một đầu mối xử phạt báo chí là Bộ Thông tin và truyền thông

Theo MEC, Luật sửa đổi Luật Báo chí 1999 quy định: “Báo chí khi thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân thì phải đăng, phát sóng lời cải chính, xin lỗi của cơ quan báo chí, của tác giả. Trong trường hợp có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì cơ quan báo chí phải đăng, phát sóng kết luận đó”.

Để hướng dẫn điều này, Điều 3, Khoản 2 Quy chế cải chính trên báo chí (Quy chế ban hành Quyết định số 03/2007 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa-Thông tin) nêu rõ: “Khi có văn bản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền kết luận nội dung thông tin thuộc các trường hợp quy định tại Điều 2 của Quy chế, cơ quan báo chí, tác giả tác phẩm báo chí phải thực hiện việc cải chính và đăng phát nguyên văn văn bản kết luận đó của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền….”.

Như vậy có thể hiểu “sự thật trên báo chí” phụ thuộc vào nội dung kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Qua khảo sát của MEC, đa số các vụ việc tranh chấp đúng - sai về thông tin chuyên ngành, kết luận của Bộ quản lý ngành được coi là “kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”. Ví dụ thông tin về quản lý vàng thì kết luận thuộc về Ngân hàng Nhà nước.

Mặt khác, theo quy định tại Điều 3 Nghị định 51/2002 về hướng dẫn Luật Báo chí và Quy chế Phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí (ban hành kèm Quyết định 25/2013 của Thủ tướng Chính phủ) thì người đứng đầu tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước phải có nghĩa vụ trả lời các vấn đề báo chí nêu.

Rà soát 53 nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Xử phạt hành chính do Bộ Tư pháp thực hiện cho thấy có tới 10 nghị định do các bộ, ngành soạn thảo có chứa chế tài xử phạt “thông tin sai sự thật” đối với nhà báo và cơ quan báo chí.

“Như vậy, từ chỗ có nghĩa vụ giải trình thông tin báo nêu, nay các Bộ, ngành có quyền xác định “đúng - sai” và xử phạt các thông tin (được cho) là “sai sự thật” viết về ngành, lĩnh vực mình quản lý”- MEC nhận định.

Tuy nhiên trong dự thảo nghị định được Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo mới đây về những vấn đề nay đã tiếp tục đồng ý để các bộ ngành tiếp tục thực hiện quy định tại Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định về việc lập biên bản vi phạm hành chính. Cụ thể: “Khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản, trừ trường hợp xử phạt không lập biên bản”.

Từ cơ sở này, các bộ ngành chuyển biên bản vi phạm hành chính cho Bộ Thông tin và truyền thông ra quyết định xử phạt theo biên bản này.

“Do các bộ ngành được trao quyền lập biên bản xử lý vi phạm hành chính của nhà báo nên Bộ Thông tin và truyền thông, mặc dù là cơ quan quản lý báo chí, nhưng cũng không có quyền phủ quyết mà chỉ có thể ra quyết định xử phạt theo biên bản mà các bộ ngành khác đã lập. Việc quy định như vậy từ chỗ là đối tượng bị báo chí phản ánh, các bộ ngành trở thành trọng tài phán quyết thông tin đúng - sai trên báo chí. Điều này tạo ra nguy cơ “vừa đá bóng, vừa thổi còi” hạn chế tính phản biện, phê bình của báo chí”- MEC nhận định.

MEC cho biết tại Hội thảo “Chế tài hành chính xử lý thông tin sai sự thật trên báo chí: Ai cũng được phạt báo chí ?” diễn ra ngày 5/2 vừa qua, các chuyên gia, nhà báo đã phân tích kỹ các nội dung trên, thống nhất đưa đề xuất đề nghị hủy bỏ tất cả các điều khoản quy định về xử phạt nhà báo, cơ quan báo chí ở 8 nghị định do các Bộ, ngành soạn thảo; đồng thời không bổ sung thêm Điều 8a xử phạt báo chí thông tin sai sự thật số tiền lên tới 100 triệu đồng như đề xuất của Bộ  Tư pháp; không quy định thẩm quyền xác định hành vi thông tin sai sự thật cho các bộ, ngành.

Ngoài ra, đa số các ý kiến tại hội thảo do MEC tổ chức thống nhất giao một đầu mối là Bộ Thông tin và truyền thông xác định và xử phạt hành vi thông tin sai sự thật theo Nghị định 159/2013 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí xuất bản.

Đề xuất xử phạt người phát ngôn cho báo chí

Theo MEC, trong tình hình mạng xã hội, blog cá nhân phát triển rất mạnh như hiện nay (cả nước có 138 triệu thuê bao di động, có khoảng 30 triệu tài khoản facebook. Chưa kể còn nhiều trang mạng xã hội khác như LinkedIn, Twitter,… mỗi trang cũng có vài chục triệu tài khoản) thì việc xử lý tin đồn, tin sai sự thật là mong muốn của cả nhà báo và công chúng chứ không chỉ của cơ quan nhà nước. Chính vì vậy, việc các cơ quan nhà nước mong muốn giải quyết vấn đề xử lý tin không chính xác trên báo chí là một mong muốn chính đáng.

Tuy nhiên kết quả nghiên cứu, khảo sát của MEC tiến hành trong năm 2013 với 279 nhà báo ở 19 tỉnh, thành phố và khoảng 30 cơ quan báo chí, cơ quan nhà nước cho thấy: Chỉ có 25% các cơ quan nhà nước trả lời, cung cấp thông tin cho báo chí đúng thời hạn và trong số này chỉ có 25% thông tin có kết quả giải quyết như luật quy định; số còn lại chỉ dừng ở thông tin vỏ như: “chúng tôi đã nhận được đơn thư”, “đang giải quyết”.

“Nghĩa là có 90% những vấn đề bức xúc mà công dân gửi đến cơ quan nhà nước thông qua báo chí đã không hoặc chậm được xử lý, trả lời. Mặt khác thực tiễn cũng cho thấy có một số cán bộ có thẩm quyền ở cơ quan nhà nước đã cố tình báo cáo sai, báo cáo không đầy đủ sự việc ở ngành, địa phương mình quản lý, điển hình như việc lãnh đạo UBND TP Hải Phòng tuyên bố với báo chí về vụ việc ở Tiên Lãng là “Dân bức xúc nên phá nhà ông Vươn””- văn bản của MEC nêu rõ.

MEC cho biết cộng đồng báo chí rất hoanh nghênh việc Chính phủ đề ra chủ trương xử lý tin đồn, tin sai sự thật bằng cách thức chủ động cung cấp thông tin “chính xác, kịp thời, đầy đủ” cho báo chí và người dân. Tuy nhiên, Nghị định 159/2013 do Bộ Thông tin và truyền thông soạn thảo chỉ có chế tài cho việc không cung cấp thông tin ở Điều 9 với mức phạt rất nhẹ, từ 200.000 - 500.000 đồng.

“Mức phạt tuy rất nhẹ (so với mức phạt lên đến 100 triệu đồng mà dự thảo nghị định do Bộ Tư pháp xây dựng đề xuất) nhưng chưa bao giờ được thực thi. Thêm vào đó, Nghị định 159/2013 lại chưa có chế tài cho 3 hành vi khác có khả năng gây ảnh hưởng đến quá trình thông tin, diễn ra khá phổ biến của các cơ quan nhà nước, gồm: Chậm cung cấp thông tin; Cung cấp thông tin sai; Cung cấp thông tin không đầy đủ”- MEC phân tích và đề xuất phải có chế tài đối với Người phát ngôn cơ quan nhà nước khi vi phạm 1 trong 3 hành vi này.

Thế Kha

 

 

MỚI NHẤT
Dấu ấn một bí thư - Kỳ 1: Người tạo nên “thương hiệu” Đà Nẵng
Dấu ấn một bí thư - Kỳ 1: Người tạo nên “thương hiệu” Đà Nẵng

Việc ông Nguyễn Bá Thanh qua đời vào ngày áp tết (13-2-2015) khiến người dân Đà Nẵng và cả nước xúc động. Với họ, ông là hình ảnh người đảng viên quyết liệt và nhân văn.

Thứ ba, 24/02/2015 - 04:53

Dâng lễ cúng thân mẫu Bác Hồ cặp bánh chưng nặng 7 tạ
Dâng lễ cúng thân mẫu Bác Hồ cặp bánh chưng nặng 7 tạ

(Dân trí) - Cặp bánh chưng nặng 700kg được dâng lên anh linh bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh - tại khu mộ của bà trên núi Động Tranh (xã Nam Giang, Nam Đàn, Nghệ An) nhân dịp đầu Xuân năm mới.

Thứ ba, 24/02/2015 - 04:13

Bạc đầu vẫn báo hiếu
Bạc đầu vẫn báo hiếu

Trên giường bệnh, ai đút cháo cụ cũng không ăn, chỉ đến khi người con trai út 85 tuổi đến dỗ dành, cụ mới ăn ngon lành.

Thứ ba, 24/02/2015 - 04:03

Công sở "vắng khách" ngày đầu làm việc sau Tết
Công sở "vắng khách" ngày đầu làm việc sau Tết

(Dân trí) - Hầu hết các công sở, cơ quan nhà nước đều trở lại làm việc bình thường và hoạt động đúng giờ trong ngày làm việc đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết.

Thứ ba, 24/02/2015 - 03:50

Phó Thủ tướng đánh trống khai hội ngôi chùa lớn nhất Việt Nam
Phó Thủ tướng đánh trống khai hội ngôi chùa lớn nhất Việt Nam

(Dân trí) - Sáng nay 24/2 (mùng 6 tháng Giêng âm lịch), Lễ hội Chùa Bái Đính (xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn, Ninh Bình) đã chính thức khai hội.

Thứ ba, 24/02/2015 - 03:29

Khen thưởng tới 5 tỷ đồng cho người tố cáo tham nhũng
Khen thưởng tới 5 tỷ đồng cho người tố cáo tham nhũng

(Dân trí) - Ông Phạm Trọng Đạt - Cục trưởng Cục chống tham nhũng (Thanh tra Chính phủ) - cho biết, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ và Thanh tra Chính phủ đã đồng thuận với việc khen thưởng cá nhân có thành tích xuất sắc trong tố cáo tham nhũng với số tiền cao nhất lên tới 5 tỷ đồng.

Thứ ba, 24/02/2015 - 03:09

Sân bay Long Thành trở lại bàn nghị sự
Sân bay Long Thành trở lại bàn nghị sự

(Dân trí) - Trong phiên họp đầu xuân Ất Mùi của UB Thường vụ Quốc hội, dự án đầu tư cảng hàng không quốc tế Long Thành tiếp tục được thảo luận, cho ý kiến. Đây là bước chuẩn bị để trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư dự án trong kỳ họp Quốc hội giữa năm nay.

Thứ ba, 24/02/2015 - 03:05

Người dân Tây Đô đội nắng chụp ảnh trước giờ dọn đường hoa
Người dân Tây Đô đội nắng chụp ảnh trước giờ dọn đường hoa

(Dân trí) - Sau 10 ngày mở cửa phục vụ nhu cầu vui xuân đón Tết của người dân đất Tây Đô, khoảng 11 giờ đêm nay (24/2), đường hoa nghệ thuật TP Cần Thơ chào xuân Ất Mùi 2015 sẽ chính thức đóng cửa.

Thứ ba, 24/02/2015 - 03:00

CSGT trả lại hơn 10 triệu đồng cho người đánh rơi
CSGT trả lại hơn 10 triệu đồng cho người đánh rơi

(Dân trí) - Phát hiện một chiếc ví bị đánh rơi bên đường, Tổ tuần tra kiểm soát lưu động 61 thuộc Phòng CSGT Hà Tĩnh đã xác minh, liên hệ và trả lại chiếc ví cho người đánh rơi.

Thứ ba, 24/02/2015 - 02:57

"Biển người" đổ về phủ Tây Hồ cầu may đầu năm
"Biển người" đổ về phủ Tây Hồ cầu may đầu năm

(Dân trí) - Hôm nay 24/2 (tức mùng 6 Tết Nguyên đán), hàng vạn người dân Thủ đô tấp nập đổ về phủ Tây Hồ (Hà Nội) để cầu may đầu năm mới. Lượng người đổ về đây quá đông khiến phủ Tây Hồ rơi tình trạng quá tải...

Thứ ba, 24/02/2015 - 01:46

Người dân Ném Thượng vẫn “chém lợn” trong ngày hội làng
Người dân Ném Thượng vẫn “chém lợn” trong ngày hội làng

(Dân trí) - Sáng nay 24/2, bỏ qua mọi ý kiến phản đối, người dân Ném Thượng, thuộc phường Khắc Niệm, TP Bắc Ninh, vẫn tiến hành “chém lợn” trong ngày hội làng.

Thứ ba, 24/02/2015 - 01:33

Đình chỉ công tác 2 công an vụ tai nạn làm chết 2 người
Đình chỉ công tác 2 công an vụ tai nạn làm chết 2 người

(Dân trí) - Công an TP Tuyên Quang đã ra quyết định tạm đình chỉ công tác đối với Trung tá Hà Phúc Đàn - Đội trưởng Đội Cảnh sát Trật tự, Công an TP Tuyên Quang và Thượng sĩ Trọng Anh sau khi những người này gây ra vụ tai nạn khiến hai người đi bộ tử vong.

Thứ ba, 24/02/2015 - 12:08

ĐÁNG QUAN TÂM
9 ngày nghỉ Tết, 317 người chết vì tai nạn giao thông
9 ngày nghỉ Tết, 317 người chết vì tai nạn giao thông

(Dân trí) - Cục Cảnh sát giao thông - Bộ Công an cho biết, trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015, toàn quốc xảy ra 536 vụ tai nạn giao thông (TNGT), làm chết 317 người, bị thương 509 người.So với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán năm 2014, số người chết vì TNGT tăng 35 người.

Thứ ba, 24/02/2015 - 11:12

Hàng chục vạn lượt người tham quan đường hoa Xuân Đà Nẵng
Hàng chục vạn lượt người tham quan đường hoa Xuân Đà Nẵng

(Dân trí) - Sau hơn 15 ngày khoe sắc chào Xuân, tối 23/2 (nhằm ngày mùng 5 Tết Ất Mùi), đường hoa Xuân Đà Nẵng 2015 đã bế mạc sau 15 ngày khoe sắc chào Xuân.

Thứ ba, 24/02/2015 - 11:04

TPHCM: Kỷ niệm 226 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa
TPHCM: Kỷ niệm 226 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

(Dân trí) - Tối ngày 23/2 (tức mùng 5 Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015), tại Công viên văn hóa Tao Đàn, TPHCM diễn ra chương trình biểu diễn nghệ thuật kỷ niệm 226 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (1789 – 2015).

Thứ ba, 24/02/2015 - 10:36

Ngày đầu đi làm trở lại sau Tết: Nơi thông thoáng, nơi chen chúc
Ngày đầu đi làm trở lại sau Tết: Nơi thông thoáng, nơi chen chúc

(Dân trí) - Sáng 24/2 (mùng 6 Tết Nguyên đán), hàng vạn người dân đổ ra đường đến công sở, công ty, xí nghiệp, trường học... bước vào ngày làm việc đầu tiên của năm mới Ất Mùi.

Thứ ba, 24/02/2015 - 10:28

Phải xử lý thủ trưởng cơ quan hành chính “lười” tiếp dân
Phải xử lý thủ trưởng cơ quan hành chính “lười” tiếp dân

(Dân trí) - Chia sẻ với PV Dân trí trong cuộc trao đổi đầu năm, ông Nguyễn Đức Hạnh - Phó tổng Thanh tra Chính phủ - trăn trở vì chế tài, hình thức xử lý kỷ luật đối với thủ trưởng cơ quan hành chính “lười” tiếp dân đến nay vẫn chưa rõ, cần phải thay đổi trong thời gian tới.

Thứ ba, 24/02/2015 - 10:20

Lương tối thiểu vùng phải tăng từ 18- 19% mỗi năm
Lương tối thiểu vùng phải tăng từ 18- 19% mỗi năm

Việc làm này nhằm đảm bảo lộ trình đến năm 2017 lương tối thiểu có thể đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu của người lao động.

Thứ ba, 24/02/2015 - 09:00

Thú nuôi “quái ngư”
Thú nuôi “quái ngư”

Cá hô là loài cá có kích thước lớn trên dòng Mê Kông, đang nằm trong Sách đỏ cần được bảo vệ. Từ nghiên cứu của các nhà khoa học, người dân đã nuôi được loài cá này, góp phần bảo tồn nguồn gen quý hiếm.

Thứ ba, 24/02/2015 - 08:15

Mưa đá xuất hiện ở Thanh Hóa
Mưa đá xuất hiện ở Thanh Hóa

Chiều 23/2, một cơn mưa đá kéo dài hơn 5 phút đổ xuống khu vực miền núi phía nam tỉnh Thanh Hóa.

Thứ ba, 24/02/2015 - 07:43

Cảnh cáo thiếu niên đốt pháo đêm giao thừa tại Quảng Ninh
Cảnh cáo thiếu niên đốt pháo đêm giao thừa tại Quảng Ninh

Ngày 23/2, ông Vũ Đức Hoàn, Chủ tịch UBND phường Hà An (thị xã Quảng Yên, Quảng Ninh) cho biết, Công an phường Hà An đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với Phạm Văn Hiển (SN 1999, trú phường Tân An) bằng hình thức cảnh cáo do đã có hành vi đốt pháo nổ trong đêm giao thừa.

Thứ ba, 24/02/2015 - 07:37

Xuất hiện côn trùng lạ “tấn công” nhà dân
Xuất hiện côn trùng lạ “tấn công” nhà dân

(Dân trí) - Những ngày qua, trong dịp Tết cổ truyền, nhiều hộ dân ở xóm Đông Viên, thôn Đồng Bình, xã Nhơn Thọ (thị xã An Nhơn, Bình Định) khổ sở vì bị côn trùng lạ tấn công.

Thứ ba, 24/02/2015 - 07:28

Cuối tuần miền Bắc chuyển rét
Cuối tuần miền Bắc chuyển rét

(Dân trí) - Thời tiết miền Bắc duy trì đêm và sáng có mưa rải rác, ngày nắng. Dự báo khoảng cuối tuần này, phía Đông Bắc bộ chuyển rét do chịu tác động của không khí lạnh.

Thứ ba, 24/02/2015 - 06:12

Giám đốc Công an tỉnh “truyền lửa” cho “hiệp sĩ” ngày đầu năm
Giám đốc Công an tỉnh “truyền lửa” cho “hiệp sĩ” ngày đầu năm

(Dân trí) - Ngày 23/2, Thiếu Tướng Võ Thành Đức - Giám đốc Công An Tỉnh Bình Dương cùng lãnh đạo các phòng ban đến chúc tết và tặng quà cho các “hiệp sĩ” trong Câu lạc bộ Phòng chống tội phạm phường Phú Hòa, TP. Thủ Dầu Một.

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:45